Việt Nam quy hoạch gần 9.000 km đường cao tốc đến năm 2050

Theo đó, hệ thống đường cao tốc quốc gia sẽ gồm 43 tuyến với tổng chiều dài gần 9.000 km, định hình trục xương sống kết nối liên vùng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội sâu rộng trên toàn quốc.

Quy hoạch xác định trục dọc Bắc - Nam tiếp tục giữ vai trò trung tâm của mạng lưới cao tốc với hai tuyến chính: Cao tốc Bắc - Nam phía Đông dài khoảng 2.065 km và Cao tốc Bắc - Nam phía Tây dài khoảng 1.205 km. Bên cạnh đó, mạng lưới cao tốc được phân bổ theo khu vực địa lý, góp phần tăng cường kết nối trong từng vùng, gồm: khu vực phía Bắc với 14 tuyến dài khoảng 2.242 km; miền Trung và Tây Nguyên với 11 tuyến dài khoảng 1.353 km; khu vực phía Nam với 11 tuyến dài khoảng 1.342 km.

Quy hoạch cũng đặt ra kế hoạch phát triển hệ thống đường vành đai tại các đô thị lớn. Theo đó, đến năm 2050, Hà Nội dự kiến hình thành 3 tuyến vành đai với tổng chiều dài khoảng 417 km, trong khi TP. Hồ Chí Minh sẽ có 2 tuyến với tổng chiều dài gần 300 km. Đây sẽ là “xương sống” cho phát triển giao thông đô thị, giảm ùn tắc và kết nối hiệu quả với hệ thống cao tốc quốc gia.

Bên cạnh hệ thống cao tốc, quy hoạch đường bộ đến năm 2050 cũng đặt ra mục tiêu mở rộng mạng lưới quốc lộ với 172 tuyến, tổng chiều dài khoảng 28.614 km, tạo sự kết nối chặt chẽ giữa các vùng kinh tế trọng điểm, trung tâm huyện, thị đến các trục quốc lộ chính yếu.

Trong đó, trục dọc Bắc - Nam gồm: quốc lộ 1, chiều dài khoảng 2.218 km và đường Hồ Chí Minh chiều dài khoảng 1.894 km.

Khu vực phía Bắc gồm 21 tuyến quốc lộ chính yếu (huyết mạch), dài khoảng 6.530km và 34 tuyến quốc lộ thứ yếu (kết nối) dài khoảng 3.857km.

Khu vực miền Trung và Tây Nguyên gồm 24 tuyến quốc lộ chính yếu dài khoảng 4.275 km và 47 tuyến quốc lộ thứ yếu, chiều dài khoảng 4.393 km.

Khu vực phía Nam gồm 17 tuyến quốc lộ chính yếu, chiều dài khoảng 2.378 km và 27 tuyến quốc lộ thứ yếu, chiều dài khoảng 3.069 km.

Quy hoạch này không chỉ định hình tương lai cao tốc Việt Nam mà còn đặt ra nhiệm vụ đầu tư khổng lồ. Nhu cầu vốn đầu tư toàn bộ mạng lưới đường bộ chiến lược được Bộ Xây dựng tính toán khoảng hơn 3,2 triệu tỷ đồng, dự kiến huy động từ nguồn ngân sách nhà nước, trái phiếu Chính phủ, vốn vay ODA và các nguồn vốn hợp pháp khác.

Thực tế triển khai trong giai đoạn đầu đã cho thấy bước tiến mạnh mẽ. Đến hết năm 2025 cả nước đã có 3.803 km (gồm 3.345 km tuyến chính và 458 km đường dẫn), vượt mục tiêu 3.000 km cao tốc đề ra. Đây là bước tiến vượt bậc so với giai đoạn 2001-2010 (89 km) và 2011-2020 (1.163 km). Riêng 5 năm gần đây, ngành giao thông hoàn thành khoảng 2.000 km, gần gấp đôi 10 năm trước đó. Kết quả này ghi nhận sự quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo và triển khai đầu tư của Chính phủ cùng các bộ, ngành và địa phương.

Mạng lưới cao tốc được quy hoạch đến năm 2050 một khi hoàn thành sẽ đóng vai trò then chốt trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, giảm chi phí logistics, kích cầu các khu vực vùng sâu, vùng xa, tăng cường liên kết vùng và hội nhập kinh tế quốc tế. Đây cũng là nền tảng để phát triển các ngành dịch vụ, logistics và du lịch, đồng thời góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong bối cảnh hội nhập toàn cầu.