Thơ ca Nga trong đời sống văn học Việt Nam

Đến dự Hội thảo còn có ông Vladimir Murashkin - Bí thư thứ nhất Đại sứ quán Liên bang Nga, Giám đốc Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội; Thiếu tướng, GS, Viện sĩ Trịnh Quốc Khánh - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Hữu nghị Việt Nam - Liên bang Nga; dịch giả.

Về phía Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, có PGS.TS Đinh Công Tuấn - Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng; PGS.TS Đặng Hoài Thu và PGS.TS Trương Đại Lượng - Phó Hiệu trưởng. Hội trường còn ấm áp bởi sự hiện diện của các thầy cô nguyên lãnh đạo nhà trường, những người từng học tập và trưởng thành trên đất Nga, cùng các sinh viên Nga đang học tập tại Việt Nam và đông đảo sinh viên nhà trường.

Phát biểu chào mừng, PGS.TS Đinh Công Tuấn - Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa Hà Nội - đánh giá cao ý nghĩa của hội thảo cũng như tinh thần hợp tác hữu nghị giữa Việt Nam và Liên bang Nga. Ông bày tỏ mong muốn những trao đổi tại hội thảo sẽ gợi mở các hướng đi cụ thể để thơ ca và văn học Nga tiếp tục được dịch, được giảng dạy và được yêu mến trong thế hệ trẻ.

PGS.TS Đinh Công Tuấn cho biết với nhiều thế hệ người Việt Nam, thơ ca Nga đã trở thành một phần của đời sống tinh thần. Với trường Đại học Văn hóa Hà Nội, nhà trường mong được mở rộng hợp tác với các đối tác Nga trong đào tạo, nghiên cứu và giao lưu văn hóa. Đối với các em sinh viên, nhà trường mong muốn các em hãy coi hội thảo này là lời mời các em đọc, tìm hiểu và một ngày nào đó chính các em sẽ trở thành những người viết tiếp hành trình thơ ca Nga tại Việt Nam.

Tại hội thảo, Vladimir Murashkin - Bí thư thứ nhất Đại sứ quán Liên bang Nga, Giám đốc Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội - đã có bài phát biểu đánh giá cao truyền thống dịch thuật của Việt Nam, nhờ đó nhiều tác phẩm kinh điển Nga đã đến gần hơn với bạn đọc Việt.

Ông Vladimir Murashkin khẳng định, hoạt động dịch thuật không chỉ đòi hỏi sự tỉ mỉ, tinh tế và công phu mà còn là cầu nối quan trọng trong giao lưu văn hóa, tạo nên cuộc đối thoại giữa những tâm hồn yêu thơ ca. Ông nhấn mạnh, các dịch giả và nhà khoa học chính là những sứ giả văn hóa, góp phần đưa nhân dân hai nước đến gần nhau hơn trong đời sống tinh thần, qua đó tiếp tục vun đắp tình hữu nghị Việt Nam - Liên bang Nga.

Hội thảo diễn ra qua ba cuộc trò chuyện. Tại cuộc trò chuyện thứ nhất, NGƯT, dịch giả Vũ Thế Khôi và TS. Đỗ Thị Hường cùng nhìn lại hành trình thơ ca Nga được dịch và giới thiệu ở Việt Nam. Tiếp đó, nhà thơ, dịch giả Hồng Thanh Quang và nhà phê bình, dịch giả Phạm Xuân Nguyên chia sẻ những trải nghiệm dịch, truyền bá thơ Nga và tình cảm của công chúng.

Khép lại là cuộc trao đổi giữa dịch giả, TS. Nguyễn Thụy Anh và PGS.TS Nguyễn Thị Như Trang về việc giảng dạy, dịch thuật văn học Nga ở Việt Nam hiện nay. Xen giữa các phiên, những giai điệu "Chiều Mátxcơva", "Kachiusa", "Triệu đóa hồng" đưa cả hội trường về với những năm tháng thân thương.

Hội thảo đã hệ thống lại chặng đường gần một thế kỷ thơ ca Nga đến với bạn đọc Việt Nam: từ những bản dịch qua tiếng Pháp, tiếng Trung, đến các thế hệ dịch giả dịch trực tiếp từ nguyên bản và những tập thơ mới về Thế kỷ Bạc.

Những chia sẻ của các dịch giả, nhà nghiên cứu cho thấy thơ Nga đã thực sự trở thành một bộ phận trong đời sống tinh thần của nhiều thế hệ người Việt, và tiếp nhận văn học là một quá trình chọn lọc, chuyển hóa sáng tạo.

Các ý kiến về giảng dạy, dịch thuật văn học Nga hôm nay là cơ sở để nhà trường tiếp tục đổi mới đào tạo, nghiên cứu, mở rộng hợp tác với các đối tác Nga. Từ những vần thơ đã kết nối hai dân tộc qua nhiều thập kỷ, Hội thảo góp phần vun đắp tình hữu nghị Việt Nam - Liên bang Nga, và mở ra con đường để thế hệ trẻ tiếp nối hành trình đọc, dịch và nghiên cứu thơ Nga.

Phát biểu kết luận Hội thảo, PGS.TS Tạ Quang Đông - Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch - chúc mừng Trường Đại học Văn hóa Hà Nội đã tổ chức thành công Hội thảo. Hội thảo là hoạt động ý nghĩa nằm trong chuỗi hoạt động của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, hướng tới kỷ niệm 109 năm Cách mạng tháng Mười Nga (1917 - 2026) và năm hợp tác giữa Việt Nam - Nga về khoa học và giáo dục.

PGS.TS Tạ Quang Đông đánh giá cao những ý kiến trao đổi sâu sắc, giàu giá trị khoa học của các nhà nghiên cứu, dịch giả, nhà thơ và đại biểu tham dự. Những ý kiến chuyên môn tại Hội thảo đã, đang và sẽ góp phần làm sáng rõ hơn quá trình giao lưu, tiếp nhận và lan tỏa các giá trị văn học Nga tại Việt Nam, đồng thời góp phần tăng cường sự hiểu biết, vun đắp sự thấu hiểu, gắn bó giữa nhân dân hai dân tộc.