Xuất khẩu chuối đứng thứ hai trong nhóm trái cây chủ lực

Theo số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, trong 8 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu chuối của Việt Nam đạt 257,1 triệu USD tương đương khoảng 6.700 tỷ đồng.

Chuối hiện là mặt hàng xuất khẩu lớn thứ 2 trong nhóm trái cây chủ lực, chỉ sau sầu riêng, với thị phần khoảng 8%, tăng từ mức 5,4% cùng kỳ năm trước.

Đà tăng trưởng được hỗ trợ bởi nhu cầu ổn định từ Trung Quốc và các thị trường châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc,... Chuối Việt Nam có lợi thế về khoảng cách địa lý, giúp thời gian vận chuyển ngắn và chi phí logistics thấp hơn so với một số nguồn cung lớn như Philippines hay Ecuador.

Bên cạnh đó, việc Việt Nam và Trung Quốc ký Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với chuối tươi xuất khẩu chính ngạch vào tháng 11/2022 đã mở thêm dư địa cho loại trái cây này tại thị trường tỷ dân. Theo đó, chuối Việt Nam được hưởng điều kiện tiếp cận thị trường thuận lợi hơn, trong đó có việc được miễn thuế nhập khẩu theo chính sách áp dụng đối với hàng hóa đáp ứng quy định.

Trung Quốc hiện là một trong những động lực quan trọng đối với xuất khẩu chuối của Việt Nam. Quốc gia này nhập khẩu gần 1 tỷ USD chuối mỗi năm và là một trong những thị trường chuối lớn nhất thế giới. Loại trái cây này được sử dụng phổ biến trong tiêu dùng hàng ngày, đồng thời là nguyên liệu cho nhiều sản phẩm chế biến như bánh, mứt và đồ ăn nhẹ.

Ở trong nước, chuối cũng là một trong những cây ăn quả có diện tích lớn. Việt Nam hiện có khoảng 160.000 ha trồng chuối, sản lượng gần 2,5 triệu tấn mỗi năm. Đồng Nai được xem là một trong những vùng trồng chuối xuất khẩu lớn, chiếm hơn 70% diện tích chuối của khu vực Đông Nam Bộ.

Sức hút của trái chuối đang tạo ra một luồng gió đổi ngôi ngay trong những tập đoàn vốn gắn liền với cây công nghiệp dài ngày. Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (GVR) đã bắt đầu rẽ hướng khi phát triển gần 1.400 hecta chuối trên tổng số 1.687 hecta đất vừa được chuyển đổi sang mô hình nông nghiệp công nghệ cao.

Sự dịch chuyển này bắt nguồn từ bài toán kinh tế vô cùng thực dụng của giới kinh doanh. Đại diện Công ty Cổ phần Cao su Phước Hòa (PHR) tiết lộ doanh nghiệp đã trình dự án trồng chuối trên diện tích 300 hecta và sẵn sàng thanh lý vườn cao su ngay từ cuối năm 2026 nếu được thông qua.

Nguyên nhân sâu xa nằm ở mức chênh lệch biên lợi nhuận quá lớn giữa hai loại cây trồng. Theo tính toán thực tế của lãnh đạo doanh nghiệp, mỗi hecta cao su hiện chỉ mang về lợi nhuận khoảng 12 đến 15 triệu đồng mỗi năm. Trong khi đó, nếu chuyển đổi sang trồng chuối, con số này lập tức nhảy vọt lên mức 80 đến 100 triệu đồng. Tỷ suất sinh lời cao gấp 5 đến 8 lần chính là câu trả lời thuyết phục nhất cho làn sóng chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp đang diễn ra mạnh mẽ tại Việt Nam.