Trung Quốc và châu Âu trở thành động lực tăng trưởng mới của ngành gỗ

Theo số liệu của Cục Hải quan được Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) dẫn lại, riêng trong tháng 6/2026, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt khoảng 1,55 tỷ USD, tăng 7,7% so với tháng trước và tăng 13,9% so với cùng kỳ năm 2025.

Lũy kế 6 tháng đầu năm 2026, ngành gỗ mang về 8,6 tỷ USD, tăng 4,9% so với cùng kỳ năm trước.

Điểm đáng chú ý không nằm ở tốc độ tăng trưởng mà ở sự thay đổi trong cơ cấu thị trường xuất khẩu. Nếu trước đây Hoa Kỳ gần như là "đầu kéo" của toàn ngành thì hiện nay, nhiều doanh nghiệp đã chủ động mở rộng đơn hàng sang châu Âu, Đông Bắc Á, châu Đại Dương và các thị trường mới nổi nhằm giảm thiểu rủi ro từ biến động chính sách thương mại.

Trong cơ cấu thị trường, Hoa Kỳ vẫn giữ vị trí là khách hàng lớn nhất của ngành gỗ Việt Nam với kim ngạch khoảng 4,3 tỷ USD, chiếm 49,7% tổng giá trị xuất khẩu. Tuy nhiên, xuất khẩu sang thị trường này giảm 6,5% so với cùng kỳ năm 2025, phản ánh sức mua phục hồi chậm cùng những tác động từ các biện pháp phòng vệ thương mại và yêu cầu kỹ thuật ngày càng cao.

Trái ngược với Hoa Kỳ, nhiều thị trường khác ghi nhận mức tăng trưởng tích cực. Đáng chú ý, xuất khẩu sang Trung Quốc đạt khoảng 1,3 tỷ USD, tăng tới 46,5%, nâng tỷ trọng lên gần 15% tổng kim ngạch toàn ngành. Nhu cầu nhập khẩu tăng trở lại từ thị trường này đang trở thành động lực quan trọng bù đắp sự chững lại tại Hoa Kỳ.

Nhật Bản tiếp tục duy trì sự ổn định với kim ngạch khoảng 1,1 tỷ USD, tăng 5,6%, trong khi nhiều doanh nghiệp cũng ghi nhận đơn hàng tăng tại Australia, Canada và Anh.

Đáng chú ý, thị trường Liên minh châu Âu đang nổi lên như điểm đến giàu tiềm năng. Xuất khẩu sang Hà Lan tăng tới 141,5%, còn Đức tăng 46,9%, cho thấy dư địa mở rộng thị phần tại Liên minh châu Âu (EU) vẫn còn rất lớn khi doanh nghiệp tận dụng hiệu quả các ưu đãi từ Hiệp định EVFTA.

Bên cạnh đó, nhóm "thị trường khác" cũng tăng 17,4%, phản ánh xu hướng đa dạng hóa thị trường xuất khẩu đang được doanh nghiệp đẩy mạnh nhằm giảm phụ thuộc vào một số đối tác lớn.

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, dư địa tăng trưởng của ngành gỗ trong nửa cuối năm vẫn khá tích cực khi nhu cầu tiêu dùng tại châu Âu và châu Á được dự báo sẽ tiếp tục cải thiện. Cùng với đó, các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới tiếp tục tạo lợi thế cạnh tranh cho sản phẩm gỗ Việt Nam thông qua việc cắt giảm thuế quan và mở rộng khả năng tiếp cận các thị trường có yêu cầu chất lượng cao.

Tuy nhiên, ngành gỗ vẫn phải đối mặt với không ít áp lực. Xu hướng gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại tại nhiều thị trường lớn, cùng những yêu cầu ngày càng nghiêm ngặt về phát triển bền vững, truy xuất nguồn gốc, phát thải carbon và bảo vệ môi trường sẽ tiếp tục tạo ra nhiều thách thức cho doanh nghiệp.

Ngoài ra, những biến động khó lường của kinh tế toàn cầu, chính sách thương mại quốc tế và chi phí logistics cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của hàng gỗ Việt Nam trong thời gian tới.

Trước bối cảnh đó, ngành gỗ Việt Nam cần từng bước chuyển từ mục tiêu tăng trưởng về lượng sang nâng cao chất lượng tăng trưởng, tận dụng hiệu quả các FTA, đồng thời đầu tư nâng cao chất lượng sản phẩm, hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc và đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn kỹ thuật của từng thị trường. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để ngành gỗ gia tăng khả năng cạnh tranh trong chuỗi cung ứng đồ gỗ toàn cầu.