Văn hoá Kinh Bắc: Mạch nguồn di sản và động lực phát triển

Mạch nguồn di sản và những chuyển động nghệ thuật mới

Vùng đất Kinh Bắc vốn nổi danh là "địa linh nhân kiệt", nơi hội tụ lớp lớp phù sa văn hóa qua hàng nghìn năm lịch sử. Trong những ngày gần đây, không khí sáng tạo văn hóa nghệ thuật tại Bắc Ninh được khuấy động mạnh mẽ bởi chuỗi hoạt động có chiều sâu, mang tính bứt phá rõ nét.

Nổi bật trong số đó là sự kiện khai mạc Trại sáng tác ảnh nghệ thuật với chủ đề "Mạch nguồn Kinh Bắc - Sắc màu thời đại". Quy tụ đông đảo các nghệ sĩ nhiếp ảnh chuyên và không chuyên, trại sáng tác không chỉ là sân chơi chuyên môn mà còn là cơ hội bệ phóng để đưa vẻ đẹp thiên nhiên, con người và kho tàng di tích văn hóa lịch sử của Bắc Ninh vào ống kính đương đại. Thông qua từng khoảnh khắc bấm máy, các nghệ sĩ hướng tới việc phản ánh chân thực nhịp sống phát triển hiện đại của địa phương nhưng vẫn giữ nguyên vẹn cái "hồn", cái "duyên" trầm mặc, cổ kính của đất và người nơi đây. Parallel với đó, không gian triển lãm mỹ thuật "Kinh Bắc ART 2026" cũng liên tục thu hút hàng ngàn lượt du khách và giới thưởng thức nghệ thuật đến chiêm ngưỡng các tác phẩm đa chất liệu, mở ra cái nhìn đa chiều về tư duy nghệ thuật đương đại trên nền tảng truyền thống.

Không dừng lại ở không gian tạo hình, công tác chuẩn bị cho các sự kiện di sản trọng điểm cũng đang được triển khai vô cùng gấp rút. Đáng chú ý, kế hoạch tổ chức Liên hoan các làng Quan họ gốc lần thứ Nhất đã chính thức được công bố. Đây được xem là bước đi mang tính cột mốc nhằm tôn vinh các hạt nhân văn hóa truyền thống tại chính cái nôi sản sinh ra Dân ca Quan họ Bắc Ninh - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Việc tập trung vào "làng Quan họ gốc" cho thấy định hướng sâu sắc của tỉnh trong việc đi tìm lại nguyên bản, truyền dạy thực chất và phát huy bền vững giá trị di sản trong lòng cộng đồng cư dân bản địa, tránh nguy cơ thương mại hóa hay làm phai nhạt bản sắc.

Bên cạnh đó, công tác quản lý nhà nước về văn hóa cũng ghi nhận những chuyển biến quyết liệt. Tỉnh đã phát động tháng cao điểm chấn chỉnh, xử lý vi phạm liên quan đến biển hiệu, quảng cáo ngoài trời và chữ nước ngoài chưa đúng quy định. Việc làm sạch không gian thị giác đô thị không chỉ tạo dựng diện mạo văn minh, hiện đại cho các tuyến phố mà còn góp phần bảo vệ sự sáng tỏ, trong sáng của tiếng Việt và nét đẹp văn hóa chuẩn mực nơi công cộng.

Phát huy giá trị văn hóa gắn với sức mạnh đại đoàn kết toàn dân

Xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu và động lực phát triển kinh tế - xã hội, tỉnh Bắc Ninh luôn chú trọng kết nối các hoạt động văn hóa với việc củng cố khối đại đoàn kết dân tộc.

Trong chuỗi sự kiện cập nhật vừa qua, thông điệp "Phát huy giá trị văn hóa gắn với sức mạnh đại đoàn kết dân tộc" được quán triệt xuyên suốt tại nhiều hội nghị, diễn đàn quan trọng trên địa bàn tỉnh. Tỉnh ủy, HĐND, UBND và Mặt trận Tổ quốc tỉnh Bắc Ninh đã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động Nhân dân biến các nét đẹp văn hóa ứng xử, truyền thống "tương thân tương ái", "lá lành đụm lá rách" thành hành động thiết thực trong đời sống thường nhật. Cụ thể, các phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư được lồng ghép chặt chẽ với chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, trao tặng nhà "Đại đoàn kết" cho các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Những ngôi nhà mới ấm áp nghĩa tình không chỉ giúp người nghèo ổn định cuộc sống mà còn là minh chứng sinh động cho việc hiện thực hóa triết lý văn hóa nhân văn của dân tộc.

Đồng thời, phong trào giáo dục truyền thống và "bồi đắp tình yêu di sản qua hoạt động trải nghiệm" cho thế hệ trẻ tiếp tục lan tỏa rộng khắp tại các trường học trên địa bàn. Thông qua các chương trình ngoại khóa, tham quan di tích lịch sử và giao lưu với các nghệ nhân Dân ca Quan họ, học sinh, sinh viên Bắc Ninh không chỉ nắm vững kiến thức lịch sử địa phương mà còn thêm tự hào, có ý thức trách nhiệm trong việc gìn giữ và bảo tồn di sản của cha ông.

Sự kết hợp hài hòa giữa việc phát huy nét đẹp văn hóa truyền thống với các chính sách an sinh xã hội, xây dựng nếp sống văn minh đã tạo nên luồng sinh khí mới cho xứ Kinh Bắc. Văn hóa không còn nằm yên trong các trang sách hay bảo tàng, mà đã thực sự thấm sâu vào mọi góc cạnh của đời sống xã hội, trở thành sức mạnh nội sinh to lớn giúp Bắc Ninh phát triển nhanh, bền vững và giàu bản sắc trong giai đoạn mới.