Tiền gửi của dân cư tại hệ thống ngân hàng đã vượt 10,3 triệu tỷ đồng

Thống kê mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho thấy một bức tranh tương phản rõ nét trên thị trường tiền gửi. Tính đến cuối tháng 1/2026, tiền gửi của dân cư đã chính thức vượt mốc 10,3 triệu tỉ đồng, tương đương mức tăng 0,45% so với cuối năm trước và là mức cao nhất từ trước đến nay. Tại tháng 1/2025, tiền gửi của người dân đạt 7,188 triệu tỷ đồng. Như vậy, tiền gửi của cư dân vào hệ thống ngân hàng đã tăng gần 3,2 triệu tỷ đồng trong một năm.

Trong khi đó, tiền gửi của các doanh nghiệp và tổ chức kinh tế chỉ còn hơn 6 triệu tỷ đồng, giảm tới 1,62%.

Tính chung, tổng phương tiện thanh toán, chưa bao gồm các khoản giấy tờ có giá, đến hết tháng 1 năm nay đạt hơn 19,5 triệu tỷ đồng, tăng 0,69% so với cuối năm ngoái.

Sự lệch pha giữa tốc độ tăng trưởng tín dụng và huy động vốn đang trở thành bài toán hóc búa cho hệ thống tài chính kéo dài từ năm ngoái cho đến nay. Tính đến giữa tháng 5, trong khi dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế bứt phá mạnh mẽ với mức tăng 18,3% thì huy động vốn chỉ đạt khoảng 14,9%.

Khoảng cách này đang tạo ra áp lực không nhỏ lên thanh khoản của các nhà băng, buộc nhiều đơn vị phải bước vào cuộc đua tăng lãi suất để hút tiền gửi nhằm đảm bảo khả năng cung ứng vốn cho nền kinh tế.

Đà tăng lãi suất tiết kiệm bắt đầu "nóng" lên từ cuối năm ngoái và tiếp tục lan rộng những tháng đầu năm nay. Thực tế, tại thời điểm đầu năm nay, các ngân hàng liên tục tăng lãi suất hút tiền gửi. Chỉ tỉnh riêng trong tháng 1/2026, có 15 ngân hàng tăng lãi suất huy động, với mức điều chỉnh phổ biến 0,2-0,5%/năm. Trong đó, VPBank, MSB, ABBank, Bac A Bank, LPBank, VCBNeo, BaoViet Bank, MBV, Sacombank, VIB, Saigonbank, ACB, BVBank tăng lãi suất huy động. Có 2 đơn vị giảm lãi suất là ACB, PGBank.

Làn sóng tăng lãi suất tiếp tục kéo dài đến đầu tháng 4. Trước yêu cầu hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn giá rẻ, NHNN đã can thiệp quyết liệt vào đầu tháng 4. Ngay sau đó, một làn sóng giảm lãi suất từ 1% đến 2% đã lan tỏa khắp hệ thống, đưa mặt bằng lãi suất tại nhiều đơn vị về mức khá thấp.

Để hỗ trợ các ngân hàng giảm lãi suất, Ngân hàng Nhà nước cho biết đã triển khai nhiều biện pháp hỗ trợ thanh khoản thông qua nghiệp vụ thị trường mở và các công cụ điều hành khác.

Theo đó, cơ quan này đã cung ứng lượng vốn lớn với kỳ hạn kéo dài tới 2 tháng nhằm ổn định thanh khoản hệ thống và thúc đẩy xu hướng giảm lãi suất từ thị trường liên ngân hàng sang thị trường huy động vốn.

Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước cũng triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ nhằm bổ sung thêm nguồn thanh khoản bằng đồng Việt Nam cho các tổ chức tín dụng.