TP.HCM đề xuất dùng ngân sách để miễn phí xe buýt cho toàn bộ người dân

Theo kế hoạch, chính sách sẽ được trình HĐND TP.HCM xem xét trong tháng 4. Trường hợp được thông qua, việc miễn vé có thể bắt đầu từ tháng 5/2026.

Theo tờ trình, đề xuất này xuất phát từ yêu cầu cấp bách trong thực tiễn khi giá nhiên liệu liên tục biến động mạnh, kéo theo chi phí vận tải tăng cao. Nếu không có chính sách kịp thời, người dân sẽ chịu thêm gánh nặng chi tiêu, đồng thời xu hướng sử dụng phương tiện cá nhân gia tăng, gây áp lực lên hạ tầng giao thông và môi trường đô thị.

Hiện nay, mạng lưới xe buýt của TPHCM sau sáp nhập đã đạt 180 tuyến, với hơn 2.400 phương tiện hoạt động, trong đó trên 50% sử dụng năng lượng sạch như điện và khí CNG. Sản lượng vận chuyển trung bình đạt khoảng 270.000 lượt hành khách mỗi ngày. Thành phố cũng đã triển khai hệ thống vé điện tử liên thông trên phần lớn phương tiện, tích hợp thanh toán không tiền mặt qua thẻ ngân hàng, ví điện tử và ứng dụng di động.

Thực tế cho thấy, các chương trình miễn vé từng được áp dụng trong thời gian qua đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Cụ thể, khi miễn phí 17 tuyến xe buýt kết nối metro số 1, lượng hành khách tăng hơn 34%. Tương tự, trong các dịp lễ, Tết, sản lượng hành khách tăng từ 20% đến gần 30% so với cùng kỳ.

Trên cơ sở đó, Sở Xây dựng đề xuất ban hành nghị quyết nhằm hỗ trợ trực tiếp người sử dụng xe buýt, trong đó trọng tâm là chính sách miễn giá vé trên toàn bộ các tuyến trong năm 2026. Chính sách dự kiến áp dụng cho 135 tuyến xe buýt, gồm cả các tuyến có và không được trợ giá.

Tổng kinh phí thực hiện chính sách miễn vé trong 8 tháng còn lại của năm 2026 được ước tính khoảng 930 tỷ đồng, lấy từ ngân sách thành phố. Trong đó, khoảng 627 tỷ đồng dành cho 109 tuyến xe buýt đang được trợ giá, và khoảng 303 tỷ đồng dành cho 26 tuyến xe buýt không trợ giá. Việc tính toán được thực hiện trên cơ sở giá nhiên liệu tại thời điểm hiện nay, với giá dầu khoảng hơn 40.800 đồng/lít.

Sở Xây dựng cho biết việc triển khai chính sách miễn vé dự kiến không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính. Các điều kiện thực hiện chủ yếu dựa trên hệ thống quản lý hiện hữu và cơ chế đặt hàng, đấu thầu các tuyến xe buýt đã được thiết lập.

Trong đó, cơ quan chức năng sẽ kiểm soát việc triển khai miễn phí xe buýt thông qua dữ liệu từ hệ thống vé điện tử nhằm đảm bảo minh bạch và hiệu quả sử dụng ngân sách, tránh thất thoát.