Thúc đẩy hợp tác hành lang kinh tế giữa 5 tỉnh, thành phố của Việt Nam và Vân Nam - Trung Quốc

Phát biểu chào mừng hội nghị, đồng chí Dương Quốc Huy - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai bày tỏ niềm vui khi Lào Cai là đơn vị đăng cai Hội nghị hợp tác hành lang kinh tế 5 tỉnh, thành phố Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh (Việt Nam) và Vân Nam (Trung Quốc) lần thứ XII. Đây là dịp để các địa phương cùng nhìn lại chặng đường hợp tác, chia sẻ cơ hội và định hướng những bước đi mới; để Lào Cai phát huy tốt hơn vai trò cửa ngõ, khai thác hiệu quả lợi thế, tăng cường liên kết và nâng cao hiệu quả hội nhập trong giai đoạn mới.

Được hình thành từ năm 2004, trải qua 22 năm với 11 kỳ hội nghị được tổ chức luân phiên, cơ chế hợp tác giữa Lào Cai, Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh và Vân Nam (Trung Quốc) đã ngày càng khẳng định sức sống, tính bền vững và hiệu quả thực tiễn. Đặc biệt, giai đoạn 2024 - 2026 vừa qua, hành lang kinh tế đã có những bước chuyển rất quan trọng về chất, từ “kết nối quan hệ” sang “kết nối phát triển”, chuyển từ giao lưu, trao đổi đoàn, xúc tiến thương mại, du lịch thường niên sang cùng nhau thúc đẩy những kết nối có tính nền tảng, chiến lược và lâu dài như kết nối hạ tầng giao thông, cửa khẩu, logistics, dữ liệu; kết nối sản xuất với thị trường, cửa khẩu với cảng biển; kết nối chính quyền với doanh nghiệp và người dân hai bên biên giới.

Từ vị trí, vai trò là địa phương cửa ngõ của Lào Cai, đồng chí Dương Quốc Huy - Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai đề xuất 3 định hướng lớn trong thời gian tới.

Thứ nhất, tập trung hoàn thiện một hành lang kinh tế kết nối thông suốt, hiện đại và thông minh.

Thứ hai, tăng cường các hoạt động chung, cùng hình thành các chuỗi giá trị liên kết có khả năng cạnh tranh trong khu vực.

Thứ ba, tạo dựng những động lực phát triển mới cho hành lang trong dài hạn, lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao làm động lực tăng trưởng mới, phát huy vai trò của Hà Nội và Vân Nam là các trung tâm về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và kết nối thị trường, tạo điều kiện để các địa phương cùng tham gia, tiếp nhận và khai thác các nguồn lực, công nghệ và tri thức, tăng cường chia sẻ dữ liệu, chuyển giao công nghệ, kết nối đào tạo - nghiên cứu với doanh nghiệp, nhất là trong công nghiệp công nghệ cao, kinh tế số và kinh tế xanh.

Tỉnh Lào Cai sẵn sàng phát huy cao nhất vai trò đầu mối, cầu nối, phối hợp chặt chẽ với địa phương; chủ động đề xuất sáng kiến mới, thúc đẩy hợp tác, cùng các địa phương đưa cơ chế hợp tác có chiều sâu, thực chất và hiệu quả.

Sau gần hai năm triển khai Biên bản Hội nghị hợp tác hành lang kinh tế 5 tỉnh, thành phố Việt Nam - Trung Quốc lần thứ XI, hợp tác giữa các địa phương trong tuyến hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh tiếp tục được duy trì và phát triển theo hướng thực chất, hiệu quả. Nhiều kết quả nổi bật trong kết nối hạ tầng, thương mại, đầu tư, du lịch và giao lưu nhân dân đã góp phần củng cố quan hệ hữu nghị giữa các địa phương hai nước, đồng thời mở rộng không gian phát triển kinh tế khu vực.

Tại hội nghị, các đại biểu đã thống nhất định hướng trong thời gian tới chuyển mạnh từ hợp tác riêng lẻ sang liên kết toàn tuyến; từ giao lưu, trao đổi sang hợp tác thực chất, có trọng tâm, trọng điểm và có sản phẩm, kết quả cụ thể.

Theo ông Lưu Hồng Kiến - Phó Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam, Bí thư Thành ủy Côn Minh (Trung Quốc) hiện nay, 5 tỉnh/thành phố đều đang ở trong giai đoạn then chốt đẩy nhanh phát triển. Để tăng cường hơn nữa nhận thức chung và đi sâu hợp tác, các địa phương cùng nghiên cứu, không ngừng hoàn thiện mô hình hợp tác địa phương phù hợp với thực tiễn của 5 tỉnh/thành phố, tăng cường kết nối quy hoạch, đẩy nhanh phát triển chung. 

"Tôi tin rằng, chỉ cần chúng ta kiên định niềm tin lý tưởng chung, quan tâm đến lợi ích của nhau, kịp thời trao đổi và thương lượng, chúng ta nhất định sẽ hợp lực giải quyết tốt các khó khăn trước mắt, cùng nắm tay đưa con đường hợp tác ngày càng rộng mở" - ông Lưu Hồng Kiến nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường đề xuất, thời gian tới, các địa phương cần phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành Trung ương và các địa phương đẩy nhanh tiến độ Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tạo động lực kết nối đồng bộ, hiện đại cho toàn tuyến hành lang kinh tế. Đồng thời, mở rộng hợp tác thu hút đầu tư vào lĩnh vực khu công nghiệp sinh thái, khu công nghệ cao; đẩy mạnh hợp tác khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, nông nghiệp thông minh và logistics lạnh với tỉnh Vân Nam và các địa phương trong hành lang kinh tế.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng Nguyễn Minh Hùng nhận định, điểm đột phá của giai đoạn tới không chỉ là nối các địa phương trên bản đồ, mà phải kết nối được hạ tầng, doanh nghiệp, thị trường và chuỗi giá trị trên toàn hành lang. Từ nhận thức trên, thành phố Hải Phòng đề xuất các địa phương chuyển từ trao đổi thương mại sang liên kết chuỗi giá trị và đầu tư. 

Theo đó, các bên xây dựng một danh mục chung, ngắn gọn về dự án kêu gọi đầu tư, năng lực logistics, sản phẩm chủ lực, nhu cầu thị trường và doanh nghiệp đầu mối; tổ chức kết nối doanh nghiệp theo ngành hàng thay vì xúc tiến dàn trải. Ưu tiên những lĩnh vực các bên có thể bổ trợ cho nhau như chế biến nông sản, công nghiệp hỗ trợ, thiết bị điện - điện tử, năng lượng xanh, logistics thông minh, thương mại điện tử xuyên biên giới, khoa học - công nghệ và đào tạo nhân lực.

Nhấn mạnh định hướng hợp tác trọng tâm về phát triển du lịch, trong khuôn khổ Năm Hợp tác Du lịch Việt Nam - Trung Quốc 2026 - 2027, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Lê Văn Ánh đề nghị các địa phương tập trung nghiên cứu xây dựng những sản phẩm du lịch có khả năng đưa vào khai thác ngay. Theo đó, cần nghiên cứu phối hợp xây dựng các tuyến, tour liên kết Vân Nam - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh và chiều ngược lại; kết hợp đường bộ, đường sắt và đường hàng không; đa dạng hóa các phương thức nhập cảnh, xuất cảnh qua các cửa khẩu quốc tế và các sân bay phù hợp.

Nhân dịp này, các địa phương đã ký kết biên bản hội nghị hợp tác trong giai đoạn tiếp theo. Để tiếp tục thực hiện những nhận thức chung quan trọng đã đạt được giữa lãnh đạo cấp cao của hai Đảng, hai Nhà nước, đóng góp tích cực trong việc xây dựng cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược, các bên thống nhất, tích cực tập trung triển khai giao lưu trao đổi đoàn các cấp, thúc đẩy đi sâu hợp tác thực chất trong các lĩnh vực kết nối giao thông, đầu tư, thương mại, logistics, du lịch, văn hóa, thể thao, giáo dục, y tế, khoa học công nghệ, tài chính, ngân hàng...

Các bên nhất trí, Hội nghị hợp tác hành lang kinh tế 5 tỉnh, thành phố Lào Cai, Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh (Việt Nam) và Vân Nam (Trung Quốc) lần thứ XIII sẽ diễn ra tại thành phố Hải Phòng vào năm 2028.