Tháo gỡ điểm nghẽn, hướng tới mục tiêu xuất khẩu nông, lâm, thủy sản vượt 74 tỷ USD

Chiều 30/7, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị với các hiệp hội ngành hàng về thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản (NLTS) trong 6 tháng cuối năm 2026 nhằm triển khai chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc về mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu hai con số.

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung đánh giá kết quả xuất khẩu 6 tháng đầu năm, nhận diện những khó khăn, điểm nghẽn còn tồn tại và đề xuất giải pháp để hoàn thành mục tiêu kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đạt trên 74 tỷ USD trong năm nay.

Báo cáo tại hội nghị, ông Ngô Hồng Phong, Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết trong 6 tháng đầu năm 2026, dù kinh tế thế giới còn nhiều bất ổn, ngành nông nghiệp vẫn khẳng định vai trò là trụ cột của nền kinh tế. GDP toàn ngành ước tăng 3,8 - 3,85%, vượt mục tiêu Chính phủ giao (3,7%).

Tính chung nửa đầu năm, tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản (NLTS) đạt 35,88 tỷ USD, tăng 6% so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, tính đến hết tháng 7/2026, con số này đã vươn lên mức gần 42,6 tỷ USD, đạt 57,6% kế hoạch năm. Cán cân thương mại ngành duy trì thặng dư ấn tượng với mức xuất siêu 9,2 tỷ USD.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nền kinh tế, xung đột địa chính trị, chi phí logistics tăng cao và các rào cản thương mại ngày càng khắt khe, nhiều ngành hàng như rau quả, thủy sản, gỗ và sản phẩm gỗ vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng tích cực.

Đặc biệt, từ ngày 1/7/2026, Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản quốc gia chính thức đi vào vận hành, góp phần nâng cao tính minh bạch, khả năng truy xuất và năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Trên cơ sở kết quả đạt được, ngành nông nghiệp đặt mục tiêu tăng trưởng GDP cả năm đạt khoảng 4% và đưa kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản vượt mốc 74 tỷ USD. Trong đó, gỗ và sản phẩm gỗ, thủy sản, rau quả, cà phê, hạt điều, sắn, sản phẩm chăn nuôi và chè được xác định là những nhóm hàng chủ lực tiếp tục dẫn dắt tăng trưởng, đồng thời ngành sẽ theo dõi sát diễn biến thị trường đối với các mặt hàng đang chịu áp lực giảm giá như gạo và cao su.

Tại hội nghị, nhiều hiệp hội ngành hàng cho rằng bên cạnh những tín hiệu tích cực, hoạt động xuất khẩu vẫn gặp không ít khó khăn do yêu cầu ngày càng cao từ các thị trường nhập khẩu.

Ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), nhận định mục tiêu xuất khẩu khoảng 8 triệu tấn gạo trong năm 2026 là khả thi. Tuy nhiên, ông kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường tăng cường làm việc với Philippines - thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam - nhằm tháo gỡ các vướng mắc phát sinh từ những chính sách quản lý mới, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường sang châu Phi và các khu vực tiềm năng khác.

Đối với ngành rau quả, ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VINAFRUIT), cho rằng thủ tục cấp mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói vẫn là một trong những điểm nghẽn lớn. Hiệp hội đề nghị đơn giản hóa quy trình, đẩy mạnh số hóa dữ liệu, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và tăng cường hướng dẫn người dân, hợp tác xã, doanh nghiệp thực hiện đúng các quy định về truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm và sản xuất xanh.

Những tháng cuối năm 2026 được dự báo sẽ còn nhiều thách thức do rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu và các tiêu chuẩn xanh như Quy định chống mất rừng của EU (EUDR). Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định sẽ tập trung vào nhóm giải pháp ngắn hạn: theo dõi sát thị trường, điều hành linh hoạt theo quý; đẩy mạnh xúc tiến thương mại tại các thị trường tiềm năng mới như Trung Đông, châu Phi, Mỹ La-tinh; và tăng cường hỗ trợ tín dụng lưu động cho các ngành hàng dễ hư hỏng.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng yêu cầu các địa phương và hiệp hội phải chủ động báo cáo ngay các vướng mắc phát sinh, không để ách tắc kéo dài. Toàn ngành phải chuyển mạnh từ tăng trưởng về sản lượng sang nâng cao giá trị gia tăng, xây dựng thương hiệu quốc gia mạnh mẽ để tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Với sự quyết tâm từ cấp cao nhất và những hành động quyết liệt trong cải cách, ngành nông nghiệp Việt Nam đang tự tin hướng tới cột mốc lịch sử 74 tỷ USD, góp phần quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế chung của đất nước.