Trung Quốc tiếp tục là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam

Theo thống kê của Cục Hải quan, trong tháng 5/2026, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc đạt 22,04 tỷ USD, tăng 9,09% so với tháng trước và tăng tới 36,29% so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung 5 tháng đầu năm, tổng kim ngạch nhập khẩu từ thị trường này đạt 92,5 tỷ USD, tăng 33,6% so với cùng kỳ năm ngoái.

Kết quả trên cho thấy Trung Quốc tiếp tục giữ vai trò là nguồn cung hàng hóa quan trọng nhất của Việt Nam, đặc biệt đối với các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, điện tử và hạ tầng.

Cơ cấu nhập khẩu cho thấy nhóm hàng phục vụ sản xuất công nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng áp đảo. Trong đó, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện là mặt hàng nhập khẩu lớn nhất với kim ngạch đạt 31,5 tỷ USD, chiếm hơn 34% tổng kim ngạch nhập khẩu từ Trung Quốc và tăng mạnh 65,37% so với cùng kỳ năm trước.

Đứng thứ hai là nhóm máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng khác với kim ngạch hơn 17,6 tỷ USD, chiếm khoảng 19,1% tổng kim ngạch và tăng 22,36%. Đây là tín hiệu cho thấy nhu cầu đầu tư máy móc, mở rộng năng lực sản xuất của doanh nghiệp trong nước vẫn ở mức cao.

Ngược lại, nhập khẩu điện thoại và linh kiện đạt khoảng 3,2 tỷ USD, chiếm 3,5% tổng kim ngạch nhưng giảm 12,2% so với cùng kỳ năm trước. Xu hướng này phần nào phản ánh sự điều chỉnh trong chuỗi cung ứng điện tử cũng như biến động nhu cầu của thị trường công nghệ toàn cầu.

Bên cạnh các nhóm hàng chủ lực, một số mặt hàng ghi nhận biến động đáng chú ý. Đặc biệt, nhập khẩu đá quý, kim loại quý và các sản phẩm liên quan đạt hơn 544 triệu USD, tăng tới 1.013,22% so với cùng kỳ năm 2025, tương đương mức tăng hơn 11 lần. Đây là một trong những nhóm hàng có tốc độ tăng trưởng cao nhất trong cơ cấu nhập khẩu từ Trung Quốc thời gian qua.

Ở chiều ngược lại, nhập khẩu bông các loại gần như chững lại khi chỉ đạt hơn 176.000 USD, giảm tới 86,07% so với cùng kỳ năm trước. Diễn biến này phản ánh những thay đổi trong chiến lược tìm kiếm nguồn nguyên liệu của ngành dệt may Việt Nam.

Các số liệu cũng cho thấy cơ cấu nhập khẩu từ Trung Quốc đang có những chuyển dịch đáng chú ý. Trong khi nhu cầu đối với máy móc, thiết bị, linh kiện điện tử và nguyên liệu phục vụ sản xuất công nghệ cao tiếp tục gia tăng, nhiều nhóm nguyên liệu truyền thống phục vụ dệt may, da giày lại tăng trưởng chậm hoặc suy giảm.

Xu hướng này được cho là xuất phát từ việc các doanh nghiệp trong nước đang chủ động đa dạng hóa nguồn cung, giảm phụ thuộc vào một thị trường duy nhất, đồng thời tăng cường sử dụng nguyên liệu trong nước hoặc nhập khẩu từ các quốc gia khác nhằm đáp ứng các quy tắc xuất xứ trong các hiệp định thương mại tự do (FTA).

Với tốc độ tăng trưởng hiện nay, giới chuyên gia nhận định kim ngạch nhập khẩu từ Trung Quốc trong năm 2026 nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao. Nhu cầu nguyên vật liệu, linh kiện và thiết bị phục vụ sản xuất của doanh nghiệp Việt Nam được dự báo sẽ tăng mạnh trong nửa cuối năm, nhất là khi bước vào giai đoạn cao điểm sản xuất hàng hóa phục vụ tiêu dùng cuối năm và dịp Tết.

Nếu đà tăng trưởng được duy trì, tổng kim ngạch nhập khẩu từ Trung Quốc trong cả năm 2026 hoàn toàn có thể vượt mốc 200 tỷ USD, thiết lập mức cao mới trong quan hệ thương mại giữa hai nước.

Tuy nhiên, cùng với việc tận dụng nguồn cung dồi dào và chi phí cạnh tranh từ Trung Quốc, yêu cầu đặt ra đối với nền kinh tế Việt Nam là tiếp tục nâng cao năng lực sản xuất trong nước, phát triển công nghiệp hỗ trợ và đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu. Đây sẽ là giải pháp quan trọng nhằm giảm thiểu rủi ro phụ thuộc, nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế và gia tăng giá trị trong chuỗi sản xuất trong những năm tới.