Xuất khẩu cá ngừ phục hồi, Mỹ vẫn chiếm gần 40% tổng kim ngạch

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), tháng 7/2026, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam đạt gần 90 triệu USD, tăng 30% so với cùng kỳ năm 2025. Nhờ kết quả này, kim ngạch lũy kế 7 tháng đạt 544 triệu USD, tăng 2%, đưa xuất khẩu cá ngừ trở lại mức tăng trưởng sau khi giảm 2% trong nửa đầu năm.

Mỹ tiếp tục là thị trường nhập khẩu cá ngừ lớn nhất của Việt Nam. Riêng tháng 7, xuất khẩu sang thị trường này đạt 37,6 triệu USD, tăng hơn 80% so với cùng kỳ. Lũy kế 7 tháng, kim ngạch đạt 213,6 triệu USD, tăng 6,3% và chiếm 39,3% tổng kim ngạch xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam.

Tuy nhiên, VASEP cho rằng mức tăng tại thị trường Mỹ cần được nhìn nhận thận trọng khi chính sách thuế mới có thể tác động đến sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.

Theo VASEP, từ ngày 24/7/2026, cá ngừ Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ có khả năng chịu thêm mức thuế 12,5% theo Mục 301, bên cạnh thuế MFN và các nghĩa vụ hiện hành. Qua rà soát ban đầu, các sản phẩm cá ngừ xuất khẩu chủ lực của Việt Nam chưa nằm trong danh mục được miễn trừ.

Trên thực tế, dù nhà nhập khẩu Mỹ là bên trực tiếp thực hiện nghĩa vụ thuế, chi phí phát sinh có thể được phân bổ ngược trở lại doanh nghiệp xuất khẩu thông qua việc yêu cầu giảm giá, chia sẻ chi phí thuế, thay đổi quy cách sản phẩm hoặc cắt giảm lượng đơn hàng. Điều này đặt doanh nghiệp cá ngừ trước yêu cầu phải nâng cao hiệu quả sản xuất, kiểm soát chi phí và đa dạng hóa thị trường để giảm mức độ phụ thuộc vào một thị trường lớn.

Cá ngừ hiện là nhóm hàng có giá trị xuất khẩu lớn thứ ba của thủy sản Việt Nam, sau tôm và cá tra. Trong giai đoạn 2019-2023, kim ngạch xuất khẩu cá ngừ tăng từ 719 triệu USD lên 845 triệu USD, tương đương tăng 17%, với tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 3% mỗi năm. Năm 2024, xuất khẩu cá ngừ đạt 989 triệu USD, tăng 17% so với năm 2023. Sang năm 2025, kim ngạch giảm còn 924 triệu USD, thấp hơn 7% so với năm trước.

Riêng tại thị trường Mỹ, năm 2025 xuất khẩu đạt khoảng 331 triệu USD, chiếm gần 36% tổng kim ngạch, nhưng giảm gần 15% so với năm 2024.

Sản phẩm cá ngừ Việt Nam hiện đã có mặt tại hơn 100 thị trường, trong đó Mỹ, EU, Trung Đông và các nước CPTPP chiếm khoảng 82-86% tổng kim ngạch.

Nguồn lợi cá ngừ của Việt Nam tập trung chủ yếu ở vùng biển miền Trung và khu vực trung tâm Biển Đông, với trữ lượng ước trên 600.000 tấn. Các sản phẩm xuất khẩu chủ yếu gồm cá ngừ vây vàng, cá ngừ mắt to và cá ngừ vằn.

Những năm gần đây, ngành cá ngừ cũng đẩy mạnh áp dụng các tiêu chuẩn về khai thác thủy sản bền vững, truy xuất nguồn gốc và chống khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Đây là yêu cầu quan trọng để duy trì thị trường hiện có và mở rộng sang những thị trường có tiêu chuẩn cao.

Với đà phục hồi trong tháng 7, xuất khẩu cá ngừ đang có thêm động lực tăng trưởng trong những tháng cuối năm. Tuy nhiên, việc Mỹ áp dụng mức thuế bổ sung và yêu cầu ngày càng cao về nguồn gốc, tính bền vững khiến đa dạng hóa thị trường, nâng giá trị sản phẩm và kiểm soát tốt chuỗi cung ứng trở thành những yếu tố then chốt để ngành duy trì tăng trưởng.