TPHCM dẫn đầu cả nước về Chỉ số hiệu quả kinh tế tư nhân

Ngày 15/5 tại Hà Nội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam công bố Báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam 2025 và Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh năm 2025 (PCI 2025). Sau một năm thực hiện Nghị quyết 68, khu vực tư nhân đang phục hồi mạnh nhưng vẫn đối mặt một số điểm nghẽn về vốn, thị trường và minh bạch chính sách.

Lần đầu tiên VCCI ra mắt chỉ số BPI đo hiệu quả kinh tế tư nhân, đồng thời nâng cấp PCI 2.0 sau 21 năm triển khai. Báo cáo cho thấy niềm tin doanh nghiệp đang phục hồi mạnh giữa giai đoạn cải cách lớn của nền kinh tế.

Báo cáo được xây dựng từ khảo sát hơn 3.546 doanh nghiệp tư nhân trong nước, 586 doanh nghiệp FDI cùng 1.001 hộ kinh doanh tại toàn bộ 34 tỉnh, thành phố. Đây được đánh giá là một trong những cuộc điều tra có quy mô lớn và chiều sâu về khu vực kinh tế tư nhân trong nhiều năm qua.

Đáng chú ý, đến cuối năm 2025, cả nước có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, tăng 6,6% so với năm trước. Cùng với khoảng 6,1 triệu hộ kinh doanh, khu vực tư nhân hiện tạo việc làm cho khoảng 26 triệu lao động, tương đương hơn 50% tổng việc làm của cả nước.

Ngoài ra, số doanh nghiệp gia nhập thị trường trong năm đạt mức kỷ lục 297.500 doanh nghiệp, tăng 27,4% so với năm 2024. Có tới 85,7% doanh nghiệp cho biết đang duy trì hoặc mở rộng quy mô hoạt động. Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra nhiều thách thức lớn mà cộng đồng doanh nghiệp đang phải đối mặt.

Báo cáo ghi nhận 5 địa phương thuộc nhóm chất lượng điều hành "Tốt" gồm Bắc Ninh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Phú Thọ và Quảng Ninh.

Trong đó, Bắc Ninh dẫn đầu về chỉ số Chính quyền kiến tạo và Chi phí tuân thủ thủ tục hành chính. Đà Nẵng đứng đầu cả nước về Gia nhập thị trường. Hải Phòng có tới 7/9 chỉ số thành phần nằm trong nhóm 10 địa phương cao nhất cả nước. Phú Thọ đứng thứ hai về Tiếp cận nguồn lực, còn Quảng Ninh tiếp tục duy trì vị trí cao ở các chỉ số Cạnh tranh bình đẳng và Chính quyền kiến tạo.

Một điểm mới đáng chú ý khác là lần đầu tiên VCCI công bố Chỉ số Hiệu quả Kinh tế tư nhân (BPI) với 23 chỉ tiêu, tập trung đo lường sự phát triển của khu vực tư nhân và năng lực đổi mới sáng tạo.

Kết quả thí điểm BPI 2025 cho thấy TPHCM dẫn đầu với 5,67 điểm, tiếp theo là Hà Nội với 5,41 điểm và Quảng Ninh với 5,33 điểm.

Theo kết quả được công bố, TPHCM dẫn đầu nhờ quy mô thị trường và độ sâu của hệ sinh thái đổi mới. Về mật độ doanh nghiệp, TPHCM đạt 4,33 doanh nghiệp tư nhân thành lập mới và 23,75 doanh nghiệp đang hoạt động trên 1.000 dân, đều là mức cao nhất cả nước.

Theo cấu trúc chỉ tiêu hiện hành, tỉ lệ doanh nghiệp trong mẫu điều tra báo cáo có tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp nước ngoài đạt 7,7%, vẫn là mức cao nhất cả nước; tỉ lệ doanh nghiệp báo cáo có bộ phận phụ trách nghiên cứu và phát triển (R&D) là khoảng 10,6%.

Trong khi đó, Hà Nội nổi bật về năng lực nghiên cứu phát triển và mức độ kết nối với chuỗi cung ứng trong nước. Mật độ doanh nghiệp mới và doanh nghiệp đang hoạt động đạt lần lượt 3,70 và 22,22 doanh nghiệp trên 1.000 dân, đứng thứ hai toàn hệ thống. Tỉ lệ doanh nghiệp trong mẫu điều tra ở Hà Nội báo cáo có bộ phận phụ trách nghiên cứu và phát triển (R&D) đạt 12,5%, thuộc nhóm cao nhất cả nước.

Đáng chú ý, phân tích tương quan cho thấy chất lượng điều hành (PCI) năm 2022 có liên hệ thống kê có ý nghĩa với hiệu quả kinh tế tư nhân (BPI) năm 2025, xác nhận tác động chính sách có độ trễ khoảng 3 năm. Đây là cơ sở quan trọng để kiên định với lộ trình cải cách dài hạn thay vì kỳ vọng kết quả tức thời.

Phát biểu tại lễ công bố, ông Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI, cho biết khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam đã vượt qua giai đoạn phòng thủ, đang tích lũy nội lực và sẵn sàng bứt phá nếu các điểm nghẽn về thị trường, vốn và minh bạch chính sách được khai thông quyết liệt trong 12 đến 18 tháng tới. PCI 2.0 cùng với BPI sẽ giúp đo lường sâu hơn chất lượng điều hành và năng lực kiến tạo của chính quyền địa phương trong giai đoạn mới.

Chủ tịch VCCI cũng khẳng định, để hiện thực hóa mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030, chính sách cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy đồng hành, từ giảm gánh nặng thủ tục sang kiến tạo năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.