TP Huế: Rà soát, đề xuất cơ chế đặc thù tạo đột phá phát triển giai đoạn 2026-2030

Tại cuộc họp, theo báo cáo của Sở Tài chính, việc triển khai các cơ chế theo Nghị quyết 38/2021/QH15 bước đầu đạt một số kết quả tích cực, góp phần tăng cường nguồn lực đầu tư, nhất là trong lĩnh vực hạ tầng và bảo tồn di sản.

Trong đó, chính sách nâng trần dư nợ vay lên 40% đã giúp địa phương mở rộng khả năng huy động vốn, với hạn mức khoảng 3.500-4.000 tỷ đồng mỗi năm, gấp đôi so với trước đây. Theo đó, nhiều dự án ODA được triển khai, đồng thời tạo điều kiện chuẩn bị các dự án mới như cải thiện môi trường nước và phát triển đô thị thích ứng biến đổi khí hậu.

Riêng đối với cơ chế bổ sung 70% số tăng thu từ hoạt động xuất nhập khẩu, giai đoạn 2022-2024, thành phố được bổ sung khoảng 120 tỷ đồng để đầu tư hạ tầng, dù việc áp dụng còn phụ thuộc vào các điều kiện chặt chẽ. Nguồn thu từ bán tài sản công chưa phát huy hiệu quả do phụ thuộc tiến độ sắp xếp nhà, đất của các cơ quan Trung ương.

Cùng với cơ chế phí tham quan di tích được xem là điểm sáng, với tổng thu gần 700 tỷ đồng từ năm 2022 đến nay, với hơn 634 tỷ đồng đã được bố trí để trùng tu, tôn tạo gần 70 di tích. Quỹ Bảo tồn di sản Huế cũng huy động khoảng 8,3 tỷ đồng, góp phần hỗ trợ một số dự án bảo tồn.

Vậy nhưng, quá trình triển khai vẫn còn nhiều hạn chế, một số cơ chế chưa đủ mạnh để tạo đột phá. Chú trọng việc huy động nguồn lực xã hội, khai thác tài sản công, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai còn gặp khó khăn. Nguồn thu từ di sản phụ thuộc lớn vào du lịch trong khi nhu cầu bảo tồn ngày càng tăng. Ngoài ra, các vướng mắc pháp lý liên quan đến khai thác tài sản di sản, cơ chế PPP trong lĩnh vực văn hóa, cũng như hạn chế tiếp cận đất đai đang ảnh hưởng đến tiến độ đầu tư và thu hút nhà đầu tư chiến lược.

Cũng tại đây, đại diện các sở, ngành đã tham gia nhiều ý kiến góp ý nhằm hoàn thiện Đề án. Qua đó cần làm rõ danh mục các dự án trọng điểm cần ưu tiên, bảo đảm gắn kết giữa cơ chế đặc thù với định hướng thu hút nhà đầu tư chiến lược. Đề xuất hoàn thiện cơ chế khai thác giá trị di sản theo hướng bền vững, gắn bảo tồn với phát triển công nghiệp văn hóa, đồng thời nghiên cứu thí điểm các mô hình hợp tác công - tư (PPP) trong lĩnh vực này.

Dựa trên cơ sở đó, thành phố dự kiến đề xuất điều chỉnh, bổ sung các cơ chế theo hướng vượt trội hơn. Đối với Nghị quyết 38, Huế kiến nghị tiếp tục duy trì các chính sách hiệu quả như phí tham quan di tích và Quỹ Bảo tồn di sản, đồng thời đề xuất nới lỏng điều kiện đối với cơ chế bổ sung thu từ xuất nhập khẩu. Một số chính sách như nâng trần dư nợ vay, phân bổ chi thường xuyên và nguồn thu từ bán tài sản công được đề xuất dừng thực hiện do đã có quy định mới thay thế hoặc không còn phù hợp thực tiễn.

Đặc biệt, thành phố định hướng xây dựng các cơ chế đặc thù mới theo ba nhóm: huy động nguồn lực, hoàn thiện thể chế và tăng cường phân cấp, phân quyền. Đề xuất tăng hỗ trợ từ ngân sách Trung ương cho các dự án hạ tầng động lực; thí điểm cơ chế tài chính carbon, PPP trong lĩnh vực văn hóa. Đồng thời trao thêm thẩm quyền cho địa phương trong quản lý đất đai, khai thác di sản và thu hút đầu tư. Hiện Đề án đang được khẩn trương hoàn thiện, dự kiến trình xin ý kiến các cấp từ tháng 5 đến tháng 6/2026, hoàn chỉnh hồ sơ và trình Chính phủ trong giai đoạn tháng 7 đến tháng 10/2026.

Đồng chí Hà Văn Tuấn - Phó Chủ tịch UBND thành phố ghi nhận các ý kiến đóng góp và yêu cầu các đơn vị liên quan tiếp tục rà soát, hoàn thiện nội dung, gửi Sở Tài chính tổng hợp, tham mưu. Nhấn mạnh việc xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù phải bám sát các nghị quyết của Bộ Chính trị, Quốc hội và Chính phủ, bảo đảm tính đồng bộ, khả thi; gắn với nguồn lực cụ thể để tạo động lực tăng trưởng.

Mặt khác, cần rà soát công tác quản lý quy hoạch gắn với thế mạnh địa phương, đánh giá hiệu quả hoạt động của các quỹ và chính sách hiện hành; chú trọng khai thác tối đa lợi thế về đô thị di sản, giáo dục, y tế và các khu vực động lực như Chân Mây - Lăng Cô, Tam Giang - Cầu Hai, Bạch Mã, qua đó tạo nền tảng cho phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn tới.