Xuất khẩu hạt điều giảm về lượng nhưng tăng giá trị

Theo số liệu của Cục Hải quan, tháng 9/2026, Việt Nam xuất khẩu 64.888 tấn hạt điều, trị giá 469,93 triệu USD, giảm 1,5% về lượng và 1% về trị giá so với tháng trước. So với cùng kỳ năm 2025, lượng xuất khẩu giảm 10,6%, còn trị giá giảm 4,5%.

Lũy kế 9 tháng, xuất khẩu hạt điều đạt 542.768 tấn, trị giá 3,84 tỷ USD, giảm 2,2% về lượng nhưng tăng 1,9% về trị giá so với cùng kỳ năm trước. Diễn biến này cho thấy giá bán cải thiện đã góp phần bù đắp sự sụt giảm về sản lượng xuất khẩu.

Cụ thể, giá xuất khẩu bình quân hạt điều của Việt Nam trong 9 tháng đạt 7.082 USD/tấn, tăng 4,1% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 9, mức giá bình quân đạt 7.242 USD/tấn, tăng 0,5% so với tháng trước và tăng 6,7% so với cùng kỳ năm trước.

Xét theo thị trường, Trung Quốc tiếp tục là điểm đến lớn nhất của hạt điều Việt Nam trong 9 tháng, với 131.463 tấn, tăng 4,6% về lượng và 20,9% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025. Tỷ trọng của thị trường này trong tổng lượng xuất khẩu tăng từ 22,6% lên 24,2%.

Hoa Kỳ đứng thứ hai với 114.225 tấn, tăng 6,2% về lượng và 8,5% về trị giá. Tỷ trọng xuất khẩu sang thị trường này tăng từ 19,3% lên 21%. Tính chung, Trung Quốc và Hoa Kỳ chiếm 45,2% tổng lượng hạt điều xuất khẩu của Việt Nam trong kỳ, cao hơn mức 42,02% của cùng kỳ năm trước.

Kết quả trên cho thấy nhu cầu tại hai thị trường chủ lực vẫn là động lực quan trọng đối với ngành điều. Tuy nhiên, tỷ trọng xuất khẩu tập trung ngày càng lớn cũng đặt ra yêu cầu doanh nghiệp tiếp tục đa dạng hóa thị trường, hạn chế rủi ro khi nhu cầu hoặc chính sách thương mại tại các thị trường lớn biến động.

Ngoài Trung Quốc và Hoa Kỳ, xuất khẩu hạt điều sang một số thị trường cũng ghi nhận tín hiệu tích cực. Trong tháng 9, xuất khẩu sang Bỉ, Ấn Độ và Ai Cập tăng mạnh so với cùng kỳ. Tính chung 9 tháng, tỷ trọng xuất khẩu sang Đức, Canada, Australia, Tây Ban Nha và Thái Lan đều tăng.

Đáng chú ý, nhu cầu tại Ấn Độ được hỗ trợ bởi mùa lễ hội, trong khi thị trường châu Âu tiếp tục duy trì sự quan tâm đối với hạt điều nhân. Đây là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam mở rộng đơn hàng, nhất là ở những phân khúc có yêu cầu cao về chất lượng và khả năng cung ứng ổn định.

Sau nhiều tháng giao dịch tương đối trầm lắng, thị trường hạt điều thế giới bắt đầu xuất hiện tín hiệu tăng giá vào đầu tháng 10/2026. Theo dữ liệu thị trường được dẫn từ commodity-board.com, ngày 7/10, giá FOB tại Việt Nam đạt khoảng 7,10 USD/kg đối với hạt điều nhân loại WW320 và 8 USD/kg đối với loại WW240, tăng 0,10 USD/kg ở mỗi loại. Yếu tố chính thúc đẩy xu hướng tăng hiện tại là sự kết hợp giữa giá hạt điều thô ổn định hơn tại Việt Nam và nhu cầu nhân hạt điều mạnh mẽ tại Ấn Độ và châu Âu.

Tuy nhiên, giá bán tăng không đồng nghĩa lợi nhuận của doanh nghiệp chế biến sẽ cải thiện tương ứng. Chi phí nguyên liệu đầu vào cao, cùng những khó khăn trong vận chuyển hạt điều thô từ Tây Phi, đang tạo thêm áp lực lên hoạt động thu mua và sản xuất. 

Theo thông tin thị trường được dẫn trong các báo cáo ngành, lượng hạt điều thô nhập khẩu của Ấn Độ trong 7 tháng đầu năm 2026 giảm khoảng 8% so với cùng kỳ năm trước. Nguồn nguyên liệu khan hiếm và chi phí đầu vào cao có thể làm tăng giá thành sản phẩm, gây áp lực lên biên lợi nhuận của doanh nghiệp chế biến.

Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động hơn trong kế hoạch thu mua, quản lý tồn kho và cân đối tiến độ giao hàng. Việc ký kết đơn hàng cần gắn với khả năng bảo đảm nguyên liệu và kiểm soát chi phí, tránh rủi ro khi giá đầu vào biến động trong thời gian thực hiện hợp đồng.

Về dài hạn, nâng cao giá trị sản phẩm cũng là hướng đi quan trọng để ngành điều duy trì sức cạnh tranh. Bên cạnh xuất khẩu nhân điều truyền thống, doanh nghiệp có thể đẩy mạnh chế biến sâu, phát triển sản phẩm đóng gói phục vụ bán lẻ và đáp ứng nhu cầu tiêu dùng hiện đại. Đây là cơ sở để gia tăng giá trị trên mỗi đơn vị sản phẩm, thay vì chỉ dựa vào tăng sản lượng xuất khẩu.

Kết quả 9 tháng năm 2026 cho thấy xuất khẩu hạt điều Việt Nam vẫn duy trì tăng trưởng về giá trị dù lượng hàng giảm. Để giữ đà tăng trưởng trong những tháng cuối năm, ngành điều cần tận dụng nhu cầu tại Trung Quốc, Hoa Kỳ và các thị trường tiềm năng, đồng thời đa dạng hóa đầu ra, chủ động nguồn nguyên liệu và nâng tỷ trọng sản phẩm có giá trị gia tăng cao.