TP Huế: Phát triển công nghiệp văn hóa - khi di sản và kinh tế đêm "cất cánh"

Theo dự thảo Đề án, Huế sở hữu những lợi thế đặc thù từ hệ thống di sản vật thể và phi vật thể phong phú. Điển hình là thương hiệu Festival Huế, nghệ thuật biểu diễn, áo dài, ẩm thực, làng nghề, cùng các không gian văn hóa đặc sắc khác. Nguồn lực này được kỳ vọng sẽ tạo ra các sản phẩm, dịch vụ văn hóa có giá trị gia tăng cao. Từ đó, địa phương hướng tới gắn kết chặt chẽ giữa bảo tồn di sản với du lịch, đổi mới sáng tạo và kinh tế số.

Đề án vạch rõ định hướng tập trung vào 6 nhóm ngành mũi nhọn. Các nhóm này bao gồm du lịch văn hóa; nghệ thuật biểu diễn; thiết kế sáng tạo áo dài - ẩm thực - phim ảnh; sản phẩm công nghiệp văn hóa số; thủ công mỹ nghệ - làng nghề; cùng ngành truyền thông, xuất bản và quảng cáo. Thành phố đặt mục tiêu phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 10% mỗi năm cho các nhóm ngành này, đóng góp khoảng 10% GRDP toàn thành phố vào năm 2030.

Điểm cốt lõi của Đề án là bước chuyển chiến lược từ khai thác riêng lẻ sang xây dựng hệ sinh thái công nghiệp văn hóa toàn diện. Mô hình mới sẽ liên kết chặt chẽ từ khâu bảo tồn, sáng tạo, sản xuất cho đến phân phối và tiêu dùng. Giải pháp này giúp đa dạng hóa các sản phẩm thương mại, mở rộng nguồn thu ngoài vé tham quan, đồng thời kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách. Trong lộ trình này, đầu tư công đóng vai trò dẫn dắt, song song với việc huy động nguồn vốn xã hội hóa để khuyến khích các doanh nghiệp, nghệ nhân và cộng đồng cùng tham gia sáng tạo.

Một trong những nội dung được tập trung thảo luận tại cuộc họp là phương án khai thác kinh tế đêm tại khu vực di sản, trước mắt triển khai tại Đại Nội và từng bước nghiên cứu mở rộng sang các khu vực có tiềm năng khác.

Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đặt mục tiêu phấn đấu triển khai hoạt động kinh tế đêm tại khu vực Đại Nội trong quý IV/2026. Tập trung chuẩn bị các điều kiện về chiếu sáng nghệ thuật, cảnh quan, hạ tầng kỹ thuật, không gian trải nghiệm và kêu gọi doanh nghiệp, nghệ nhân, các đối tác tham gia đầu tư, tổ chức dịch vụ. Việc khai thác được định hướng bảo đảm giới hạn không gian, quản lý chặt chẽ hoạt động dịch vụ và phù hợp yêu cầu bảo tồn di sản.

Các đại biểu cũng trao đổi về danh mục địa điểm, công trình văn hóa có khả năng huy động nguồn lực đầu tư theo phương thức PPP. Cơ chế khai thác tài sản, xã hội hóa các hoạt động văn hóa và thu hút những nhà đầu tư có năng lực tham gia hình thành các sản phẩm, dịch vụ mới.

Chủ tịch UBND thành phố Lê Trí Thanh nhấn mạnh tinh thần dám nghĩ, dám làm, chủ động nghiên cứu những cách làm mới để khai thác hiệu quả hơn các giá trị văn hóa, di sản đặc sắc của Huế. Theo Chủ tịch UBND thành phố, tiềm năng của công nghiệp văn hóa tại Huế còn rất lớn, nhất là khi các giá trị di sản, kiến trúc, cảnh quan và không gian thiên nhiên có sự hòa quyện, tạo nên lợi thế riêng có để phát triển các sản phẩm văn hóa có chiều sâu và giá trị gia tăng cao.

Đồng chí Lê Trí Thanh yêu cầu tiếp tục rà soát các cơ chế, chính sách liên quan đến khai thác di tích, di sản văn hóa, các công trình và thiết chế văn hóa, thể thao nhằm phát huy hiệu quả nguồn lực hiện có. Giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính và các đơn vị liên quan tổng hợp thực tiễn, xây dựng báo cáo gửi các bộ, ngành Trung ương để đề xuất những cơ chế, phương án phù hợp, tạo điều kiện khai thác hiệu quả hơn trong thời gian tới.

Về Đề án phát triển công nghiệp văn hóa, Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu triển khai theo hướng vừa xây dựng, vừa thí điểm có kiểm soát một số nội dung để đánh giá, hoàn thiện mô hình. Những phần đủ điều kiện cần mạnh dạn thực hiện ngay nhằm tìm ra phương thức khai thác phù hợp với đặc thù của Huế.

Ngoài ra, thành phố cần tập trung thu hút các doanh nghiệp lớn, có năng lực chuyên nghiệp để giữ vai trò chủ công trong vận hành, phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường. Trong mối quan hệ này, nhà nước đóng vai trò định hướng, kiến tạo cơ chế, hỗ trợ hạ tầng và tạo môi trường thuận lợi nhất cho doanh nghiệp hoạt động.

Chủ tịch UBND thành phố đặc biệt lưu ý việc nâng tầm các sản phẩm công nghiệp văn hóa, nhất là khai thác giá trị ban đêm tại Kinh thành, Đại Nội và các không gian di sản. Các hoạt động này cần hướng tới tổ chức thường xuyên, quanh năm, thay vì chỉ tập trung theo mùa hay thời điểm nhất định. "Mỗi ý tưởng phải có một phương án khai thác cụ thể", Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu. Theo đó, từng địa điểm, sản phẩm phải được nghiên cứu kỹ về không gian, đối tượng phục vụ, phương án vận hành, nguồn lực đầu tư và khả năng khai thác lâu dài, tránh tình trạng ý tưởng thiếu tính khả thi.

Bên cạnh dòng sản phẩm mang tính cổ kính, hoài niệm, thành phố cần xây dựng thêm "thực đơn" sản phẩm văn hóa, nghệ thuật sôi động cho giới trẻ. Từ thành công của các sự kiện như Huế Wonderverse Music Fest 2026, các chương trình âm nhạc, nghệ thuật đương đại cần liên tục đổi mới nội dung, hình thức và tiếp cận theo xu hướng thị trường nhằm tạo sản phẩm "đinh", thu hút các dòng khách mới và gia tăng sự sôi động cho đô thị.