TP. HCM trong những ngày 30/4: Thành phố của ký ức và khát vọng

Khi ký ức lịch sử hiện diện trong nhịp sống hiện đại

Tháng Tư trở lại, TP. HCM như chậm lại một nhịp để lắng nghe tiếng vọng của lịch sử. Nhưng đó không phải là sự lắng lại của một đô thị vốn quen với tốc độ, mà là sự chuyển mình tinh tế, nơi quá khứ và hiện tại giao thoa trong từng không gian, từng hoạt động, từng cảm xúc của người dân.

Theo kế hoạch số 132/KH-UBND ngày 9/4/2026 về việc tổ chức ngày hội "Non sông thống nhất" gắn với các hoạt động kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và 140 năm Ngày Quốc tế Lao động, thành phố triển khai một chuỗi hoạt động quy mô lớn, đồng bộ. Không chỉ dừng ở các nghi thức tưởng niệm, các hoạt động năm nay được tổ chức với tinh thần vừa trang nghiêm, vừa gần gũi, vừa giàu tính truyền thống, vừa mang hơi thở hiện đại. TP. HCM sẽ tổ chức Triển lãm hình ảnh kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và 140 năm Ngày Quốc tế Lao động, diễn ra từ ngày 23/4 đến 12/5 tại phố đi bộ Nguyễn Huệ và dọc đường Đồng Khởi; Công viên Nguyễn Du và tại Nhà truyền thống cách mạng. Qua đó, ký ức lịch sử được tái hiện sinh động bằng ngôn ngữ của hình ảnh và nghệ thuật.

Các hoạt động văn hóa, văn nghệ và thể dục thể thao cũng sẽ được tổ chức sôi nổi gồm: Giải Việt dã Truyền thống 30/4 TP. HCM mở rộng lần thứ 50 năm 2026; Chương trình biểu diễn nghệ thuật tổ chức vào tối 30/4 tại phố đi bộ Nguyễn Huệ sân khấu ngoài trời - công viên Trung tâm thành phố mới, quảng trường công viên Bà Rịa; Triển lãm tư liệu và hình ảnh tại Đường sách TP. HCM; Trang trí ánh sáng nghệ thuật tại các đường phố chính… Ngoài ra, Thành phố còn tổ chức các chương trình biểu diễn nghệ thuật phục vụ nhân dân ở các phường - xã vùng ven từ ngày 26/4 đến 1/5/2026...

Những lễ dâng hương, dâng hoa tại các di tích lịch sử, nghĩa trang liệt sĩ, tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh hay Chủ tịch Tôn Đức Thắng được tổ chức trong không khí thành kính, nhắc nhớ về những hy sinh to lớn để làm nên ngày 30/4 lịch sử. Đó là những khoảnh khắc mà quá khứ không còn là những trang sách, mà hiện hữu trong cảm xúc của mỗi người tham dự ...

Song song đó, các hoạt động gặp mặt nhân chứng lịch sử, giao lưu với các cựu chiến binh, tướng lĩnh Quân đội, Công an và các nhân chứng lịch sử từng tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh; Các hoạt động văn hóa, văn nghệ tại các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp, các khu ký túc xá cũng được tổ chức. Liên đoàn Lao động TP. HCM tổ chức các hoạt động Tháng Công nhân lần thứ 18/2026 với chủ đề: "Công nhân Việt Nam: Đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động", Ngày hội công nhân kết hợp khai mạc Tháng Công nhân, Tháng hành động về An toàn, vệ sinh lao động năm 2026 cấp Thành phố...

Đặc biệt, chương trình bắn pháo hoa nghệ thuật do Bộ Tư lệnh TP. HCM chủ trì phối hợp với Sở VH-TT TP. HCM và các đơn vị liên quan thực hiện, sẽ diễn ra từ 21 giờ 00 phút đến 21 giờ 15 phút, ngày 30/4/2026.

Giữa dòng người tham quan triển lãm ảnh "Việt Nam - Một dải non sông" và "Thành phố Hồ Chí Minh vang mãi khúc khải hoàn" tại phố đi bộ Nguyễn Huệ, Trần Thị Khánh Linh (21 tuổi, sinh viên) dừng lại khá lâu trước một bức ảnh tư liệu về ngày 30/4. Linh chia sẻ: "Trước đây em chỉ biết qua sách vở, qua những thước phim, nhưng khi đứng trước những hình ảnh này, cảm giác rất khác. Nó không còn là lịch sử xa xôi nữa, mà là điều gì đó rất thật, rất gần."

Cô Hòa (người dân TP. HCM) cho biết:" Triển lãm ảnh rất gắn bó và thân thiện với người dân, ai cũng có thể đến được, ai cũng có thể xem được để biết về lịch sử, và ấn tượng nhất là mình thấy được đất nước ngày càng đi lên, ngày càng phát triển."

Chính những trải nghiệm trực tiếp như vậy khiến ký ức lịch sử trở nên sống động hơn với thế hệ trẻ. Không còn bị "đóng khung" trong không gian bảo tàng hay nghi lễ, lịch sử được "mở ra" trong đời sống, trong những không gian công cộng, nơi mỗi người có thể tiếp cận theo cách riêng của mình.

Những đêm nghệ thuật tại phố đi bộ Nguyễn Huệ hay các quảng trường không chỉ tái hiện lịch sử bằng âm nhạc, ánh sáng, pháo hoa mà còn thể hiện một TP. HCM trẻ trung, sáng tạo và đầy sức sống. Những giai điệu hào hùng hòa cùng nhịp điệu hiện đại, những câu chuyện lịch sử được kể lại bằng ngôn ngữ sân khấu mới mẻ đã tạo nên sự kết nối giữa các thế hệ khán giả.

Hòa vào không khí ấy, Nguyễn Minh Anh (33 tuổi, nhân viên văn phòng) cho biết cô chọn dành các buổi tối cuối tháng 4 để tham gia các hoạt động tại trung tâm thành phố. "Mình quyết định sẽ tham dự các chương trình kỷ niệm phù hợp với thời gian để có thể được sống lại những ngày tháng lịch sử. Mình muốn tham gia trực tiếp hơn là xem qua màn hình. Mình biết sau khi xem xong, bản thân sẽ hiểu hơn về lịch sử và cũng thấy tự hào hơn về thành phố mình đang sống," Minh Anh nói.

Khát vọng tương lai từ một đô thị của nghĩa tình và sáng tạo

Nếu chỉ dừng lại ở việc ghi nhớ và tái hiện, các hoạt động kỷ niệm sẽ khó tạo nên sức sống lâu dài. Nhưng điều làm nên dấu ấn của TP. HCM trong những ngày tháng Tư chính là cách thành phố gắn kết ký ức với hiện tại và tương lai.

Có một điều dễ nhận thấy trong chuỗi hoạt động kỷ niệm năm nay, đó là các chương trình tinh thần kỷ niệm không chỉ diễn ra trên sân khấu lớn, mà lan tỏa vào từng khu phố, từng cộng đồng.

Những hoạt động chăm lo gia đình chính sách, người có công, các chương trình tình nguyện, hoạt động đoàn – hội… đã góp phần làm sâu sắc thêm ý nghĩa của dịp kỷ niệm. Đó là sự tiếp nối của truyền thống "uống nước nhớ nguồn", đồng thời thể hiện nét đặc trưng của TP. HCM – một đô thị nghĩa tình.

Sự xuất hiện của những người trẻ như Khánh Linh hay Minh Anh trong các hoạt động kỷ niệm cho thấy một chuyển động tích cực: lịch sử không còn là khoảng cách thế hệ, mà đang được tiếp nhận, cảm nhận và tiếp nối theo những cách mới.

Trong ánh sáng rực rỡ của những màn pháo hoa đêm 30/4 sắp tới, TP. HCM không chỉ nhìn lại chặng đường 51 năm đã qua, mà còn hướng về phía trước với nhiều kỳ vọng. Một đô thị từng đi qua chiến tranh, từng trải qua những giai đoạn khó khăn, hôm nay đang từng bước khẳng định vai trò đầu tàu kinh tế, trung tâm đổi mới sáng tạo của cả nước.

Những ngày tháng Tư vì thế không chỉ là dịp kỷ niệm, mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm và khát vọng. Từ ký ức lịch sử, TP. HCM đang tiếp tục viết nên câu chuyện của mình, câu chuyện về một thành phố không ngừng chuyển động. 51 năm trước, thành phố này đi qua chiến tranh để có hòa bình. 51 năm sau, thành phố ấy đang đi tiếp hành trình của mình – hành trình kiến tạo tương lai.