Xuất khẩu rau quả quý 1/2026 tăng 27%

Đáng chú ý, thị trường Trung Quốc tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn, trong khi sầu riêng khẳng định vị thế là mặt hàng chủ lực, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng chung của toàn ngành.

Theo số liệu từ Hiệp hội Rau quả Việt Nam, riêng từ đầu tháng 3 đến ngày 20/3/2026, kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt gần 483 triệu USD, tăng hơn 37% so với tháng trước và tăng nhẹ 1,2% so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung 3 tháng đầu năm, giá trị xuất khẩu toàn ngành đạt gần 1,48 tỷ USD, bình quân khoảng 500 triệu USD/tháng, tăng 27% so với cùng kỳ năm ngoái.

Xét về thị trường, Trung Quốc tiếp tục là đối tác lớn nhất của rau quả Việt Nam. Trong hai tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt hơn 538 triệu USD, tăng mạnh 76% so với cùng kỳ và chiếm hơn 54% tổng thị phần.

Hệ thống hạ tầng giao thông, đặc biệt là tuyến cao tốc Bắc - Nam ngày càng hoàn thiện, góp phần rút ngắn thời gian vận chuyển, nâng cao năng lực xuất khẩu sang thị trường này.

Đứng thứ hai là Hoa Kỳ với kim ngạch gần 79,5 triệu USD, chiếm khoảng 8% thị phần; tiếp theo là Hàn Quốc và Nhật Bản với giá trị lần lượt hơn 42,7 triệu USD và khoảng 35 triệu USD. Đáng chú ý, một số thị trường ghi nhận mức tăng trưởng đột biến như Malaysia (tăng 197%), Đức (183%) và Hà Lan (155%), phản ánh xu hướng đa dạng hóa thị trường ngoài khu vực châu Á. Ngược lại, xuất khẩu sang Thái Lan sụt giảm, chỉ đạt khoảng 72% so với cùng kỳ.

Ở chiều ngược lại, nhập khẩu rau quả trong tháng 3 đạt gần 196 triệu USD, tăng nhẹ 1% so với tháng trước nhưng giảm 2% so với cùng kỳ. Lũy kế quý 1, nhập khẩu đạt 761,4 triệu USD, tăng 25,7%. Như vậy, ngành rau quả vẫn duy trì trạng thái xuất siêu.

Trung Quốc và Hoa Kỳ cũng là hai nguồn cung rau quả lớn nhất cho Việt Nam, với kim ngạch nhập khẩu lần lượt hơn 214 triệu USD (gần 38% thị phần) và khoảng 167 triệu USD (gần 30%). Ngoài ra, nhập khẩu từ các thị trường như Ấn Độ và Úc tăng mạnh, lần lượt hơn 243% và 200%, cho thấy nhu cầu đa dạng hóa nguồn cung ngày càng rõ nét.

Trong bức tranh chung, sầu riêng tiếp tục là điểm sáng nổi bật khi duy trì tốc độ tăng trưởng cao. Riêng tháng 2/2026, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng đạt gần 29 triệu USD, tăng 34% so với cùng kỳ, trong đó xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 26 triệu USD, tăng tới 186%.

Tính chung hai tháng đầu năm, xuất khẩu sầu riêng đạt 146 triệu USD, tăng 177% so với cùng kỳ năm trước. Trung Quốc vẫn là thị trường tiêu thụ lớn nhất với kim ngạch 135 triệu USD, tăng 398% và chiếm hơn 92% tổng xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam. Các thị trường khác như Mỹ, Hồng Kông và Canada có quy mô nhỏ hơn nhưng cũng ghi nhận tăng trưởng tích cực.

Ngoài ra, nhiều thị trường mới dù thị phần còn hạn chế nhưng tăng trưởng mạnh như Hàn Quốc (303%), Papua New Guinea (266%), Mỹ (243%), Úc (68%), Canada (34%) và Nhật Bản (31%).

Năm 2025, xuất khẩu rau quả đạt khoảng 8,6 tỷ USD, tăng gần 20%, trong đó sầu riêng đóng góp gần 4 tỷ USD, chiếm 40-45% tổng kim ngạch toàn ngành. Bước sang năm 2026, sầu riêng tiếp tục được xác định là ngành hàng chiến lược của nông nghiệp Việt Nam.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả tích cực, ngành sầu riêng đang đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là các rào cản kỹ thuật ngày càng khắt khe từ thị trường nhập khẩu. Các yêu cầu về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và kim loại nặng đang trở thành yếu tố then chốt.

Thực tế cho thấy, một số lô hàng đã gặp rủi ro do không đáp ứng tiêu chuẩn, phản ánh những hạn chế trong quản lý chuỗi sản xuất. Đáng lo ngại là nguy cơ nhiễm kim loại nặng như Cadimi – chất có thể tích tụ trong đất, nước và cây trồng, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm.

Các chuyên gia cho rằng, để phát triển bền vững, cần kiểm soát chặt chẽ từ khâu quy hoạch vùng trồng, giám sát môi trường đất – nước, đến xây dựng bản đồ rủi ro. Đồng thời, việc áp dụng các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), tăng cường sử dụng chế phẩm sinh học và giảm phụ thuộc vào hóa chất cũng là hướng đi tất yếu.