Thị trường siêu ứng dụng bước vào cuộc đua tái cấu trúc mạnh mẽ

Năm 2025 trở thành cột mốc lịch sử khi những "gã khổng lồ", từng chịu chi cho các "siêu ứng dụng" (super app) - nơi người dùng có thể tận dụng mọi thứ từ gọi xe, đặt đồ ăn đến thanh toán chỉ trên một nền tảng, bắt đầu báo lãi sau thời gian dài chịu lỗ triền miên.

MoMo, ví điện tử từng được biết đến với các khoản đầu tư lớn cho khuyến mãi, là một ví dụ khi báo lãi cả năm 2025. Doanh thu của đơn vị chủ quản M-Service đạt hơn 9.400 tỷ đồng, và mức lỗ đã giảm 4 lần so với kỳ trước.

Tương tự, Be Group sau 7 năm kiên trì với thị trường nội địa, năm 2025, đơn vị sở hữu ứng dụng gọi xe Be đã công bố đạt EBITDA dương trên toàn công ty. Kết quả này có được sau khi mảng vận tải cốt lõi ghi nhận lãi gộp dương từ tháng 8/2022 và doanh thu tăng gấp 8 lần trong giai đoạn 2021- 2024.

Song bức tranh tài chính của các siêu ứng dụng không phải toàn gam sáng. VNG Corporation, "kỳ lân" công nghệ đầu tiên của Việt Nam, vẫn tiếp tục ghi nhận lỗ sau thuế 231 tỷ đồng trong năm 2025, kéo dài chuỗi 5 năm thua lỗ liên tiếp. Dù vậy, mức lỗ này đã giảm 80% so với năm 2024 và mảng fintech (ZaloPay) vẫn tăng trưởng doanh thu 47%.

Đến hiện tại, các siêu ứng dụng đang nghiêng về những "tay chơi" sở hữu lợi thế về hạ tầng và tài sản thực.

Thay đổi rõ nhất nằm ở thị trường gọi xe. Theo báo cáo quý IV/2025 của Mordor Intelligence, Xanh SM - một tân binh mới gia nhập thị trường chưa đầy 3 năm, đã vươn lên chiếm 51,5% thị phần theo tổng giá trị giao dịch (GMV), đẩy cựu vương Grab xuống vị trí thứ hai với 42,64%.

Sự soán ngôi này không chỉ đến từ nguồn vốn khổng lồ (43.400 tỷ đồng vào đầu năm 2026) mà còn đến từ sự thay đổi cấu trúc phương tiện khi số liệu cho thấy xe điện và hybrid đã chiếm hơn 52% tỷ trọng các chuyến đi tại Việt Nam.

Xanh SM đã chứng minh rằng việc phát triển theo xu hướng "vận tải xanh" cùng dịch vụ tốt trong giai đoạn này lại tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững hơn so với mô hình kết nối thuần túy của giai đoạn trước mà những nền tảng đại diện là Grab và Be đang duy trì.

Sự phân cực cũng diễn ra mạnh trong lĩnh vực thương mại điện tử. Năm 2025, thị trường Việt Nam chỉ còn là cuộc chơi của hai cái tên Shopee và TikTok Shop. Hai nền tảng này chiếm lĩnh 97% thị phần GMV, đẩy Lazada và Tiki xuống vỏn vẹncòn  3% thị phần.

Điều này cho thấy áp lực từ các nhà đầu tư về việc phải có lãi đang buộc các siêu ứng dụng phải tái cấu trúc mạnh mẽ.

Theo đó, các siêu ứng dụng đang tìm cách giữ chân người dùng bằng các chính sách riêng, có thể kể đến mô hình đăng ký hội viên (Subscription).

Cụ thể, khoảng 20% người dùng Grab có giao dịch đã đăng ký gói GrabUnlimited. Be Group cũng không đứng ngoài cuộc với các gói "BeBike thả ga" hay tích điểm BeRewards.

Thay vì giảm giá cho tất cả, các nền tảng này chỉ ưu đãi cho những người dùng cam kết chi tiêu thường xuyên. Đây là bước chuyển dịch từ tư duy "săn bắt" (thu hút người dùng mới bằng mọi giá) sang tư duy "nuôi dưỡng" (tối ưu hóa giá trị vòng đời khách hàng), đặc biệt khi kết hợp với các dịch vụ tần suất cao như giao hàng nhanh và đi chợ hộ.

Hay như MoMo, không còn đơn thuần là ví điện tử thanh toán, đơn vị này định vị lại là trợ thủ tài chính với sự hỗ trợ của AI, cung cấp các dịch vụ đầu tư, tín dụng và bảo hiểm… những mảng mang lại biên lợi nhuận cao hơn so với phí thanh toán trung gian.

Hay như VNLife (đơn vị sở hữu VNPay), thay vì cạnh tranh trực diện để giành người dùng lẻ, VNLife chọn cách đứng sau, cung cấp nền tảng công nghệ cho 22 ngân hàng lớn và xây dựng mạng lưới chấp nhận thanh toán bằng QR tại hơn 400.000 điểm.

Có thể thấy, sau một thập kỷ tăng trưởng nóng, thị trường siêu ứng dụng và nền tảng số tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn trưởng thành hơn. Các doanh nghiệp không còn theo đuổi giấc mơ mở rộng bằng mọi giá mà tập trung vào hiệu quả tài chính, kiểm soát hạ tầng và trải nghiệm người dùng.