Xuất khẩu gạo chịu sức ép về giá

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 7 tháng năm 2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 5,5 triệu tấn gạo, đạt kim ngạch 2,64 tỷ USD. So với cùng kỳ năm 2025, lượng gạo xuất khẩu tăng 0,5%, trong khi kim ngạch giảm 6,7%.

Đáng chú ý, giá xuất khẩu gạo bình quân trong 7 tháng chỉ đạt khoảng 476,6 USD/tấn, giảm 7,1% so với cùng kỳ năm trước. Như vậy, dù khối lượng xuất khẩu vẫn tăng nhẹ, mức giảm của giá bán bình quân đã kéo kim ngạch xuất khẩu đi xuống.

Diễn biến này phản ánh khá rõ sức ép mà doanh nghiệp xuất khẩu gạo đang phải đối mặt. Nguồn cung trên thị trường quốc tế vẫn ở mức cao, trong khi nhu cầu mua tại một số thị trường chưa thực sự cải thiện. Khi cạnh tranh về giá gia tăng, việc duy trì sản lượng xuất khẩu không đồng nghĩa với tăng trưởng tương ứng về giá trị.

Trong bối cảnh đó, cơ cấu thị trường tiếp tục đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu gạo của Việt Nam. Philippines hiện là thị trường tiêu thụ lớn nhất, chiếm 44,7% thị phần. Việc duy trì nhu cầu tại thị trường này giúp Việt Nam bảo đảm đầu ra cho một lượng lớn gạo xuất khẩu, đồng thời tạo nền tảng để các doanh nghiệp duy trì hoạt động sản xuất và thu mua trong nước.

Tuy nhiên, sự phụ thuộc tương đối lớn vào một số thị trường chủ lực cũng đặt ra yêu cầu đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Khi chính sách nhập khẩu, nhu cầu tiêu dùng hoặc nguồn cung tại các thị trường lớn thay đổi, hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp Việt Nam có thể chịu tác động đáng kể.

Bên cạnh yếu tố thị trường, giá xuất khẩu giảm cũng cho thấy bài toán nâng cao giá trị đang ngày càng trở nên quan trọng đối với ngành gạo. Trong điều kiện cạnh tranh về giá ngày càng gay gắt, việc tăng sản lượng xuất khẩu nếu chủ yếu dựa vào các phân khúc giá thấp sẽ khó tạo ra mức tăng tương ứng về kim ngạch.

Do đó, thay vì chỉ tập trung mở rộng sản lượng, doanh nghiệp cần chú trọng hơn đến các dòng gạo có chất lượng cao, đáp ứng tiêu chuẩn của từng thị trường và phù hợp với xu hướng tiêu dùng mới. Việc xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, kiểm soát chất lượng từ sản xuất đến chế biến, truy xuất nguồn gốc và nâng cao khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm sẽ có ý nghĩa ngày càng lớn trong việc nâng giá trị xuất khẩu.

Triển vọng thị trường những tháng cuối năm vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có diễn biến nguồn cung tại các nước sản xuất lớn, nhu cầu nhập khẩu và chính sách thương mại của các thị trường tiêu thụ. Nếu nguồn cung thế giới bị ảnh hưởng bởi thời tiết bất lợi, mặt bằng giá có thể được cải thiện. Ngược lại, nếu nguồn cung tiếp tục dồi dào trong khi nhu cầu tăng chậm, giá xuất khẩu nhiều khả năng vẫn chịu sức ép.