TP.HCM đầu tư khoảng 142.000 tỷ đồng, quyết tâm xử lý 50 điểm ngập đến năm 2030

Theo thông tin tại buổi họp báo về tình hình KT - XH trên địa bàn TP.HCM ngày 8/10, tình trạng ngập nặng thời gian qua xuất phát từ nhiều nguyên nhân cộng hưởng. Một số trận mưa có lượng nước vượt 100 mm chỉ trong 45-60 phút, trong khi mực triều cường đạt mức từ trên 1,5 m đến 1,67 m, gây áp lực lớn lên hệ thống thoát nước. Bên cạnh đó, việc rào chắn phục vụ thi công các dự án, tình trạng xả rác gây tắc nghẽn miệng thu nước và lấn chiếm kênh, rạch cũng ảnh hưởng đến khả năng tiêu thoát nước.

TTP.HCM đã thông tin loạt giải pháp trọng tâm nhằm giải quyết tình trạng ngập nước, nâng cấp hạ tầng kỹ thuật và tăng cường năng lực ứng phó thiên tai. Với nguyên nhân do mưa lớn kết hợp triều cường gây áp lực lên hạ tầng thoát nước nên trước mắt, Thành phố tập trung nạo vét, duy tu hệ thống cống hiện hữu, khơi thông dòng chảy và thu gom rác tại các miệng thu hố ga. 

Lực lượng chức năng được bố trí trực mưa, vận hành máy bơm công suất lớn tại các điểm ngập cục bộ để nhanh chóng thoát nước. Đồng thời, các địa phương tăng cường thông báo tình hình ngập, hướng dẫn người dân lựa chọn lộ trình phù hợp, hạn chế ùn tắc giao thông và vận động cộng đồng không xả rác xuống hệ thống thoát nước.

Đối với xe phục vụ thi công công trình, Thành phố thực hiện cấp phép lưu thông theo hướng ưu tiên khung giờ từ 22 giờ đến 5 giờ sáng hôm sau hoặc ngoài giờ cao điểm, nhằm giảm tác động đến giao thông và môi trường đô thị.

87 dự án với tổng vốn 142.000 tỷ đồng, tập trung xử lý 50 điểm ngập

Về giải pháp dài hạn, TP.HCM triển khai Kế hoạch 402 ban hành ngày 24/1/2026 và Kế hoạch 537 ngày 2/10/2026 về giải quyết tình trạng ngập nước giai đoạn 2026-2030. Theo đó, 87 dự án với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 142.000 tỷ đồng sẽ được triển khai nhằm xử lý 50 vị trí ngập trên địa bàn.

Song song với kế hoạch này, Thành phố tiếp tục thúc đẩy dự án giải quyết ngập do triều khu vực TP.HCM, có quy mô đầu tư khoảng 10.000 tỷ đồng, đồng thời tăng cường kết nối giữa hạ tầng giao thông, hệ thống thoát nước và các công trình chỉnh trang đô thị. Công tác quy hoạch được định hướng theo từng lưu vực tổng thể, bảo đảm tính đồng bộ thay vì triển khai riêng lẻ, manh mún.

Đáng chú ý, dự án cải tạo kênh Tham Lương - Bến Cát - Rạch Nước Lên tiếp tục được thúc đẩy. Thành phố đang xúc tiến thủ tục đầu tư sử dụng vốn vay ODA từ Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), dự kiến hoàn thiện thủ tục ký kết hiệp định vay vào năm 2027. Các hạng mục dự kiến gồm cải tạo hệ thống thoát nước, xây dựng hai cống kiểm soát triều lớn kết hợp trạm bơm trên kênh Tham Lương, góp phần cải thiện khả năng tiêu thoát nước và giải quyết tình trạng ngập tại những khu vực như đường Phan Huy Ích.

Tăng cường phối hợp liên vùng, chủ động ứng phó thiên tai

Bên cạnh đầu tư công trình, TP.HCM xác định phối hợp liên vùng là giải pháp quan trọng để kiểm soát dòng chảy và giảm áp lực ngập cho khu vực hạ lưu. Thành phố sẽ nghiên cứu cơ chế phối hợp với Tây Ninh và Đồng Nai trong vận hành hồ chứa thượng nguồn, chia sẻ dữ liệu thủy văn theo lưu vực và chủ động điều tiết nguồn nước.

Cùng với đó, hệ thống quan trắc, cảnh báo sớm thủy văn và cơ chế vận hành các hồ điều tiết, liên hồ chứa sẽ được nâng cấp theo hướng đồng bộ, góp phần nâng cao năng lực dự báo và chủ động ứng phó khi mưa lớn, triều cường hoặc xả lũ xảy ra đồng thời.

Tại buổi họp báo, ông Trần Nhân Nghĩa, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống lụt bão đã thông tin về các kế hoạch ứng phó với mưa bão, triều cường và những tình huống thời tiết bất thường. UBND Thành phố đã ban hành Kế hoạch phòng, chống thiên tai giai đoạn 2026-2030 ngày 28/9/2026; trước đó cũng phê duyệt kế hoạch phòng, chống thiên tai năm 2026 và kế hoạch thực hiện Chiến lược quốc gia phòng, chống thiên tai đến năm 2050. Ngày 2/10/2026, Công văn số 9178 tiếp tục được ban hành, yêu cầu các sở, ngành và địa phương chủ động ứng phó với tình huống thiên tai trong mùa mưa bão.

Thành phố xây dựng ba phương án ứng phó trọng điểm, gồm ngập lụt do mưa lớn, triều cường và xả lũ hồ chứa; bão, áp thấp nhiệt đới và tình huống tràn bờ; sạt lở bờ sông, kênh, rạch. Đối với các khu vực có nguy cơ sạt lở, việc xác định vị trí nguy hiểm và đặc biệt nguy hiểm là cơ sở để triển khai các biện pháp theo dõi, cảnh báo và bảo vệ công trình thủy lợi.

Công tác cảnh báo được thực hiện thông qua phối hợp với Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam Bộ. Thông tin dự báo được chuyển đến các địa phương và cập nhật qua website của Ban Chỉ đạo, hệ thống quản lý thiên tai cùng các kênh liên lạc phục vụ điều hành. Thành phố cũng tăng cường tuyên truyền, tập huấn kỹ năng ứng phó tại cộng đồng, giúp người dân chủ động phòng tránh và hạn chế thiệt hại khi xảy ra thiên tai.

Hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn trong phát triển đô thị

Cùng với các giải pháp hạ tầng và phòng, chống thiên tai, TP.HCM tiếp tục hoàn thiện cơ chế pháp lý nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình phát triển đô thị.

HĐND Thành phố đã ban hành Nghị quyết số 39/2026/NQ-HĐND, quy định quy trình xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật để tổ chức thi hành Luật Phát triển đô thị trên địa bàn. Quy trình yêu cầu đánh giá tính cần thiết, tính hợp lý của chính sách, đồng thời huy động chuyên gia và nhà khoa học tham gia phản biện đối với các vấn đề phức tạp, có tính liên ngành.

Với việc kết hợp đầu tư hạ tầng quy mô lớn, giải pháp thoát nước cấp bách, điều tiết nguồn nước liên vùng và hoàn thiện thể chế, TP.HCM hướng đến giải quyết bài toán ngập nước theo cách tiếp cận tổng thể, đồng bộ và dài hạn. Tiến độ thực hiện các dự án, hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan chức năng và sự chung tay của cộng đồng sẽ là những yếu tố quan trọng góp phần nâng cao khả năng chống chịu của đô thị trước diễn biến thời tiết cực đoan và tác động của biến đổi khí hậu.