Trung tâm Đổi mới Vi mạch Việt Nam chính thức ra mắt, mở ra cơ hội phát triển ngành bán dẫn Việt Nam

Sự kiện là cột mốc đánh dấu sự ra mắt chính thức của VMIC, đồng thời công bố định hướng, mục tiêu và các lĩnh vực hoạt động của Trung tâm, hướng tới phát triển năng lực thiết kế vi mạch, đào tạo nguồn nhân lực và thúc đẩy kết nối giữa chuyên gia, kỹ sư, trường đại học và doanh nghiệp trong lĩnh vực bán dẫn.

Cơ hội phát triển ngành bán dẫn Việt Nam

Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Lương Hàn - Giám đốc Trung tâm Đổi mới Vi mạch Việt Nam - khẳng định: Công nghiệp bán dẫn đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ, được thúc đẩy bởi trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu, ô tô, công nghiệp và các hệ thống kết nối thông minh.

Việt Nam cũng đứng trước cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã đặt ra định hướng quan trọng về doanh nghiệp thiết kế, nguồn nhân lực và sản phẩm bán dẫn chuyên dụng.

Nhưng câu hỏi lớn hơn không chỉ là chúng ta có bao nhiêu dự án hay thu hút được bao nhiêu vốn đầu tư. Câu hỏi là: sau 5 năm, 10 năm nữa, Việt Nam sẽ thực sự làm chủ những năng lực công nghệ gì? Có bao nhiêu kỹ sư, chuyên gia, đội ngũ nghiên cứu và tài sản trí tuệ được hình thành ở đây?

Chúng ta không nhất thiết tham gia mọi công đoạn của ngành bán dẫn. Điều quan trọng là lựa chọn lĩnh vực phù hợp, đầu tư đủ sâu và biến cơ hội của thị trường thành năng lực công nghệ của chính mình.

"Từ cách nhìn ấy, VMIC lựa chọn tập trung vào thiết kế vi mạch, với ba hướng trọng tâm: vi mạch tương tự - Analog IC, vi mạch cao tần - RF IC và vi mạch tín hiệu hỗn hợp - Mixed-Signal IC", ông Nguyễn Lương Hàn chia sẻ.

Ông Nguyễn Lương Hàn cho biết, "chúng ta thường nhắc tới trí tuệ nhân tạo và những con chip số có hàng tỷ bóng bán dẫn. Nhưng thế giới thực không chỉ có các giá trị 0 và 1. Thế giới ấy là nhiệt độ, ánh sáng, âm thanh, điện áp, dòng điện và sóng vô tuyến. Để các hệ thống điện tử cảm nhận, xử lý và tương tác với môi trường vật lý, chúng ta cần các mạch cảm biến, khuếch đại, chuyển đổi tín hiệu, quản lý nguồn và truyền thông. Đó chính là vai trò nền tảng của vi mạch tương tự, hỗn hợp và cao tần".

Ngay cả những hệ thống số tiên tiến nhất vẫn cần nguồn điện ổn định, tín hiệu tin cậy và giao tiếp hiệu quả với thế giới thực. Đây là những lĩnh vực có giá trị ứng dụng rộng, đồng thời đòi hỏi chiều sâu chuyên môn, kỷ luật thiết kế và kinh nghiệm tích lũy lâu dài.

Cũng từ tư duy đó, chúng tôi lựa chọn "Engineering Excellence" - Sự xuất sắc trong kỹ thuật - làm chủ đề của lễ ra mắt hôm nay và là chuẩn mực mà VMIC hướng tới.

Với VMIC, sự xuất sắc trong kỹ thuật không phải là một danh hiệu tự nhận. Đó là khả năng hiểu đúng bài toán, lựa chọn giải pháp có cơ sở, nhận diện các đánh đổi, kiểm chứng kết quả và liên tục cải tiến. Một bản mô phỏng đẹp chưa đủ để chứng minh một thiết kế tốt; giá trị của thiết kế còn được thể hiện khi nó đáp ứng những điều kiện vận hành và yêu cầu thực tế,...

Ông Nguyễn Lương Hàn nhận định: Không một tổ chức đơn lẻ nào có thể xây dựng cả một hệ sinh thái bán dẫn. Điều đó cần sự đồng hành của Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia và đối tác quốc tế. Nhưng hợp tác chỉ thực sự có ý nghĩa khi gắn với bài toán cụ thể, trách nhiệm rõ ràng và kết quả có thể đánh giá.

Với các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp, VMIC mong đồng hành trong đánh giá năng lực, đào tạo theo nhu cầu, tư vấn, rà soát thiết kế và các dự án R&D. Với viện nghiên cứu và trường đại học, chúng tôi mong kết nối tri thức học thuật với thực hành kỹ thuật. Với những người trẻ, chúng tôi muốn góp phần tạo ra môi trường để rèn luyện tư duy, hình thành bản lĩnh nghề nghiệp và từng bước đảm nhận những nhiệm vụ khó hơn.

"Chúng tôi nhìn hành trình này trong 5 năm, 10 năm và xa hơn. Những kỹ sư trẻ hôm nay có thể trở thành lãnh đạo kỹ thuật ngày mai; những đội ngũ được vun đắp hôm nay có thể tạo ra sở hữu trí tuệ và sản phẩm công nghệ được thiết kế tại Việt Nam. Cơ hội của một quốc gia không tự động trở thành năng lực của quốc gia ấy. Ở giữa hai điều đó là con người, tổ chức, phương pháp làm việc và nhiều năm tích lũy.

Lễ ra mắt hôm nay mới là điểm bắt đầu. Chúng tôi chưa có tất cả câu trả lời, nhưng chúng tôi có một định hướng rõ ràng: theo đuổi Engineering Excellence bằng những công việc cụ thể, từ đánh giá năng lực một cách khách quan, đào tạo gắn với thực hành, đến nghiên cứu, thiết kế và kiểm chứng có trách nhiệm.

Chúng tôi hy vọng VMIC sẽ trở thành một điểm kết nối đáng tin cậy, nơi tri thức được chuyển hóa thành năng lực, năng lực được chuyển hóa thành công nghệ và những cá nhân giỏi có điều kiện phát triển thành đội ngũ mạnh", Giám đốc Trung tâm Đổi mới Vi mạch Việt Nam Nguyễn Lương Hàn chia sẻ.

Từ năng lực kỹ sư đến tương lai của kỹ thuật bán dẫn

Cùng với việc ra mắt Trung tâm Đổi mới Vi mạch Việt Nam, VMIC tổ chức Hội thảo chuyên ngành "Shaping Semiconductor Engineering Excellence": Từ năng lực kỹ sư đến tương lai của kỹ thuật bán dẫn. Hội thảo đã mở ra không gian trao đổi chuyên môn về năng lực kỹ sư, thiết kế Analog IC, RF IC, Mixed-Signal IC và những thay đổi của kỹ thuật bán dẫn trong bối cảnh AI ngày càng phát triển.

Các đại biểu tham dự hội thảo đã có những tham luận tập trung vào những vấn đề đang đặt ra đối với kỹ sư và các doanh nghiệp, tổ chức hoạt động trong lĩnh vực bán dẫn: đâu là những năng lực kỹ thuật cốt lõi cần được duy trì và phát triển khi AI, tự động hoá và các công cụ thiết kế ngày càng tham gia sâu hơn vào quy trình kỹ thuật? Doanh nghiệp cần làm gì để chuyển năng lực của từng cá nhân thành năng lực chung của tổ chức?

Tại hội thảo, PGS.TS. Mai Anh Tuấn - Giảng viên cao cấp tại Khoa Điện tử Viễn thông, Trường Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội và Giám đốc Phòng thí nghiệm Vi chế tạo tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc đã có tham luận tập trung vào nội dung: sự phát triển của AI Chips và những thay đổi mà AI đang tạo ra đối với ngành kỹ thuật bán dẫn, từ yêu cầu về phần cứng đến những năng lực mà kỹ sư cần chuẩn bị trong tương lai.

TS. Malcolm H. Smith - Kỹ sư trưởng tại Intel Arizona, Giám đốc Hệ thống RF và Giám đốc Thiết kế Analog tại Amalfi Semiconductor, đồng thời là tác giả của hơn 40 bằng sáng chế có giá trị thương mại cao - đã có tham luận chia sẻ góc nhìn từ các nguyên lý nền tảng đến những bài học thiết kế thực tế trong quá trình làm việc tại Intel và Amalfi Semiconductor.

Nội dung đúc kết tại hội thảo cho thấy, nếu có sự đầu tư nghiêm túc vào con người, năng lực thiết kế vi mạch và tri thức công nghệ có thể được tích lũy, phát triển ngay tại Việt Nam. Và VMIC cam kết sẽ trở thành Trung tâm thiết kế vi mạch tương tự đầu tiên tại Hà Nội, tập trung vào hai nhóm hoạt động chính gồm đào tạo nguồn nhân lực và nghiên cứu - phát triển thiết kế vi mạch, với trọng tâm chuyên môn là Analog IC, RF IC và Mixed-Signal IC.

Trong giai đoạn 2026-2027, VMIC dự kiến đầu tư khoảng 100 tỷ đồng cho đội ngũ, hoạt động đào tạo, hạ tầng thiết kế và R&D. Con số này không nhằm nhấn mạnh quy mô, mà thể hiện cam kết đối với con đường đã chọn: phát triển con người, làm chủ phương pháp, tích lũy các khối thiết kế lõi, tài sản trí tuệ và tiến tới những sản phẩm vi mạch của chính mình.