Việt Nam tận dụng đòn bẩy CEPA khẳng định vị thế tại thị trường UAE

Hiện nay, UAE không chỉ được biết đến là quốc gia giàu tài nguyên dầu mỏ mà còn là một trung tâm thương mại lớn của thế giới. Quốc gia này đứng thứ 11 toàn cầu về xuất khẩu hàng hóa và thứ 13 về xuất khẩu dịch vụ. Đáng chú ý, quy mô nhập khẩu phi dầu khí của UAE trong năm vừa qua đạt gần 800 tỷ USD, tạo ra dư địa lớn cho các quốc gia xuất khẩu, trong đó có Việt Nam.

Trong quan hệ thương mại song phương, UAE là một trong những đối tác quan trọng của Việt Nam tại khu vực Trung Đông. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa hai nước hiện đã vượt 6,5 tỷ USD, trong đó Việt Nam duy trì mức xuất siêu gần 5 tỷ USD.

Chỉ tính riêng hai tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu của nước ta sang UAE đạt hơn 1 tỷ USD, tăng trưởng ấn tượng khoảng 10% so với cùng kỳ. Kết quả này là minh chứng rõ nét cho sức hút của hàng Việt và nỗ lực của các doanh nghiệp trong việc tiếp cận thị trường Trung Đông.

Tuy nhiên, theo ông Trương Xuân Trung - phụ trách Thương vụ Việt Nam tại UAE, những biến động địa chính trị trong khu vực đang tạo ra nhiều thách thức mới cho hoạt động xuất khẩu. Căng thẳng giữa Iran và Israel đã khiến nhiều tuyến vận tải bị gián đoạn, đặc biệt là khu vực eo biển Hormuz - tuyến hàng hải quan trọng đối với thương mại toàn cầu.

Việc các tuyến vận tải biển và đường hàng không bị ảnh hưởng khiến chi phí logistics tăng mạnh. Một số hãng tàu đã áp dụng thêm phụ phí chiến tranh và phí bảo hiểm hàng hải, làm gia tăng chi phí vận chuyển hàng hóa. 

Thời gian vận chuyển kéo dài, nhóm hàng nông sản, trái cây tươi, dẫn đến nguy cơ hư hỏng cao. Bên cạnh đó, tình trạng hàng hóa không thể nhập kho do xung đột khiến nhiều doanh nghiệp Việt đối mặt với rủi ro chậm thanh toán, thay đổi điều khoản hợp đồng hoặc khó thu hồi vốn.

Các doanh nghiệp Việt Nam sẽ phải cạnh tranh với các đối thủ cạnh tranh lớn tại UAE như Ấn Độ, Nam Phi, Ai Cập… do các nước này có lợi thế về khoảng cách địa lý và chi phí vận chuyển thấp.

Dù đối mặt với nghịch cảnh, thị trường UAE vẫn mở ra những cơ hội vàng cho hàng hóa Việt Nam nhờ các yếu tố mang tính chiến lược. Thứ nhất, Hiệp định CEPA - cánh cửa thuế quan rộng mở. Có hiệu lực từ ngày 03/02/2026, CEPA là đòn bẩy lớn nhất từ trước đến nay, đưa thuế suất nhiều mặt hàng nông sản, thực phẩm từ 5% về thẳng 0%. Điều này giúp hàng Việt có lợi thế cạnh tranh về giá ít nhất 5% so với các đối thủ chưa có FTA với UAE.

Ngoài ra, UAE hiện đang đẩy mạnh chiến lược đa dạng hóa nguồn cung nhằm đảm bảo an ninh lương thực. Là quốc gia phải nhập khẩu tới 80-90% thực phẩm, UAE đang tích cực tìm kiếm các đối tác cung ứng ngoài khu vực xung đột.

Trong bối cảnh đó, nhiều mặt hàng thế mạnh của Việt Nam như tôm, cá tra và thực phẩm chế biến đang được tiêu thụ tốt tại các hệ thống bán lẻ lớn như LuLu Group International hay Carrefour.

Đặc biệt, các sản phẩm có thời hạn bảo quản dài như trái cây sấy, hạt khô và thực phẩm đóng hộp đang được thị trường quan tâm do phù hợp với nhu cầu dự trữ.

Các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp Việt cần chủ động điều chỉnh chiến lược xuất khẩu để tận dụng cơ hội và giảm rủi ro, trong đó chú trọng đa dạng hóa vận chuyển, chọn cảng trung chuyển an toàn và tăng tỷ lệ chế biến sâu. 

Đồng thời, cần nắm vững quy tắc xuất xứ để tận dụng ưu đãi từ CEPA, tích cực tham gia hội chợ tại UAE nhằm mở rộng thị trường. Nếu linh hoạt thích ứng và khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại, hàng Việt có thể củng cố vị thế tại UAE và vươn ra khu vực Trung Đông.