Xuất khẩu hồ tiêu tăng, áp lực cạnh tranh về giá ngày càng lớn

Theo số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/10/2026, Việt Nam xuất khẩu 228.589 tấn hồ tiêu, thu về khoảng 1,5 tỷ USD, tăng 16,7% về lượng và 12,2% về kim ngạch so với cùng kỳ năm 2025. Với kết quả này, xuất khẩu hồ tiêu đang tiến gần mức 1,66 tỷ USD của cả năm ngoái và có cơ hội thiết lập kỷ lục mới nếu duy trì được đà tăng trong những tháng cuối năm.

Riêng 15 ngày đầu tháng 10, theo số liệu sơ bộ của Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam (VPSA), lượng xuất khẩu đạt 10.417 tấn, tương ứng kim ngạch 69,1 triệu USD, tăng khoảng 15% về lượng và 15,4% về trị giá so với cùng kỳ năm trước. Mỹ và Trung Quốc tiếp tục là hai thị trường nhập khẩu lớn nhất trong giai đoạn này, lần lượt đạt 2.666 tấn và 1.534 tấn.

Tính chung từ đầu năm đến ngày 15/10, Mỹ tiếp tục giữ vị trí thị trường xuất khẩu hồ tiêu lớn nhất của Việt Nam với 53.449 tấn, tăng 27,4% so với cùng kỳ, chiếm 23,6% tổng lượng xuất khẩu. Trung Quốc đứng thứ hai với 26.438 tấn, tăng 68,6%, tương đương 11,7% thị phần.

Đáng chú ý, tốc độ tăng nhập khẩu từ Trung Quốc cao hơn đáng kể so với nhiều thị trường khác, cho thấy nhu cầu từ thị trường này đang trở thành một động lực quan trọng đối với xuất khẩu hồ tiêu Việt Nam. Trong khi đó, Mỹ tiếp tục duy trì vai trò thị trường chủ lực nhờ quy mô nhập khẩu lớn và mức tăng trưởng ổn định.

Các thị trường xuất khẩu lớn khác gồm UAE đạt 15.231 tấn, giảm 3,7% và chiếm 6,7%; Thái Lan đạt 9.011 tấn, tăng 55% và chiếm gần 4%; Ấn Độ đạt 8.639 tấn, giảm 22,8% và chiếm 3,8%. Tổng cộng 5 thị trường chủ lực kể trên chiếm gần một nửa khối lượng hồ tiêu xuất khẩu của Việt Nam.

Diễn biến trái chiều cho thấy nhu cầu đối với hồ tiêu Việt Nam chưa tăng đồng đều trên diện rộng. Bên cạnh những thị trường có sức mua cải thiện, một số điểm đến vẫn ghi nhận sự suy giảm, đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải linh hoạt hơn trong tổ chức thị trường và tìm kiếm khách hàng.

Ở chiều ngược lại, nhập khẩu hồ tiêu của Việt Nam cũng tăng mạnh. Tính đến ngày 15/10, lượng hồ tiêu nhập khẩu đạt 49.313 tấn, tăng khoảng 35% so với cùng kỳ và là mức cao nhất được ghi nhận trong số liệu được cung cấp.

Campuchia là nguồn cung lớn nhất với 27.989 tấn, chiếm 56,8% tổng lượng nhập khẩu. Brazil đứng thứ hai với 12.870 tấn, chiếm 26,1%; Indonesia đạt 5.237 tấn, tương đương 10,6%.

Việc nhập khẩu tăng phản ánh nhu cầu bổ sung nguyên liệu phục vụ chế biến và hoạt động xuất khẩu. Tuy nhiên, cơ cấu nguồn hàng cũng cho thấy thị trường hồ tiêu Việt Nam ngày càng gắn kết chặt chẽ với nguồn cung khu vực và thế giới. Khi lượng hàng từ các nước sản xuất lớn được đưa vào thị trường nhiều hơn, áp lực cạnh tranh về giá đối với doanh nghiệp trong nước cũng gia tăng.

Dù lượng xuất khẩu và kim ngạch đều tăng, giá hồ tiêu vẫn chưa có sự khởi sắc tương xứng. Giá xuất khẩu bình quân của Việt Nam tính từ đầu năm đến ngày 15/10 đạt 6.519 USD/tấn, giảm khoảng 3,9% so với cùng kỳ năm 2025. Điều này cho thấy tăng trưởng kim ngạch hiện chủ yếu được hỗ trợ bởi lượng hàng xuất khẩu, trong khi giá bán bình quân vẫn là điểm hạn chế.

Theo VPSA, vụ thu hoạch hồ tiêu năm 2026 kết thúc với sản lượng giảm so với năm trước, lượng tồn kho cũng ở mức thấp. Những yếu tố này từng tạo kỳ vọng giá sẽ được hỗ trợ trong giai đoạn cuối năm. Tuy nhiên, diễn biến thị trường quốc tế lại tạo ra lực cản đáng kể, khiến nguồn cung trong nước giảm chưa đủ để thúc đẩy một chu kỳ tăng giá rõ rệt.

Trong quý III/2026, giá tiêu đen bình quân đạt khoảng 137.333 đồng/kg, giảm 1,7% so với quý II và 6,6% so với quý I; thấp hơn 5,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Giá tiêu trắng bình quân đạt 217.667 đồng/kg, giảm lần lượt 2,1%, 8,2% và 7,5% so với các kỳ so sánh tương ứng.

Xét theo diễn biến từng tháng, giá tiêu đã có dấu hiệu ổn định hơn vào cuối quý III. Giá tiêu đen tăng từ khoảng 136.000 đồng/kg trong tháng 7 lên 138.000 đồng/kg trong tháng 8 và tháng 9. Giá tiêu trắng cũng nhích từ 215.000 đồng/kg lên 219.000 đồng/kg. Tuy nhiên, mức phục hồi này chưa đủ bù đắp xu hướng giảm trong những tháng trước đó.

Bước sang quý IV, giá hồ tiêu trong nước tiếp tục dao động trong biên độ hẹp. Tính đến ngày 28/10, giá phổ biến ở mức 137.000-140.000 đồng/kg, không chênh lệch đáng kể so với vùng 136.500-140.500 đồng/kg ghi nhận vào cuối quý III.

Theo đánh giá của VPSA, thị trường hồ tiêu quý IV được dự báo tiếp tục dao động với mặt bằng giá tương đối ổn định trong ngắn và trung hạn. Nguồn cung từ vụ thu hoạch mới của Brazil có thể gia tăng lượng hàng chào bán và tạo áp lực cạnh tranh đối với hồ tiêu Việt Nam, nhất là tại các thị trường nhạy cảm về giá.

Tuy nhiên, nhu cầu nhập khẩu phục vụ sản xuất, tiêu dùng và bổ sung tồn kho, cùng với chi phí vận chuyển, có thể góp phần hỗ trợ giá.

Đặc biệt, hoạt động mua hàng của Mỹ và Trung Quốc được xem là yếu tố quan trọng đối với diễn biến giá trong những tháng cuối năm. Nếu các thị trường này tăng cường nhập khẩu trong khi lượng hàng chào bán hạn chế, giá có thể phục hồi.

Ngược lại, nguồn cung Brazil được đưa ra thị trường nhiều hơn, kết hợp với tâm lý thận trọng và xu hướng mua theo nhu cầu trước mắt, có thể tạo áp lực giảm giá. Trong khi đó, nhu cầu của EU được dự báo thấp hơn năm trước, có thể hạn chế động lực tăng trưởng từ thị trường này.

Về dài hạn, VPSA cho rằng rủi ro thời tiết là yếu tố cần được theo dõi sát khi đánh giá triển vọng nguồn cung hồ tiêu năm 2027. Nếu hiện tượng El Niño phát triển từ cuối năm 2026, tình trạng nắng nóng, thiếu mưa và thay đổi chế độ gió mùa có thể ảnh hưởng đến sinh trưởng, quá trình ra hoa và phát triển quả tại các vùng sản xuất chính ở Việt Nam, Indonesia và miền Bắc Brazil.

Tuy nhiên, tác động thực tế còn phụ thuộc vào cường độ, thời gian kéo dài của hiện tượng thời tiết và điều kiện canh tác tại từng khu vực. Đây là yếu tố rủi ro cần theo dõi, chưa đủ cơ sở để khẳng định sản lượng sẽ suy giảm hay giá hồ tiêu chắc chắn tăng trong năm tới.

Với kim ngạch đã đạt khoảng 1,5 tỷ USD tính đến ngày 15/10, hồ tiêu Việt Nam đang có cơ hội hướng tới một năm tăng trưởng cao về giá trị xuất khẩu. Dù vậy, khả năng lập kỷ lục mới về kim ngạch không đồng nghĩa giá bán sẽ tăng tương ứng. Về dài hạn, bài toán của ngành hồ tiêu không chỉ là duy trì sản lượng và mở rộng kim ngạch, mà còn phải nâng cao giá trị sản phẩm, đa dạng hóa thị trường và chủ động quản trị rủi ro nguồn cung.