Xu hướng đầu tư công nghiệp Bắc Bộ - Cơ hội và thách thức 2026

Diễn đàn "Xu hướng đầu tư công nghiệp Bắc Bộ – Cơ hội & Thách thức 2026" được tổ chức dưới sự chỉ đạo của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), UBND TP Hải Phòng. Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp, Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng, Sở Công Thương Hải Phòng; Hiệp hội Doanh nghiệp Hải Phòng, Công ty TNHH Quản lý Sự kiện OMG, đơn vị tổ chức chuỗi triển lãm các ngành công nghiệp sản xuất Việt Nam 2026 phối hợp tổ chức.

Diễn đàn còn có sự tham dự của gần 300 doanh nghiệp, doanh nhân tiêu biểu đại diện cho các doanh nghiệp FDI, các doanh nghiệp hạ tầng công nghiệp, doanh nghiệp các ngành công nghiệp sản xuất, doanh nghiệp xuất nhập khẩu, doanh nghiệp logistics của Hải Phòng và các tỉnh thành khu vực phía Bắc.

Chia sẻ tại Diễn đàn, ông Hoàng Quang Phòng - Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết, trong những năm gần đây, công nghiệp sản xuất tiếp tục giữ vai trò trụ cột của nền kinh tế Việt Nam, cả về tăng trưởng, xuất khẩu và thu hút đầu tư. Năm 2025, toàn ngành công nghiệp đóng góp khoảng 31,6% GDP, trong đó riêng khu vực chế biến – chế tạo chiếm 24,4% GDP, khẳng định vai trò trung tâm của sản xuất trong cấu trúc kinh tế quốc gia. Đà phục hồi được thể hiện rõ qua chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP).

Năm 2025, IIP tăng khoảng 10,1% so với năm trước; trong đó ngành chế biến – chế tạo tăng tới 11,1%, cho thấy xu hướng mở rộng mạnh mẽ của các lĩnh vực sản xuất có giá trị gia tăng cao. Sản xuất – chế biến tiếp tục là điểm đến hấp dẫn nhất của dòng vốn FDI.

Trong 11 tháng năm 2025, tổng vốn FDI đăng ký đạt 33,69 tỷ USD, trong đó lĩnh vực chế biến – chế tạo chiếm tới 82,9% tổng vốn thực hiện. Điều này phản ánh rõ vị thế của Việt Nam như một cứ điểm sản xuất chiến lược trong chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt trong các ngành điện tử, linh kiện, cơ khí chính xác và công nghiệp hỗ trợ.

Bắc Bộ là vùng đất đầy tiềm năng, trong đó, Hải Phòng được coi là đất lành liên tục đón các tập đoàn đa quốc gia – các đại bàng lớn về làm tổ. TP Hải Phòng hiện đứng trong Top đầu những địa phương thu hút FDI lớn nhất cả nước với 1.000 dự án FDI đến từ 40 quốc gia, vùng lãnh thổ, số vốn FDI lũy kế đạt 33,8 tỷ USD. Tỷ lệ lấp đầy các khu công nghiệp (KCN), KKT trên địa bàn thành phố đạt hơn 70%.

Theo Phó Chủ tịch Hoàng Quang Phòng, đến nay, gần 40 năm thu hút đầu tư FDI và phát triển công nghiệp, các địa phương trong vùng Bắc Bộ đều có KCN và tỷ lệ lấp đầy vẫn là ưu tiên hàng đầu hơn là các ưu tiên chính sách về tiêu chí môi trường và xã hội. Do vậy, phát triển công nghiệp bằng các mô hình KCN truyền thống không còn phù hợp trong bối cảnh mới như chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ 4.0, tiêu dùng bền vững và sức khỏe người lao động trở thành vốn quý của xã hội.

Ông Phạm Tuấn Hải, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hải Phòng cho biết, với vị trí địa lý chiến lược cùng nền tảng hạ tầng ngày càng đồng bộ, hiện đại, thành phố Hải Phòng hội tụ đủ yếu tố cần thiết để trở thành một trong những trung tâm công nghiệp và sản xuất của Bắc Bộ và cả nước.

Nằm ở vị trí trọng yếu trong vùng Duyên hải Bắc Bộ, Hải Phòng là giao điểm của hai hành lang kinh tế Côn Minh (Vân Nam, Trung Quốc) - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; Nam Ninh (Trung Quốc) - Lạng Sơn - Hà Nội - Hải Phòng và tuyến hành lang ven biển phía Bắc, thành phố là đầu mối giao thông quan trọng, cửa chính ra biển của các tỉnh phía Bắc; đồng thời là địa phương duy nhất trong khu vực phía Bắc hội tụ đầy đủ 5 phương thức vận tải gồm đường bộ, đường sắt, đường không, đường biển và đường thủy nội địa.

Hải Phòng cũng được xác định là đô thị trung tâm cấp quốc gia, khu vực và quốc tế, giữ vai trò gắn kết các hoạt động kinh tế trong hệ thống đô thị vùng Duyên hải Bắc Bộ.

Với nền tảng là một thành phố công nghiệp, Hải Phòng sở hữu nhiều ngành công nghiệp truyền thống có thế mạnh như công nghiệp chế tạo; đóng và sửa chữa tàu; sản xuất kim loại; sản xuất thiết bị cơ khí siêu trường, siêu trọng; sản xuất, lắp ráp ô tô tải nhẹ; sản xuất dây và cáp điện, ống nhựa; da giầy - dệt may.

Những năm gần đây, ông Hải cho biết, Hải Phòng nổi lên là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về tốc độ phát triển và hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, với trọng tâm là hạ tầng giao thông chiến lược, công nghệ thông tin, viễn thông, cảng biển và dịch vụ cảng biển, logistics, cũng như hạ tầng khu công nghiệp, khu kinh tế và đô thị.

Xác định công nghiệp là ngành mũi nhọn trong cơ cấu kinh tế, thành phố đã ghi nhận những chuyển biến rõ nét. Tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo trong GRDP tăng từ 39,05% năm 2020 lên 44,5% năm 2025.

Đáng chú ý, tỷ trọng giá trị sản phẩm công nghiệp công nghệ cao trong lĩnh vực này tăng từ 45,5% lên 68% trong cùng giai đoạn.

Sau khi hợp nhất với tỉnh Hải Dương, tốc độ tăng trưởng GRDP của Hải Phòng năm 2025 đạt 11,81%, đứng thứ 2 cả nước và cao nhất trong 6 thành phố trực thuộc Trung ương.

"Đây cũng là địa phương duy nhất duy trì 11 năm liên tiếp tăng trưởng ở mức hai con số, khẳng định vai trò là động lực tăng trưởng của vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước", ông Hải nói.

Trên thực tế, bám sát Nghị quyết số 29 ngày 17/11/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Hải Phòng tập trung phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo và thúc đẩy chuyển đổi số như một phương thức đột phá. Thành phố cũng đang xúc tiến thu hút đầu tư theo ba trụ cột kinh tế: công nghiệp - công nghệ cao, cảng biển - logistics, du lịch - thương mại.

Ngành công nghiệp điện tử của thành phố cũng đã sản xuất nhiều sản phẩm công nghệ cao, thân thiện môi trường như tivi, điện thoại thông minh, máy giặt, điều hòa, máy hút bụi, thiết bị nghe nhìn ô tô.

Đặc biệt, nhiều tập đoàn lớn đã lựa chọn Hải Phòng làm điểm đến đầu tư, với các dự án quy mô lớn như Tập đoàn LG (Hàn Quốc) với 6 dự án tổng vốn trên 7,24 tỷ USD; Bridgestone (Nhật Bản) khoảng 1,22 tỷ USD; Regina Miracle (Hồng Kông) khoảng 1 tỷ USD; Pegatron (Đài Loan) khoảng 800 triệu USD; SK (Hàn Quốc) khoảng 500 triệu USD; Nipro Pharma (Nhật Bản) khoảng 250 triệu USD, cùng các doanh nghiệp lớn như Sumitomo, Aeon.

Ông Trần Văn Thắng - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hải Phòng nhấn mạnh: trong bối cảnh đầu tư công nghiệp bước sang chu kỳ mới, Hải Phòng đang thay đổi, chuyển từ lợi thế vị trí sang lợi thế hệ sinh thái và thể chế mới.

Theo ông Trần Văn Thắng hệ thống logistics của thành phố có hơn 700 ha kho bãi, duy trì tốc độ tăng trưởng 20 - 23%/năm, đóng góp khoảng 13 - 15% GRDP. Theo quy hoạch, đến năm 2030, diện tích logistics toàn thành phố sẽ đạt 1.700 - 2.000 ha, hướng tới hình thành Trung tâm logistics quốc tế Đình Vũ - Cát Hải và các trung tâm logistics cấp vùng, chuyên dụng. Trong đầu tư công nghiệp thế hệ mới, đây chính là năng lực cốt lõi của chuỗi cung ứng.

Ông Trần Văn Thắng nhấn mạnh hơn lợi thế thể chế mới của Hải Phòng sau khi Quốc hội ban hành Nghị quyết về thực hiện một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Hải Phòng.

"Đây là một cú hích lớn. Trong cạnh tranh thu hút đầu tư chất lượng cao, địa phương đi nhanh hơn không chỉ nhờ hạ tầng mà là không gian thể chế tốt hơn, thông thoáng hơn và khác biệt hơn. Hải Phòng đã thành lập Khu Thương mại tự do được bố trí tại các vị trí "đắc địa" trong các khu kinh tế ven biển. Điều đó cho thấy, Hải Phòng không chỉ thu hút nhà máy, mà đang hình thành một không gian vận hành chuỗi cung ứng thế hệ mới" - ông Trần Văn Thắng nêu quan điểm.

Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hải Phòng Trần Văn Thắng thẳng thắn nhận định: để trở thành tâm điểm thu hút đầu tư công nghiệp mới, Hải Phòng không thể chỉ dựa vào hạ tầng hay ưu đãi. Giai đoạn mới đòi hỏi ít nhất 3 chuyển dịch rất quan trọng.

Thứ nhất, chuyển từ tư duy thu hút đầu tư bằng mọi giá sang thu hút có chọn lọc, có chiều sâu và có giá trị lan tỏa. Thành phố cần trong giai đoạn mới những nhà đầu tư mang theo công nghệ, quản trị, đổi mới sáng tạo, tiêu chuẩn xanh và khả năng kéo doanh nghiệp nội địa cùng tham gia chuỗi giá trị.

Thứ hai, chuyển từ mục tiêu tăng số lượng dự án sang mục tiêu nâng cấp chất lượng hệ sinh thái. Thành phố không chỉ quan tâm số lượng dự án FDI mà quan tâm đến việc gia tăng tỷ lệ nội địa hóa, sự tham gia của doanh nghiệp trong nước trong chuỗi cung ứng, logistics thông minh…

Thứ ba, có giải pháp nâng tầm năng lực tổ chức chuỗi cung ứng một cách đồng bộ, hiệu quả và đáng tin cậy. Trong bối cảnh thế giới biến động mạnh như hiện nay, chuỗi cung ứng toàn cầu chọn nơi an toàn, minh bạch, kết nối tốt hơn, có năng lực phản ứng nhanh hơn và có nền công nghiệp hỗ trợ đáng tin cậy hơn.

TP cần nhìn thẳng vào những thách thức để có giải pháp hiệu quả hơn trong việc giải bài toán nhân lực chất lượng cao, đặc biệt cho điện tử, bán dẫn, tự động hóa, dữ liệu, AI và sản xuất thông minh. Tiếp nữa, nâng cấp doanh nghiệp nội địa để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng FDI; cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ, tăng tốc độ xử lý của TP. Cuối cùng là bài toán xanh hóa tăng trưởng để công nghiệp Hải Phòng mạnh lên theo hướng hiện đại, bền vững hơn.

Về phía Hiệp hội Doanh nghiệp TP, ông Trần Văn Thắng cho biết, Hiệp hội xác định tập trung vào phản biện chính sách, đào tạo, kết nối doanh nghiệp, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng. Đồng thời phát huy tối đa vai trò của 3 trung tâm chuyên biệt. Đó là, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, kết nối kinh doanh và pháp chế. Hiệp hội Doanh nghiệp TP luôn sẵn sàng đồng hành cùng các nhà đầu tư trong và ngoài nước trong quá trình tìm hiểu, kết nối và triển khai đầu tư tại Hải Phòng.