Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tiến sát mốc 1.000 tỷ USD

Theo số liệu sơ bộ của Cục Hải quan, trong nửa đầu tháng 10/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 56,68 tỷ USD, tăng 48,5% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, xuất khẩu đạt 29,25 tỷ USD; nhập khẩu đạt 27,43 tỷ USD.

Xuất khẩu tăng nhanh hơn nhập khẩu giúp cán cân thương mại trong kỳ thặng dư 1,82 tỷ USD, cao hơn mức khoảng 681 triệu USD cùng kỳ năm trước. Kết quả này góp phần cải thiện cán cân thương mại trong nửa đầu tháng, dù chưa đủ bù đắp mức nhập siêu lũy kế từ đầu năm.

Đáng chú ý, tăng trưởng xuất khẩu trong kỳ tập trung mạnh vào nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện. Kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này đạt 11,59 tỷ USD, tăng 163,6%, tương ứng tăng gần 7,2 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước. Riêng phần tăng thêm này đóng góp khoảng 73,2% mức tăng xuất khẩu cả nước trong nửa đầu tháng 10.

Máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng đạt 3,58 tỷ USD, tăng 47,1%; điện thoại các loại và linh kiện đạt 2,57 tỷ USD, tăng 7,3%. Tổng kim ngạch của ba nhóm hàng chủ lực đạt khoảng 17,74 tỷ USD, chiếm 60,7% giá trị xuất khẩu trong kỳ.

Kết quả trên cho thấy các ngành điện tử, chế tạo và máy móc đang giữ vai trò ngày càng lớn trong tăng trưởng ngoại thương. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng giữa các nhóm hàng chưa đồng đều. Trong khi điện tử bứt phá mạnh, nhiều ngành hàng truyền thống vẫn tăng ở mức khiêm tốn.

Tính chung từ đầu năm đến ngày 15/10, xuất khẩu hàng hóa đạt 463,7 tỷ USD, tăng 25,9%, tương ứng tăng 95,38 tỷ USD so với cùng kỳ năm 2025.

Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tiếp tục dẫn đầu với kim ngạch 135,31 tỷ USD, tăng 65,2%, chiếm 29,2% tổng xuất khẩu. Phần kim ngạch tăng thêm của nhóm này đạt 53,41 tỷ USD, đóng góp khoảng 56% mức tăng xuất khẩu cả nước.

Tiếp theo là máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng đạt 58,62 tỷ USD, tăng 29%; điện thoại các loại và linh kiện đạt 54,34 tỷ USD, tăng 18,2%. Trong khi đó, dệt may đạt 31,9 tỷ USD, tăng 2,1%; giày dép đạt 19,03 tỷ USD, tăng 1,7%; gỗ và sản phẩm gỗ đạt 14,09 tỷ USD, tăng 6,6%.

Ở nhóm nông, thủy sản, nhiều mặt hàng vẫn ghi nhận tăng trưởng tích cực. Xuất khẩu thủy sản đạt khoảng 9,7 tỷ USD, tăng 11,3%; rau quả đạt 7,78 tỷ USD, tăng 18,1%; hạt tiêu đạt 1,49 tỷ USD, tăng 12,2%.

Ngược lại, kim ngạch xuất khẩu cà phê đạt 6,81 tỷ USD, giảm 6,1% dù lượng xuất khẩu tăng 17,3%. Gạo đạt 3,18 tỷ USD, giảm 11,5%, trong khi lượng giảm 6,2%. Những diễn biến này cho thấy tăng trưởng về lượng chưa chắc mang lại mức tăng tương ứng về giá trị, đồng thời phản ánh tác động của biến động giá và nhu cầu thị trường đối với từng mặt hàng.

Ở chiều nhập khẩu, kim ngạch hàng hóa từ đầu năm đến ngày 15/10 đạt 481,37 tỷ USD, tăng 37,2%, tương ứng tăng 130,6 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước. Như vậy, nhập khẩu đang tăng nhanh hơn xuất khẩu, khiến cán cân thương mại lũy kế chuyển từ xuất siêu sang nhập siêu.

Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tiếp tục là nhóm hàng nhập khẩu lớn nhất, đạt 201,12 tỷ USD, tăng 72,9%, chiếm 41,8% tổng kim ngạch nhập khẩu. Phần tăng thêm của nhóm hàng này lên tới 84,81 tỷ USD, đóng góp gần 65% mức tăng nhập khẩu cả nước.

Máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác đạt 56,84 tỷ USD, tăng 21,4%. Việc các nhóm hàng điện tử và máy móc chiếm tỷ trọng lớn ở cả hai chiều xuất, nhập khẩu cho thấy vai trò của chuỗi sản xuất công nghiệp trong hoạt động ngoại thương. Tuy nhiên, chỉ riêng số liệu kim ngạch chưa đủ để xác định mức độ gia tăng năng lực sản xuất hay giá trị gia tăng được tạo ra trong nước; cần xem xét thêm sản lượng, cơ cấu đầu vào và hiệu quả xuất khẩu của các ngành liên quan.

Tính chung đến ngày 15/10, Việt Nam nhập siêu 17,66 tỷ USD, trái ngược với mức xuất siêu 17,55 tỷ USD cùng kỳ năm 2025. Dù cán cân thương mại trong nửa đầu tháng 10 đã chuyển sang thặng dư, kết quả này chưa đủ đảo chiều xu hướng nhập siêu tích lũy từ đầu năm.

Với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 945,07 tỷ USD chỉ trong hơn 9 tháng, Việt Nam đang tiến gần mốc 1.000 tỷ USD trong năm 2026. Đây là dấu mốc đáng chú ý về quy mô thương mại, nhưng cũng đặt ra yêu cầu nhìn nhận chất lượng tăng trưởng bên cạnh những con số kỷ lục.

Điện tử và máy móc tiếp tục tạo động lực lớn, song nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu và tỷ trọng cao của khu vực FDI cho thấy dư địa nâng cao năng lực của doanh nghiệp trong nước vẫn còn đáng kể. Để hoạt động ngoại thương phát triển bền vững, bên cạnh mở rộng thị trường và duy trì đơn hàng, cần tăng khả năng tham gia sâu hơn của doanh nghiệp nội địa vào chuỗi cung ứng, nâng tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước và cải thiện sức cạnh tranh của các ngành hàng truyền thống.