Thanh Kỳ: Khơi thông nguồn lực, đánh thức tiềm năng kinh tế

Từ lợi thế sẵn có đến bài toán nâng cao giá trị

UBND xã Thanh Kỳ đã tổ chức gặp gỡ doanh nghiệp, doanh nhân tiêu biểu năm 2026 nhân dịp Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10. Không chỉ là dịp ghi nhận những đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp, cuộc gặp còn mở ra yêu cầu tăng cường kết nối, tháo gỡ khó khăn và tạo dựng môi trường thuận lợi để hoạt động sản xuất, kinh doanh phát triển ổn định, đóng góp thiết thực hơn cho kinh tế địa phương.

Với một địa bàn miền núi, tiềm năng phát triển không chỉ nằm ở những gì đang sở hữu, mà quan trọng hơn là khả năng tổ chức, khai thác và gia tăng giá trị từ các nguồn lực ấy. Có tài nguyên, có sản phẩm và có dư địa phát triển mới là điều kiện ban đầu. Để những lợi thế đó trở thành động lực tăng trưởng, cần một quá trình chuyển đổi từ sản xuất đơn lẻ sang liên kết, từ khai thác nguyên liệu sang nâng cao giá trị và từ nguồn lực sẵn có sang những cơ hội kinh tế có khả năng duy trì lâu dài.

Thanh Kỳ có lợi thế về đất lâm nghiệp, rừng trồng sản xuất và các hoạt động nông nghiệp. Đây là những nguồn lực quan trọng, góp phần tạo sinh kế và duy trì hoạt động kinh tế trên địa bàn. Tuy nhiên, lợi thế về tài nguyên chưa đồng nghĩa với giá trị kinh tế đã được khai thác tương xứng. Khi sản phẩm chủ yếu được tiêu thụ dưới dạng nguyên liệu thô, dư địa gia tăng giá trị vẫn còn, trong khi hiệu quả tiêu thụ chịu tác động từ giá thị trường, chi phí vận chuyển và khâu thu mua.

Bởi vậy, bài toán phát triển không đơn thuần là mở rộng diện tích rừng trồng hay gia tăng sản lượng nông nghiệp. Điều quan trọng hơn là làm thế nào để sản phẩm địa phương có đầu ra ổn định, được tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất, chế biến và tiêu thụ, qua đó giữ lại nhiều giá trị kinh tế hơn cho địa bàn.

Nếu nguyên liệu chỉ dừng lại ở khâu khai thác, một phần giá trị gia tăng có thể được tạo ra ở những công đoạn nằm ngoài địa phương. Ngược lại, khi vùng nguyên liệu được kết nối với cơ sở chế biến, doanh nghiệp tiêu thụ và thị trường đầu ra, lợi thế sẵn có sẽ có thêm điều kiện chuyển hóa thành việc làm, thu nhập và các hoạt động dịch vụ hỗ trợ.

Đó cũng là bước chuyển cần thiết đối với Thanh Kỳ: từ khai thác những gì sẵn có sang tổ chức nguồn lực theo hướng hiệu quả hơn; từ lợi thế về nguyên liệu sang khả năng tạo ra giá trị; từ hoạt động sản xuất riêng lẻ sang những mối liên kết kinh tế có tính bền vững.

Trong quá trình ấy, doanh nghiệp giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Không chỉ tổ chức sản xuất và tìm kiếm lợi nhuận, doanh nghiệp còn có khả năng kết nối người sản xuất với nhu cầu thị trường, xây dựng đầu ra cho nguyên liệu và mở rộng các hoạt động kinh tế liên quan. Khi mối liên kết được hình thành trên cơ sở lợi ích hài hòa, người trồng rừng có thêm động lực nâng cao chất lượng nguyên liệu, người sản xuất nông nghiệp có cơ hội tiếp cận đầu ra phù hợp hơn, còn doanh nghiệp chủ động hơn về nguồn cung.

Giá trị của doanh nghiệp vì thế không chỉ được đo bằng quy mô nhà xưởng hay hiệu quả kinh doanh trực tiếp. Sức lan tỏa còn nằm ở khả năng tạo ra những mối liên kết với khu vực sản xuất tại chỗ, mở thêm cơ hội cho vận tải, cung ứng vật tư và các dịch vụ liên quan, qua đó đưa hoạt động đầu tư gắn chặt hơn với sinh kế của người dân.

Tuy nhiên, liên kết không thể chỉ được xây dựng bằng kỳ vọng. Muốn duy trì lâu dài, các bên cần thống nhất về chất lượng sản phẩm, phương thức cung ứng, khả năng đáp ứng thị trường và lợi ích trong quá trình hợp tác. Khi những mắt xích này được tổ chức chặt chẽ, nguồn lực địa phương mới có cơ hội phát huy hiệu quả cao hơn, thay vì chỉ phụ thuộc vào việc gia tăng sản lượng nguyên liệu.

Doanh nghiệp mở lối cho những dư địa phát triển mới

Trong các nguồn lực hiện có, kinh tế lâm nghiệp là một hướng phát triển đáng chú ý của Thanh Kỳ. Rừng trồng tạo nguồn cung nguyên liệu, nhưng để nâng cao giá trị, địa phương cần những khâu chế biến phù hợp và các mối liên kết tiêu thụ đủ sức duy trì ổn định.

Theo hướng đó, dự án Nhà máy sản xuất viên nén gỗ và các sản phẩm khác từ gỗ của Công ty CP BVN Thanh Hóa tại xã Thanh Kỳ gắn với yêu cầu phát huy giá trị nguồn nguyên liệu lâm nghiệp. Đây là hướng đi có ý nghĩa trong việc đặt nguồn nguyên liệu tại chỗ trong mối liên hệ với hoạt động chế biến và thị trường.

Nếu được triển khai hiệu quả, hoạt động chế biến có thể mở thêm đầu ra cho nguyên liệu, tạo cơ hội việc làm và thúc đẩy các dịch vụ liên quan. Quan trọng hơn, sự kết nối giữa vùng nguyên liệu và cơ sở sản xuất có thể tạo điều kiện để giá trị kinh tế được hình thành qua nhiều công đoạn, thay vì chỉ tập trung ở khâu khai thác ban đầu.

Dẫu vậy, thu hút một dự án đầu tư chưa đồng nghĩa với việc đã hình thành một chuỗi giá trị hoàn chỉnh. Để hoạt động chế biến phát huy hiệu quả, doanh nghiệp cần bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định, chất lượng đáp ứng yêu cầu sản xuất, thị trường tiêu thụ phù hợp và việc tuân thủ các quy định về môi trường. Khả năng duy trì vận hành, hiệu quả kinh doanh và mức độ gắn kết với người trồng rừng cũng là những yếu tố quan trọng quyết định sức lan tỏa của dự án.

Nói cách khác, giá trị của đầu tư không chỉ nằm ở nguồn lực được đưa vào, mà còn ở khả năng tạo ra hoạt động sản xuất thực chất và duy trì hiệu quả trong dài hạn. Khi doanh nghiệp tìm được sự tương thích giữa năng lực sản xuất, nguồn nguyên liệu và nhu cầu thị trường, lợi thế địa phương mới có điều kiện chuyển hóa thành giá trị kinh tế ổn định.

Bên cạnh kinh tế lâm nghiệp, quy hoạch Khu công nghiệp số 16 thuộc Khu kinh tế Nghi Sơn mở ra thêm một hướng phát triển đối với Thanh Kỳ. Nếu được hiện thực hóa bằng các dự án phù hợp, không gian công nghiệp có thể tạo thêm động lực chuyển dịch cơ cấu kinh tế, gia tăng nhu cầu lao động và thúc đẩy các hoạt động dịch vụ.

Tuy nhiên, từ quy hoạch đến khả năng hình thành hoạt động sản xuất cụ thể là một quá trình đòi hỏi sự chuẩn bị đồng bộ về hạ tầng, mặt bằng, nguồn nhân lực và năng lực quản lý. Vì vậy, câu chuyện phát triển công nghiệp không chỉ nằm ở việc mở rộng không gian dành cho đầu tư, mà còn ở khả năng biến không gian ấy thành cơ hội kinh tế thực tế.

Các vấn đề như tuyển dụng và đào tạo lao động tại chỗ, khả năng tham gia chuỗi cung ứng của các hộ sản xuất, cùng dư địa phát triển vận tải, thương mại, cung ứng vật tư và dịch vụ hậu cần cần được quan tâm trong quá trình chuẩn bị và triển khai. Đây là những yếu tố góp phần tạo sự gắn kết giữa dự án đầu tư với nền kinh tế địa phương, đồng thời mở rộng cơ hội để người dân tham gia vào quá trình phát triển.

Hiệu quả lan tỏa, vì thế, không chỉ được quyết định bởi quy mô dự án hay lượng vốn thu hút, mà còn bởi mức độ kết nối với nguồn lực tại chỗ và khả năng tạo ra những cơ hội kinh tế có tính liên tục.

Đối với địa bàn miền núi, nơi điều kiện hạ tầng và khả năng tiếp cận thị trường còn những hạn chế nhất định, mỗi quyết định đầu tư dài hạn đều đòi hỏi sự tính toán kỹ lưỡng về vốn, công nghệ, thị trường và rủi ro. Những doanh nhân chủ động tìm kiếm hướng đi mới, kiên trì xây dựng thị trường và tổ chức sản xuất phù hợp với điều kiện thực tế có thể góp phần mở rộng dư địa phát triển cho địa phương.

Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp cũng cần một môi trường đầu tư đủ thuận lợi để yên tâm tổ chức sản xuất và phát triển lâu dài. Mối quan hệ giữa doanh nghiệp với địa phương vì thế không chỉ là quan hệ giữa nhà đầu tư và nơi tiếp nhận đầu tư, mà còn là sự gắn kết giữa mục tiêu kinh doanh với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Chính quyền đồng hành, doanh nghiệp phát triển

Phát biểu tại buổi gặp mặt chiều 9/10, ông Đặng Hồng Sơn, Chủ tịch UBND xã Thanh Kỳ, nhấn mạnh vai trò của cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân đối với phát triển kinh tế - xã hội; đồng thời bày tỏ mong muốn tiếp tục đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp ổn định sản xuất, kinh doanh và mở rộng đầu tư trên địa bàn.

Thông điệp đồng hành chỉ thực sự có sức nặng khi được thể hiện bằng những chuyển biến cụ thể trong quá trình giải quyết công việc. Đối với doanh nghiệp, thủ tục hành chính, mặt bằng sản xuất, hạ tầng giao thông, khả năng tiếp cận thông tin và kết nối thị trường đều có thể tác động trực tiếp đến tiến độ đầu tư, chi phí vận hành và hiệu quả kinh doanh.

Vì vậy, việc tiếp nhận, xử lý kịp thời những kiến nghị chính đáng của doanh nghiệp cần được xem là một nội dung quan trọng trong xây dựng môi trường đầu tư. Đối với các dự án có quy mô lớn, sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan, tính công khai trong xử lý công việc và khả năng tháo gỡ vướng mắc đúng quy định sẽ góp phần hạn chế chậm trễ, củng cố niềm tin và giúp nhà đầu tư chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất, kinh doanh.

Một môi trường đầu tư thuận lợi không có nghĩa là giảm nhẹ yêu cầu về trách nhiệm. Doanh nghiệp cần được tạo điều kiện phát triển bình đẳng theo quy định pháp luật, đồng thời thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế, bảo vệ môi trường, bảo đảm quyền lợi người lao động và trách nhiệm đối với cộng đồng. Chính quyền cũng cần thực hiện nhất quán trách nhiệm quản lý, hỗ trợ và giải quyết công việc theo quy định.

Sự đồng hành chỉ tạo ra giá trị lâu dài khi được đặt trên nền tảng minh bạch, trách nhiệm và lợi ích hài hòa. Khi chính quyền thực hiện tốt vai trò hỗ trợ, doanh nghiệp chủ động nâng cao năng lực sản xuất, còn người dân có cơ hội tham gia và hưởng lợi từ các hoạt động kinh tế, quan hệ hợp tác sẽ vượt ra ngoài khuôn khổ những cuộc gặp gỡ, trao đổi để trở thành động lực phát triển thực chất.

Về phía doanh nghiệp, cơ hội tại Thanh Kỳ đòi hỏi cách tiếp cận chủ động, gắn quyết định đầu tư với lợi thế thực tế và khả năng phát triển thị trường. Với lâm nghiệp, trọng tâm là xây dựng nguồn nguyên liệu ổn định, nâng cao chất lượng và tăng cường chế biến. Với nông nghiệp, yêu cầu đặt ra là tổ chức sản xuất phù hợp với nhu cầu thị trường, kiểm soát chi phí và cải thiện khả năng tiêu thụ. Đối với công nghiệp, sự chuẩn bị về năng lực sản xuất, nguồn nhân lực và các dịch vụ hỗ trợ sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng đón nhận cơ hội đầu tư.

Nhìn rộng hơn, phát triển kinh tế miền núi không thể chỉ trông chờ vào một dự án hay một lĩnh vực riêng lẻ. Điều cần thiết là hình thành sự kết nối giữa các nguồn lực: từ sản xuất nguyên liệu đến chế biến, từ doanh nghiệp đến người dân và từ chính sách hỗ trợ đến hiệu quả thực tế. Khi những mối liên kết ấy được củng cố, lợi thế địa phương mới có thể tham gia sâu hơn vào quá trình tạo ra giá trị kinh tế.

Thanh Kỳ có những điều kiện để mở rộng không gian phát triển, nhưng tiềm năng chỉ thực sự trở thành lợi thế khi được khai thác bằng phương thức sản xuất hiệu quả, những dự án có khả năng duy trì hoạt động và các mối liên kết đem lại lợi ích thiết thực. Thước đo cuối cùng không chỉ là nguồn lực được huy động hay số lượng dự án được thu hút, mà còn là khả năng tạo ra sản phẩm có giá trị, duy trì việc làm, mở rộng đầu ra và cải thiện thu nhập cho người dân.

Nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10, cuộc gặp gỡ tại Thanh Kỳ không chỉ là dịp ghi nhận những đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân, mà còn gợi mở yêu cầu xây dựng mối quan hệ hợp tác thực chất hơn giữa chính quyền, doanh nghiệp và người dân. Khi những vướng mắc được tháo gỡ, nguồn lực được kết nối và cơ hội đầu tư được chuyển hóa thành hoạt động sản xuất cụ thể, tiềm năng của địa phương mới có thể phát huy đầy đủ giá trị.

Sau cùng, sự phát triển của Thanh Kỳ không chỉ được nhìn nhận qua những dự án được triển khai hay nguồn lực được thu hút, mà còn qua những thay đổi thiết thực trong đời sống kinh tế: vùng nguyên liệu có đầu ra ổn định hơn, sản phẩm được nâng cao giá trị, người lao động có thêm cơ hội việc làm và người dân từng bước cải thiện thu nhập.

Khi doanh nghiệp tìm thấy cơ hội phát triển từ chính lợi thế địa phương, còn người dân được tham gia và hưởng lợi từ quá trình ấy, nguồn lực sẵn có sẽ không còn chỉ là tiềm năng. Đó mới là nền tảng để Thanh Kỳ từng bước mở rộng không gian kinh tế, tạo dựng sinh kế bền vững và khơi dậy động lực phát triển mới cho vùng đất miền núi.