Xuất khẩu cá rô phi tăng 43%, Brazil trở thành thị trường chủ lực

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), xuất khẩu cá rô phi trong 8 tháng năm 2026 đạt 90 triệu USD, tăng 43% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 8, kim ngạch đạt 11 triệu USD, giảm 8%, phản ánh diễn biến chưa đồng đều giữa các thị trường.

Đáng chú ý, cơ cấu xuất khẩu đang có những chuyển biến rõ nét khi Brazil trở thành điểm đến lớn nhất, trong khi Nhật Bản ghi nhận mức tăng trưởng cao và mở thêm cơ hội cho cá rô phi Việt Nam tiếp cận các phân khúc sản phẩm có giá trị cao hơn.

Brazil đang giữ vai trò nổi bật trong cơ cấu xuất khẩu cá rô phi Việt Nam. Riêng tháng 8, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt 4 triệu USD. Lũy kế 8 tháng, con số đạt 44 triệu USD, tăng 22.142% so với cùng kỳ năm trước, tương đương hơn 222 lần.

Mức tăng đột biến chủ yếu phản ánh sự mở rộng nhanh từ nền kim ngạch thấp của cùng kỳ năm 2025. Với 44 triệu USD, Brazil chiếm gần 49% tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam trong 8 tháng, trở thành thị trường chủ lực của ngành hàng.

Trong khi Brazil tăng mạnh, xuất khẩu sang Mỹ tiếp tục chịu sức ép. Tháng 8, kim ngạch đạt khoảng 2 triệu USD, giảm 72% so với cùng kỳ. Tính chung 8 tháng, xuất khẩu sang thị trường này đạt 21 triệu USD, giảm 48%.

Sức mua tại Mỹ chưa phục hồi rõ rệt, trong khi lượng hàng tồn kho còn tương đối cao khiến các nhà nhập khẩu thận trọng hơn với việc đặt hàng mới. Diễn biến này ảnh hưởng đáng kể đến kết quả xuất khẩu cá rô phi Việt Nam, cho thấy sự phụ thuộc vào một số thị trường vẫn là thách thức đối với ngành hàng.

Tại Ả Rập Xê Út, xuất khẩu cá rô phi trong tháng 8 đạt 2 triệu USD, tăng 20%. Lũy kế 8 tháng đạt 7 triệu USD, tăng 23%. Đây tiếp tục là thị trường đóng góp chính cho kết quả của nhóm Trung Đông, với kim ngạch toàn khối đạt 7 triệu USD, tăng 23%.

Nhật Bản đang nổi lên như một thị trường có nhiều tín hiệu tích cực. Trong tháng 8, xuất khẩu cá rô phi Việt Nam sang thị trường này đạt 400.000 USD, tăng 192% so với cùng kỳ. Lũy kế 8 tháng, kim ngạch đạt 2 triệu USD, tăng 77%.

Điểm đáng chú ý là cá rô phi nước lợ của Việt Nam đã bắt đầu được đưa vào phân khúc sushi, sashimi tại Nhật Bản. Đây là hướng tiếp cận khác so với phân khúc cá rô phi phổ thông, mở ra cơ hội nâng giá trị sản phẩm thông qua yêu cầu cao hơn về chất lượng, kiểm soát vùng nuôi, truy xuất nguồn gốc và chế biến.

Bên cạnh các thị trường riêng lẻ, nhiều khu vực cũng ghi nhận kết quả tích cực. Trong 8 tháng, xuất khẩu cá rô phi sang CPTPP đạt 6 triệu USD, tăng 50%, với Nhật Bản và Mexico là những thị trường đóng góp đáng kể. EU đạt 4 triệu USD, tăng 7%, trong đó Bỉ là thị trường tạo động lực chính.

Tại châu Âu, nguồn cung cá thịt trắng khai thác tự nhiên hạn chế và giá cao đang tạo thêm dư địa cho các loài cá nuôi có khả năng cung ứng ổn định. Cá rô phi có thể được xem xét như một nguồn nguyên liệu thay thế ở một số phân khúc, nếu đáp ứng yêu cầu về chất lượng, quy cách và chứng nhận của nhà nhập khẩu.

Dù vậy, cơ hội mở rộng thị trường cũng đi kèm những yêu cầu khắt khe hơn. Để duy trì đà tăng trưởng, doanh nghiệp cần kiểm soát chất lượng xuyên suốt từ vùng nuôi đến chế biến, bảo đảm truy xuất nguồn gốc, đáp ứng các chứng nhận quốc tế và phát huy lợi thế của cá rô phi nước lợ.

Kết quả 8 tháng năm 2026 cho thấy cá rô phi Việt Nam đang có thêm dư địa phát triển tại những thị trường và phân khúc mới. Tuy nhiên, mức độ tập trung cao tại Brazil cùng sự sụt giảm mạnh ở Mỹ cũng đặt ra yêu cầu đa dạng hóa thị trường, tránh phụ thuộc vào một vài đầu ra chủ lực.

Về lâu dài, việc xây dựng uy tín cho cá rô phi Việt Nam cần dựa trên chất lượng ổn định, nguồn cung đáng tin cậy và sản phẩm phù hợp với nhu cầu từng thị trường. Đây là cơ sở để ngành hàng chuyển từ tăng trưởng kim ngạch sang nâng cao giá trị và củng cố vị thế trên thị trường quốc tế.