Thư viện tỉnh Thanh Hóa: Nâng cao chất lượng phục vụ, lan tỏa văn hóa đọc

Trước hết, thư viện từng bước hiện đại hóa cơ sở vật chất và phương thức phục vụ. Không gian đọc được cải tạo theo hướng thân thiện, mở và đa chức năng; khu đọc sách cho thiếu nhi, phòng đọc đa phương tiện, khu tra cứu tài liệu số được đầu tư bài bản. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, số hóa tài liệu, xây dựng thư viện điện tử giúp bạn đọc có thể tiếp cận nguồn tri thức mọi lúc, mọi nơi, vượt giới hạn của không gian truyền thông.

Cùng với đó, Thư viện tỉnh Thanh Hóa tích cực tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày sách và văn hóa đọc Việt Nam; các cuộc trưng bày, triển lãm chuyên đề; giới thiệu sách mới; nói chuyện chuyên đề; giao lưu tác giả - bạn đọc... Những hoạt động này không chỉ làm phong phú đời sống tinh thần mà còn khơi dậy hứng thú đọc sách trong các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là học sinh, sinh viên.

Bám sát nhiệm vụ chính trị và yêu cầu thực tiễn, năm 2025, Thư viện tỉnh Thanh Hóa đã tổ chức 16 cuộc trưng bày, triển lãm sách, báo chuyên đề gắn với các ngày lễ lớn, sự kiện quan trong của quê hương, đất nước. Mỗi đợt trưng bày có quy mô hàng nghìn bản sách, tư liệu, thu hút đông đảo bạn đọc tham gia, tạo nên những không gian tiếp cận tri thức sinh động, giàu ý nghĩa.

Điều đáng ghi nhận là các hoạt động trưng bày, tuyên truyền sách không chỉ dừng lại ở hình thức giới thiệu, mà được tổ chức như những "điểm hẹn" văn hóa, giúp bạn đọc tiếp cận lịch sử, truyền thống và các giá trị nhân văn một cách gần gũi. Sự kết hợp hài hòa giữa nội dung và hình thức đã tạo nên sức hấp dẫn, để sách thực sự trở thành cầu nối tri thức với bạn đọc.

Một điểm sáng đáng ghi nhận là mô hình thư viện lưu động, đưa sách về cơ sở, đến vùng sâu, vùng xa, trường học, khu công nghiệp. Những chuyến xe sách không chỉ mang theo tri thức mà còn mang theo thông điệp về cơ hội học tập bình đẳng, góp phần thu hẹp khoảng cách hưởng thụ văn hóa giữa các khu vực.

Do xác định nguồn tài nguyên thông tin là yếu tố then chốt trong phát triển văn hóa đọc, Thư viện tỉnh chú trọng bổ sung, chuẩn hóa vốn tài liệu theo hướng đa dạng, thiết thực. Riêng trong năm 2025, hơn 17,3 nghìn bản sách các loại đã được bổ sung vào hệ thống, trong đó có nhiều đầu sách phục vụ luân chuyển về cơ sở, vùng sâu, vùng xa và trường học; 172 đầu báo, tạp chí được bổ sung thường xuyên, đáp ứng nhu cầu cặp nhật thông tin của bạn đọc.

Không những quan tâm đến sách phổ thông, công tác sưu tầm, bảo tồn tài liệu địa chí tiếp tục được chú trọng. Hàng trăm tư liệu quý về lịch sử, văn hóa Thanh Hóa được sưu tầm, biên soạn, góp phần lưu giữ ký ức vùng đất, phục vụ hiệu quả công tác nghiên cứu, học tập, từng bước khẳng định vai trò của thư viện như một "kho ký ức" của địa phương.

Bên cạnh đó, thư viện tăng cường liên kết với nhà trường, cơ quan, đoàn thể để xây dựng tủ sách cộng đồng, phát động phong trào đọc sách trong gia đình, trong cơ quan, đơn vị. Việc kết hợp giữa sách giấy và tài nguyên số, giữa hoạt động trực tiếp và trực tuyến, đã tạo nên một hệ sinh thái đọc đa dạng, phù hợp với thói quen tiếp nhận thông tin của thời đại mới.

Lấy bạn đọc làm trung tâm, Thư viện tỉnh Thanh Hóa không ngừng đổi mới phương thức phục vụ. Việc mở cửa 7 ngày/tuần, cải thiện không gian đọc, kết hợp đọc sách với trải nghiệm kỹ năng sống đã thu hút ngày càng đông bạn đọc đến với thư viện. Năm 2025, toàn hệ thống đã phục vụ khoảng 932 nghìn lượt bạn đọc, với hơn 1,19 triệu lượt sách, báo được luân chuyển - những con số trên cho thấy nhu cầu đọc vẫn rất lớn khi được đáp ứng đúng cách.

Đặc biệt, các hoạt động dành cho thiếu nhi tiếp tục là điểm sáng trong phát triển văn hóa đọc. Hơn 30 buổi tổ chức hoạt động trải nghiệm về sách, kỹ năng sống, ngày hội đọc sách hè được tổ chức, tạo môi trường đọc thân thiện, hấp dẫn cho các em nhỏ. Qua đó, thói quen đọc sách được hình thành từ sớm, góp phần xây dựng nền tảng văn hóa đọc lâu dài.

Không thể không nhắc đến hiệu quả của mô hình xe ô tô thư viện lưu động- "cánh tay nối dài" của thư viện trong việc đưa sách đến với cộng đồng. Trong năm qua, 53 điểm xe ô tô thư viện lưu động đã đến các trường tiểu học, THCS trên địa bàn tỉnh; luân chuyển sách về 52 điểm trường, thư viện xã, phường, giúp hàng nghìn học sinh vùng khó khăn có cơ hội tiếp cận sách. Mỗi chuyến xe lưu động không chỉ mang theo tri thức, mà còn khơi dậy yêu thích đọc sách, mở ra chân trời tri thức mới cho các em.

Theo anh Lê Thiện Dương, Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di sản, bảo tàng và thư viện tỉnh Thanh Hóa cho biết, dù đạt được nhiều kết quả tích cực, song công tác phát triển văn hóa đọc trên địa bàn tỉnh vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Cơ sở vật chất thư viện ở nhiều địa phương còn nhiều hạn chế; kinh phí bổ sung sách và chuyển đổi số chưa đáp ứng yêu cầu; không gian tổ chức các hoạt động văn hóa đọc còn thiếu... Điều đó đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự chung tay của các cấp, các ngành và sự hưởng ứng tích cực từ cộng đồng.

Cùng với tiếp tục đổi mới hoạt động thư viện, đầu năm 2026, Thư viện tỉnh Thanh Hóa sẽ tổ chức nhiều loại hình dịch vụ và hình thức phục vụ bạn đọc; ứng dụng công nghệ số vào công tác thư viện; ưu tiên công tác bổ sung, số hóa và bảo quản di sản tài liệu địa chí quý hiếm... Qua đó nhằm tạo sự chuyển biến tích cực trong hoạt động thư viện, hoàn thành các mục tiêu phát triển văn hóa đọc đề ra.

Trong giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ của đất nước, khi sách hiện diện thường xuyên trong đời sống, khi việc đọc sách trở thành nhu cầu tự thân, văn hóa đọc sẽ thực sự bén rễ sâu trong cộng đồng. Và chính từ nền tảng ấy, thư viện tỉnh đã và đang nỗ cùng các ngành, các địa phương trên địa bàn tỉnh xây dựng xã hội học tập bền vững, tạo động lực cho phát triển giàu đẹp, văn minh của quê hươngThanh Hóa.

Có thể nói, những đổi mới của thư viện tỉnh Thanh Hóa trong năm 2025, không chỉ đơn thuần là cải tiến phương thức hoạt động, mà còn thể hiện vai trò tiên phong trong giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa đọc - một nền tảng quan trọng để xây dựng xã hội học tập, phát triển con người toàn diện. Khi văn hóa đọc được nuôi dưỡng bền bỉ, đó chính là nguồn lực mềm bền vững, góp phần tạo nên sức mạnh nội sinh cho quê hương Thanh Hóa trên hành trình hội nhập và phát triển.