TP Huế: Bảo đảm vận hành an toàn các hồ chứa thủy lợi, thủy điện, chủ động ứng phó mưa lũ

Đoàn công tác đã kiểm tra thực tế tại các hồ thủy điện Hương Điền, Bình Điền và hồ Tả Trạch để nghe báo cáo về tình hình nguồn nước, công tác quản lý, vận hành, điều tiết cũng như bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du. Chuyến đi cũng là dịp để các bên trao đổi những vấn đề cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện trong quá trình quản lý, vận hành các hồ chứa lớn trên địa bàn.

Theo báo cáo từ cơ quan chuyên môn, toàn thành phố hiện có 56 hồ chứa thủy lợi và 13 hồ chứa thủy điện. Các công trình này được vận hành đa chức năng nhằm vừa phục vụ sản xuất nông nghiệp, cấp nước, vừa tham gia điều tiết nguồn nước, phòng chống thiên tai và phát triển kinh tế - xã hội. 

Trong đó, Tả Trạch, Bình Điền và Hương Điền là ba hồ chứa lớn giữ vai trò cốt lõi trong việc điều tiết nguồn nước trên lưu vực sông Hương với tổng dung tích khoảng 1,8 tỷ m³, bao gồm khoảng 1,2 tỷ m³ dành riêng cho việc vận hành điều tiết lũ. Minh chứng là trong đợt mưa lớn từ ngày 10 đến ngày 13/9 vừa qua, tổng lượng nước về ba hồ đạt khoảng 433,3 triệu m³ và các hồ đã giữ lại đến 380,3 triệu m³, tương đương 87,8%, góp phần quan trọng vào việc cắt, giảm lũ cho vùng hạ du sông Hương và sông Bồ.

Sau khi kiểm tra, Chủ tịch UBND thành phố Lê Trí Thanh yêu cầu các chủ hồ phải thực hiện nghiêm quy trình vận hành, thường xuyên theo dõi sát diễn biến thời tiết, lượng mưa, mực nước lẫn tình hình dòng chảy để chủ động phối hợp với các cơ quan chuyên môn đưa ra phương án điều tiết phù hợp. 

Đặc biệt trong mùa mưa lũ, việc vận hành phải tuân thủ tuyệt đối các quy định và chỉ đạo của cơ quan phòng, chống thiên tai thành phố. Đối với những tình huống thời tiết phức tạp, bất thường, các đơn vị cần chủ động nghiên cứu phương án vận hành linh hoạt nhằm tạo dung tích đón lũ phù hợp trên cơ sở tính toán chặt chẽ, vừa nâng cao khả năng cắt giảm lũ cho hạ du, vừa bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt. Chủ tịch Lê Trí Thanh nhấn mạnh rằng an toàn công trình, an toàn vùng hạ du và tính mạng của người dân phải luôn được đặt lên trên hết.

Chủ tịch UBND thành phố cũng lưu ý tuyệt đối không được chủ quan đối với các hồ chứa lớn, kể cả những công trình đã được đầu tư kiên cố, đồng bộ. Các đơn vị phải thường xuyên kiểm tra công trình, thiết bị, hệ thống cảnh báo và chuẩn bị đầy đủ phương án ứng phó, vật tư, phương tiện cùng lực lượng để xử lý kịp thời mọi tình huống bất thường. Cạnh hệ thống đo mưa hiện có, Chủ tịch đề nghị rà soát, nghiên cứu bổ sung hệ thống quan trắc tại các khu vực cần thiết nhằm nâng cao khả năng xác định lưu lượng lũ về hồ. Dữ liệu quan trắc này cần được cập nhật và truyền kịp thời về cơ quan chuyên môn để phục vụ tốt công tác dự báo, tham mưu, ra quyết định vận hành.

Cùng với nhiệm vụ an toàn, đồng chí Lê Trí Thanh đặc biệt nhắc nhở các chủ hồ và đơn vị liên quan phải tiếp tục quan tâm đến đời sống, sinh kế lâu dài của người dân tại các khu vực bị ảnh hưởng, không chỉ trong giai đoạn triển khai dự án mà cả sau khi công trình đã đưa vào vận hành. Các đơn vị cần phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để rà soát đời sống, việc làm, điều kiện sản xuất của bà con nhằm có giải pháp hỗ trợ ổn định sinh kế, nâng cao thu nhập. 

Đối với các hoạt động khai thác tại khu vực hồ chứa, thành phố khuyến khích nghiên cứu theo hướng có tổ chức, có kiểm soát, đồng thời phải tạo điều kiện tối đa để người dân địa phương tham gia và hưởng lợi trực tiếp nhằm cải thiện đời sống.

Yêu cầu xuyên suốt trong quản lý các hồ thủy lợi, thủy điện là vừa phát huy tối đa hiệu quả công trình, vừa bảo đảm an toàn hồ đập và vùng hạ du, chủ động ứng phó với thiên tai bất thường. Mặt khác, gắn chặt trách nhiệm của đơn vị vận hành với lợi ích lâu dài của người dân. 

Liên quan đến việc khai thác tài nguyên lòng hồ, Chủ tịch Lê Trí Thanh giao các sở, ngành, địa phương và đơn vị quản lý tiến hành rà soát, nghiên cứu các phương án phù hợp như nạo vét bồi lắng, phát triển du lịch, năng lượng và nuôi trồng thủy sản trên tinh thần bảo đảm đúng quy hoạch, an toàn hồ đập và bảo vệ môi trường.

Đối với tình trạng bồi lắng, các đơn vị cần khảo sát, đánh giá kỹ những khu vực cần nạo vét nhằm bảo đảm dòng chảy, duy trì dung tích hồ theo thiết kế để tăng khả năng trữ nước, hỗ trợ phòng chống thiên tai, đồng thời nghiên cứu phương án tận dụng vật liệu theo quy định. Về phát triển du lịch, Chủ tịch đề nghị khảo sát tiềm năng cảnh quan, mặt nước, các đảo và vùng ven hồ để quy hoạch các sản phẩm sinh thái chất lượng, giá trị cao, kiểm soát lượng khách phù hợp với sức chịu tải của môi trường. 

Đối với nuôi trồng và khai thác thủy sản, cần xác định rõ các khu vực phù hợp để tổ chức theo quy hoạch, có quản lý chặt chẽ nhằm tránh tình trạng phát triển tự phát gây ô nhiễm môi trường hay ảnh hưởng an toàn hồ chứa. Đối với đề xuất phát triển điện mặt trời trên mặt hồ, Chủ tịch thống nhất về mặt định hướng nghiên cứu và yêu cầu các đơn vị đánh giá kỹ lưỡng về công nghệ, an toàn, môi trường, vị trí lắp đặt sao cho không ảnh hưởng đến dòng chảy, công trình hồ đập và quá trình vận hành trong mùa mưa lũ.

Chủ tịch UBND thành phố Lê Trí Thanh tái khẳng định, mọi hoạt động nghiên cứu và khai thác các nguồn lực từ lòng hồ đều phải bảo đảm nguyên tắc bất di bất dịch là không làm ảnh hưởng đến chức năng chính của hồ chứa, nhất là nhiệm vụ điều tiết nguồn nước, phòng chống thiên tai và bảo đảm an toàn tuyệt đối cho công trình lẫn vùng hạ du.