Việt Nam được UNIDO ghi nhận tiến bộ đáng kể về hạ tầng chất lượng

Theo Chỉ số Hạ tầng chất lượng cho phát triển bền vững (QI4SD) năm 2026 do Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp Quốc (UNIDO) công bố tại Diễn đàn Chất lượng Toàn cầu 2026, diễn ra từ ngày 4-6/11 tại Vienna (Áo), Việt Nam đạt 52,8 điểm, xếp thứ 47 trong tổng số 170 quốc gia và vùng lãnh thổ được đánh giá.

Đáng chú ý, bên cạnh kết quả về điểm số, UNIDO còn lựa chọn Việt Nam để giới thiệu trong nhóm quốc gia có mức cải thiện đáng kể về hạ tầng chất lượng giai đoạn 2024-2026, cùng với Colombia, Iran, Nigeria và Uzbekistan. Đây là sự ghi nhận đối với những nỗ lực của Việt Nam trong củng cố năng lực tiêu chuẩn hóa, đo lường, công nhận và đánh giá sự phù hợp.

QI4SD là bộ chỉ số do UNIDO xây dựng, công bố lần đầu năm 2022, nhằm đánh giá mức độ phát triển cũng như khả năng đóng góp của hệ thống hạ tầng chất lượng quốc gia vào việc thực hiện các Mục tiêu Phát triển bền vững (SDGs) của Liên Hợp Quốc. Chỉ số được tổng hợp từ 37 chỉ tiêu thuộc năm cấu phần gồm tiêu chuẩn hóa, đo lường, công nhận, đánh giá sự phù hợp và chính sách chất lượng.

Trong đó, hạ tầng chất lượng không phải là hệ thống công trình vật lý như đường sá, cầu cống hay nhà máy, mà là mạng lưới các tổ chức, quy chuẩn, tiêu chuẩn, quy trình và dịch vụ kỹ thuật giúp bảo đảm sản phẩm, dịch vụ đáp ứng yêu cầu về chất lượng, an toàn và môi trường. Đây cũng là nền tảng để hàng hóa được kiểm tra, đo lường, chứng nhận theo những chuẩn mực thống nhất, tạo niềm tin cho người tiêu dùng và đối tác thương mại.

So với kỳ đánh giá năm 2024, điểm số của Việt Nam tăng từ 51,2 lên 52,8 điểm. Tuy nhiên, thứ hạng giảm từ vị trí 42 xuống 47, một phần do phạm vi đánh giá được mở rộng từ 155 lên 170 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Năm 2026, UNIDO lần đầu phân tích mức độ tiến bộ giữa các kỳ thông qua bộ chỉ tiêu được hài hòa về phương pháp và dữ liệu (Harmonised QI4SD Index). Cách tiếp cận này giúp nhận diện những cải thiện thực chất trong từng cấu phần của hệ thống hạ tầng chất lượng, thay vì chỉ dựa vào thứ hạng tổng thể. Do có sự thay đổi về phạm vi quốc gia, chỉ tiêu và phương pháp đánh giá, điểm số giữa hai kỳ cũng không thể được so sánh trực tiếp như một thước đo tiến bộ tuyệt đối.

Sự ghi nhận của UNIDO được xem là tín hiệu tích cực đối với quá trình phát triển hạ tầng chất lượng tại Việt Nam. Trong bối cảnh các nền kinh tế chuyển dịch theo hướng xanh, số và bền vững, năng lực tiêu chuẩn hóa, đo lường và đánh giá sự phù hợp ngày càng có vai trò quan trọng đối với chất lượng sản phẩm, hiệu quả sản xuất cũng như khả năng tham gia thương mại quốc tế.

Thực tế, yêu cầu của các thị trường xuất khẩu ngày càng vượt ra ngoài những tiêu chí về giá cả hay sản lượng. Doanh nghiệp phải chứng minh được sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn, môi trường, truy xuất nguồn gốc và các yêu cầu phát triển bền vững. Vì vậy, một hệ thống hạ tầng chất lượng đồng bộ sẽ giúp giảm rủi ro trong giao dịch, tạo thuận lợi cho lưu thông hàng hóa và nâng cao độ tin cậy của sản phẩm Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Kết quả QI4SD năm 2026 vì thế vừa ghi nhận những chuyển biến tích cực, vừa đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện hệ thống hạ tầng chất lượng theo hướng đồng bộ, hiện đại và gắn chặt hơn với thực tiễn sản xuất, kinh doanh. Quan trọng hơn, những tiến bộ về năng lực tiêu chuẩn hóa, đo lường, công nhận và đánh giá sự phù hợp cần được chuyển hóa thành hiệu quả cụ thể, giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, chất lượng hàng hóa và sức cạnh tranh của nền kinh tế.