Việt Nam đóng góp sáng kiến cho một ASEAN hòa bình, thịnh vượng, lấy người dân làm trung tâm

Đây là sự kiện đối ngoại đa phương cấp cao lớn đầu tiên do Việt Nam chủ trì tổ chức sau thành công của Đại hội Đảng lần thứ XIV, cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI và quá trình kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước.

Theo Ban Tổ chức, Diễn đàn dự kiến có sự tham dự của lãnh đạo cấp cao Việt Nam và một số quốc gia ASEAN, đại diện các tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, địa phương cùng đông đảo chuyên gia, học giả trong và ngoài nước. Đến nay, đã có hơn 600 đại biểu đăng ký tham dự, cho thấy sức hút và tầm ảnh hưởng ngày càng lớn của sáng kiến do Việt Nam khởi xướng.

Phát biểu tại họp báo Diễn đàn Tương lai ASEAN, TS. Nguyễn Hùng Sơn, Giám đốc Học viện Ngoại giao cho biết, Diễn đàn Tương lai ASEAN là sáng kiến quan trọng của Bộ Ngoại giao, do Học viện Ngoại giao trực tiếp triển khai nhằm đóng góp một cách sáng tạo cho tiến trình hợp tác và đối thoại hướng tới xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Sau hai kỳ tổ chức năm 2024 và năm 2025, Diễn đàn Tương lai ASEAN từng bước khẳng định vai trò là diễn đàn mở, hướng tới tương lai và nhận được sự quan tâm, ủng hộ rộng rãi từ các nước ASEAN cũng như cộng đồng quốc tế. Nhiều nội dung, sáng kiến được thảo luận tại diễn đàn đã được đưa vào văn kiện của các Hội nghị cấp cao ASEAN cùng năm.

Diễn đàn năm nay diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới tiếp tục có nhiều diễn biến phức tạp, từ cạnh tranh chiến lược, xung đột địa chính trị đến các thách thức về công nghệ, năng lượng và biến đổi khí hậu.

Theo TS. Nguyễn Hùng Sơn, chính những biến động đó khiến nhu cầu đối thoại và hợp tác trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Ông kỳ vọng Diễn đàn sẽ tạo điều kiện để các bên trao đổi thẳng thắn, thực chất, từ đó tìm kiếm tiếng nói chung cho những vấn đề đang đặt ra đối với khu vực.

“Một diễn đàn có tính bao trùm và mở như Diễn đàn Tương lai ASEAN được kỳ vọng sẽ thúc đẩy những cuộc thảo luận thực chất giữa nhiều thành phần khác nhau. Từ đó, khu vực có thể tìm thấy tiếng nói chung và đi đến các giải pháp chung cho những vấn đề nóng bỏng như AI, an ninh năng lượng, gián đoạn chuỗi cung ứng hay duy trì môi trường hòa bình, ổn định trong khu vực”, ông chia sẻ.

Với chủ đề lấy người dân làm trung tâm, các phiên thảo luận của Diễn đàn sẽ tập trung vào những vấn đề có tác động trực tiếp đến đời sống của người dân ASEAN. Trong đó, trí tuệ nhân tạo và công nghệ số được xem xét dưới góc độ làm sao để mọi tầng lớp xã hội đều có thể tiếp cận và hưởng lợi từ các thành tựu công nghệ mới một cách an toàn và bền vững. Bên cạnh đó là các nội dung liên quan đến an ninh năng lượng, khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu, ứng phó với các gián đoạn chuỗi cung ứng và duy trì môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển.

Một điểm mới của AFF 2026 là sự tham gia nổi bật của các đô thị trong khu vực. Theo Ban Tổ chức, trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, các thành phố lớn đang trở thành động lực tăng trưởng kinh tế, trung tâm đổi mới sáng tạo và giao lưu văn hóa của ASEAN. Việc kết nối lãnh đạo các đô thị như Hà Nội, Bangkok, Jakarta, Manila hay Singapore được kỳ vọng sẽ mở ra nhiều cơ hội hợp tác về phát triển đô thị thông minh, giao thông xanh, quản lý môi trường và phát triển bền vững.

Với vai trò chủ nhà, Hà Nội dự kiến chia sẻ nhiều kinh nghiệm trong xây dựng đô thị thông minh trên nền tảng kết hợp giữa giá trị di sản văn hóa và đổi mới công nghệ. Đây cũng được xem là cách thức đưa các cam kết của ASEAN đến gần hơn với đời sống người dân.

Trước thềm Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026, ngày 8/6 sẽ diễn ra nhiều hoạt động khởi động như Tọa đàm giữa các chính đảng Đông Nam Á, Hội nghị Lãnh đạo các thành phố ASEAN, Tọa đàm bàn tròn về tiểu vùng Mekong, Bàn tròn thanh niên Đông Nam Á và Tọa đàm về quản trị trí tuệ nhân tạo (AI). Tối cùng ngày sẽ diễn ra tiệc chiêu đãi chính thức của diễn đàn.

Phiên khai mạc Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 dự kiến diễn ra sáng 9/6 tại Hà Nội với sự tham dự của lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước Việt Nam cùng lãnh đạo cấp cao một số nước ASEAN. Các phiên toàn thể trong ngày sẽ tập trung thảo luận về tự cường và đoàn kết ASEAN, thúc đẩy sáng kiến phòng ngừa xung đột và ứng dụng AI trong ASEAN.

Ngày làm việc thứ hai của Diễn đàn Tương lai ASEAN, ngày 10/6, sẽ diễn ra các phiên toàn thể về an ninh năng lượng, mô hình phát triển cùng một số phiên chuyên đề khác trước khi bế mạc vào chiều cùng ngày.

Mới đây nhất, tại cuộc họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao Việt Nam chiều 4/6, Người phát ngôn Phạm Thu Hằng cho biết, những nội dung trao đổi tại Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 sẽ đóng góp thêm các góc nhìn, sáng kiến và khuyến nghị chính sách phục vụ quá trình triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, hướng tới mục tiêu xây dựng một ASEAN hòa bình, gắn kết, thịnh vượng, tự lực, tự cường, bền vững và lấy người dân làm trung tâm. Hiện nay, Việt Nam đang tích cực phối hợp với các nước ASEAN và các đối tác chuẩn bị cho diễn đàn.