Xuất khẩu cá rô phi sang Nhật Bản tăng 54% trong 6 tháng đầu năm 2026

Xuất khẩu cá rô phi Việt Nam sang Nhật Bản đang ghi nhận những tín hiệu tích cực cả về quy mô lẫn chất lượng sản phẩm. Không chỉ duy trì đà tăng trưởng cao, ngành hàng còn bước đầu thâm nhập phân khúc thực phẩm giá trị gia tăng khi cá rô phi phi lê của Việt Nam đã được đưa vào chế biến sushi và sashimi - dòng sản phẩm có yêu cầu khắt khe về chất lượng và an toàn thực phẩm.

Theo số liệu của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), trong tháng 6/2026, xuất khẩu cá rô phi sang Nhật Bản đạt gần 200.000 USD, tăng 11% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 6 tháng đầu năm, kim ngạch đạt khoảng 1,4 triệu USD, tăng 54% so với cùng kỳ năm 2025.

Trong cơ cấu xuất khẩu, phi lê đông lạnh (mã HS0304) tiếp tục là nhóm sản phẩm chủ lực, chiếm khoảng 67% tổng kim ngạch. Các sản phẩm cá đông lạnh khác chiếm khoảng 10%, trong khi nhóm sản phẩm chế biến giá trị gia tăng (HS16) đã chiếm khoảng 21%. Cơ cấu này cho thấy thị trường Nhật Bản không chỉ duy trì nhu cầu đối với sản phẩm truyền thống mà còn bắt đầu mở rộng sang các mặt hàng chế biến có giá trị cao hơn.

Điểm nhấn đáng chú ý nhất trong năm nay là việc doanh nghiệp Việt Nam lần đầu xuất khẩu cá rô phi phi lê để phục vụ chế biến sushi và sashimi. Sau quá trình đầu tư hoàn thiện quy trình nuôi, chế biến và bảo quản dành riêng cho phân khúc thực phẩm cao cấp, sản phẩm đã nhận được phản hồi tích cực từ các đối tác Nhật Bản về chất lượng cũng như hương vị.

Để có thể trở thành nguyên liệu cho sushi và sashimi, cá rô phi phải đáp ứng hàng loạt tiêu chuẩn nghiêm ngặt, từ vùng nuôi, chất lượng nguồn nước, quy trình sản xuất, cấp đông, kiểm soát ký sinh trùng đến truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm. Việc đáp ứng được các yêu cầu này cho thấy doanh nghiệp Việt Nam đã từng bước làm chủ chuỗi sản xuất, đủ năng lực cung ứng cho những thị trường có tiêu chuẩn cao.

Đây cũng là bước chuyển quan trọng về giá trị của ngành hàng. Nếu trước đây cá rô phi chủ yếu được xuất khẩu dưới dạng nguyên con hoặc phi lê đông lạnh phục vụ tiêu dùng phổ thông, thì nay sản phẩm đang được nâng cấp để tham gia vào những phân khúc có giá trị gia tăng cao hơn, đòi hỏi chất lượng đồng đều và khả năng chế biến sâu.

So với Mỹ và Brazil - hai thị trường xuất khẩu cá rô phi lớn của Việt Nam hiện nay - Nhật Bản chưa tạo ra kim ngạch quá lớn. Tuy nhiên, theo VASEP, ý nghĩa của thị trường này nằm ở việc thiết lập chuẩn chất lượng và mở đường cho các dòng sản phẩm cao cấp.

Việc cá rô phi Việt Nam được chấp nhận làm nguyên liệu chế biến sushi và sashimi không chỉ góp phần nâng giá trị trên mỗi đơn vị sản phẩm mà còn tạo tiền đề để doanh nghiệp phát triển thêm nhiều dòng sản phẩm chế biến như phi lê cắt lát, khẩu phần đóng gói, thực phẩm ăn liền, sản phẩm tẩm gia vị và các mặt hàng giá trị gia tăng khác.

Với mức tăng trưởng 54% trong nửa đầu năm 2026 cùng sự dịch chuyển rõ nét sang các sản phẩm chế biến, Nhật Bản đang mở ra hướng phát triển mới cho cá rô phi Việt Nam. Không chỉ gia tăng cơ hội xuất khẩu, thị trường này còn góp phần thúc đẩy quá trình nâng cấp ngành hàng theo hướng chất lượng cao, tạo nền tảng để cá rô phi Việt Nam mở rộng hiện diện tại nhiều thị trường cao cấp khác trong thời gian tới.