Xi măng Portland Việt Nam đối diện điều tra chống bán phá giá tại Nam Phi

Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) cho biết Ủy ban Quản lý Thương mại Quốc tế Nam Phi (ITAC) đã chính thức khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với mặt hàng xi măng Portland nhập khẩu từ Việt Nam và Mozambique.

Vụ việc được khởi xướng trên cơ sở hồ sơ đề nghị của 3 doanh nghiệp sản xuất xi măng tại Nam Phi gồm Afrimat Industries South Africa Proprietary Limited, Intercement South Africa Proprietary Limited và Dangote Cement South Africa Proprietary Limited. Các doanh nghiệp này cho rằng xi măng Portland nhập khẩu từ Việt Nam và Mozambique được bán phá giá vào thị trường Liên minh Thuế quan miền Nam châu Phi (SACU), gây thiệt hại đáng kể và đe dọa gây thiệt hại cho ngành sản xuất trong khu vực.

Sản phẩm bị điều tra là xi măng Portland thuộc phân nhóm thuế 2523.29. Thời kỳ điều tra bán phá giá được xác định từ ngày 1/1 đến 31/12/2025; thời kỳ xem xét thiệt hại từ ngày 1/1/2023 đến 31/12/2025.

Đối với Việt Nam, ITAC đưa ra biên độ bán phá giá bị cáo buộc ở mức 37,04%. Cơ quan này cho rằng có bằng chứng sơ bộ về hành vi bán phá giá sau khi so sánh giá trị thông thường với giá xuất khẩu.

Phía nguyên đơn cũng cáo buộc hàng nhập khẩu từ Việt Nam và Mozambique gây sức ép lên ngành sản xuất SACU, thể hiện qua sự suy giảm về thị phần, lượng bán, sản lượng, lợi nhuận, mức sử dụng công suất, dòng tiền và việc làm trong giai đoạn 2023-2025. Đồng thời, tồn kho gia tăng, tăng trưởng âm và hiện tượng kìm giá, ép giá được cho là đã xuất hiện trên thị trường.

ITAC quyết định đánh giá gộp tác động của hàng nhập khẩu từ Việt Nam và Mozambique khi xem xét thiệt hại đối với ngành sản xuất trong nước.

Trước vụ việc, Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) đề nghị các hiệp hội và doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu liên quan chủ động phối hợp với cơ quan điều tra Nam Phi.

Doanh nghiệp cần liên hệ với ITAC để xác nhận việc nhận hồ sơ và bản câu hỏi điều tra, nghiên cứu kỹ các yêu cầu, đồng thời nộp bản trả lời đầy đủ, chính xác và đúng thời hạn. Theo thông tin từ Cục Phòng vệ thương mại, thời hạn trả lời bản câu hỏi là 30 ngày kể từ ngày ban hành thông báo hoặc kể từ ngày doanh nghiệp nhận được thư; trường hợp cần thiết có thể đề nghị gia hạn nhưng phải đáp ứng các điều kiện của ITAC.

Quy trình điều tra cũng có thể bao gồm thẩm tra thực địa tại doanh nghiệp. Do đó, doanh nghiệp cần chuẩn bị hệ thống hồ sơ, dữ liệu và chứng từ liên quan để bảo đảm khả năng giải trình, xác minh thông tin đã cung cấp. Trong trường hợp thông tin không được cung cấp đúng yêu cầu hoặc không thể xác minh, cơ quan điều tra có thể sử dụng các dữ kiện sẵn có để đưa ra kết luận.

Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị doanh nghiệp cân nhắc thuê đơn vị tư vấn có kinh nghiệm trong các vụ việc phòng vệ thương mại nếu cần thiết, đồng thời tham gia đầy đủ các giai đoạn của quá trình điều tra.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần duy trì phối hợp chặt chẽ với Cục Phòng vệ thương mại, trao đổi thông tin về tình hình xuất khẩu xi măng sang SACU, quá trình tham gia vụ việc và kịp thời phản ánh những khó khăn, vướng mắc phát sinh.

Thực tế xử lý các vụ việc phòng vệ thương mại trước đây cho thấy việc doanh nghiệp chủ động cung cấp thông tin và hợp tác với cơ quan điều tra có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp. Cục Phòng vệ thương mại vì vậy lưu ý doanh nghiệp cần chuẩn bị sớm, bảo đảm tính nhất quán và minh bạch của dữ liệu trong toàn bộ quá trình điều tra.

Vụ việc xi măng Portland là một diễn biến mới đối với hoạt động xuất khẩu mặt hàng này sang thị trường Nam Phi. Việc doanh nghiệp Việt Nam tham gia đầy đủ quá trình điều tra sẽ là cơ sở để cung cấp thông tin, làm rõ các cáo buộc và bảo vệ lợi ích hợp pháp trong quá trình ITAC xem xét vụ việc.