Việc sửa đổi Luật cần bám sát các chủ trương, định hướng của Đảng về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân

Trước đó, tại Phiên họp thứ 6 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội diễn ra vào chiều 24/9 tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông tin và cho ý kiến về dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Theo đó, dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) sẽ được Quốc hội xem xét lần đầu tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026) và xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 3 (tháng 05/2027).

Dự thảo Luật quy định chung về an toàn thực phẩm; quyền và nghĩa vụ của cơ sở kinh doanh thực phẩm; điều kiện đối với thực phẩm; điều kiện đối với cơ sở kinh doanh thực phẩm; biện pháp quản lý an toàn thực phẩm; hoạt động thử nghiệm thực phẩm, giám định phục vụ quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm; hệ thống thông tin về an toàn thực phẩm; truy xuất nguồn gốc về an toàn thực phẩm; thông tin, truyền thông về an toàn thực phẩm, quảng cáo, ghi nhãn thực phẩm; quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm.

Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) gồm 76 điều, 09 chương, bổ sung một số vấn đề như: Nguyên tắc áp dụng Luật để áp dụng trong trường hợp Luật An toàn thực phẩm và các Luật khác có xung đột pháp luật; Một số hành vi bị nghiêm cấm cho phù hợp với các văn bản pháp luật hiện hành và thực tiễn; Nghĩa vụ của doanh nghiệp khi kinh doanh theo phương thức thương mại điện tử và bổ sung điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm của các cơ sở giao đồ ăn trực tuyến; Nghĩa vụ của tổ chức cá nhân, cung cấp suất ăn tập thể không vì mục đích kinh doanh…

Đóng góp ý kiến cho dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), tại hội thảo, GS.TS Trương Xuân Lam - Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) - cho rằng, cần hoàn thiện cơ chế kiểm tra, giám sát và hậu kiểm an toàn thực phẩm. Tăng cường năng lực phát hiện, cảnh báo và xử lý nguy cơ, bảo đảm việc kiểm soát thực phẩm được thực hiện thực chất trong suốt quá trình sản xuất, lưu thông và tiêu dùng. Phân bổ nguồn lực kiểm tra phù hợp với mức độ rủi ro của từng nhóm sản phẩm. Đồng thời, hoàn thiện cơ chế quản lý, công bố và kiểm soát chất lượng sản phẩm thực phẩm...

Ngoài ra, cần tăng cường truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số trong quản lý an toàn thực phẩm. Cần thúc đẩy kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý và các chủ thể trong chuỗi cung ứng; từng bước hình thành hệ thống thông tin đồng bộ, minh bạch, hỗ trợ giám sát, cảnh báo sớm, thu hồi sản phẩm không bảo đảm an toàn và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Cần phân định rõ trách nhiệm và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý. Việc xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của từng cơ quan, từng cấp quản lý và từng chủ thể trong chuỗi cung ứng là điều kiện quan trọng để khắc phục tình trạng chồng chéo, nâng cao hiệu quả phối hợp và bảo đảm tính thống nhất trong tổ chức thực hiện pháp luật.

GS.TS Trương Xuân Lam nhấn mạnh: Để nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp và các chủ thể tham gia chuỗi thực phẩm, cần kết hợp hiệu quả giữa trách nhiệm tự kiểm soát của cơ sở sản xuất, kinh doanh với hoạt động giám sát của cơ quan nhà nước, đồng thời chú trọng công tác kiểm nghiệm, đánh giá nguy cơ, cảnh báo, truyền thông…

Tại hội thảo, ông Nguyễn Văn Nhiên - Phó Chủ tịch Hội An toàn thực phẩm Việt Nam - cho biết, Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) phải hoàn thiện cơ chế quản lý, công bố và kiểm soát chất lượng sản phẩm thực phẩm. Quy định pháp luật phải vừa bảo đảm yêu cầu an toàn, vừa phù hợp với đặc tính của từng nhóm sản phẩm, mức độ rủi ro, thông lệ quốc tế và điều kiện thực tế của Việt Nam. Việc hạn chế những thủ tục không cần thiết cần đi đôi với duy trì đầy đủ trách nhiệm bảo đảm an toàn thực phẩm của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh.

Ông Nguyễn Văn Nhiên nhấn mạnh việc cần phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của từng cơ quan, từng cấp quản lý và từng chủ thể trong chuỗi cung ứng. Đây là điều kiện quan trọng để hạn chế chồng chéo, nâng cao hiệu quả phối hợp và bảo đảm tính thống nhất trong tổ chức thực hiện pháp luật. Bên cạnh trách nhiệm quản lý nhà nước, cần phát huy trách nhiệm tự kiểm soát của cơ sở sản xuất, kinh doanh, cùng với việc chú trọng kiểm nghiệm, đánh giá nguy cơ, cảnh báo và truyền thông, giáo dục kiến thức an toàn thực phẩm cho cộng đồng.

Xuyên suốt hội thảo, có rất nhiều ý kiến cho rằng, việc sửa đổi Luật cũng cần bám sát các chủ trương, định hướng lớn của Đảng về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, trong đó có Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; đồng thời gắn với yêu cầu tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn thực phẩm trong tình hình mới theo Chỉ thị số 17-CT/TW ngày 21/10/2022 của Ban Bí thư về tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn thực phẩm trong tình hình mới.

Các đại biểu cũng đồng thời thống nhất ý kiến cho rằng cần đánh giá kỹ tính khả thi của dự thảo Luật. Đảm bảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) khi được ban hành cần phải trả lời các vấn đề cốt yếu: Thực phẩm đến tay người dân có an toàn hay không? Doanh nghiệp tuân thủ tốt có ít thủ tục hơn hay không? Khi xảy ra sự cố có truy được nguồn gốc, xác định được trách nhiệm và xử lý đủ nhanh hay không?...

Đại diện Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phối hợp Hội Khoa học kỹ thuật An toàn thực phẩm Việt Nam đều nhấn mạnh rằng, việc góp ý kiến, hoàn thiện Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) góp phần hình thành khuôn khổ pháp lý đồng bộ, minh bạch, khả thi và phù hợp hơn với yêu cầu phát triển.

Qua đó, nâng cao năng lực phòng ngừa, phát hiện và kiểm soát các nguy cơ mất an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, củng cố niềm tin của người tiêu dùng, tạo điều kiện để doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, phát triển sản xuất, kinh doanh có trách nhiệm và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường trong nước và quốc tế.