Xuất khẩu sắn giảm hơn 22%, Trung Quốc tiếp tục là thị trường chủ lực

Theo số liệu của Cục Hải quan được Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) dẫn lại, xuất khẩu sắn và các sản phẩm từ sắn của Việt Nam trong 9 tháng đầu năm 2026 đạt hơn 2,4 triệu tấn, trị giá 917,08 triệu USD. So với cùng kỳ năm ngoái, lượng xuất khẩu giảm 22,1%, trong khi kim ngạch giảm 3,3%.

Đáng chú ý, dù lượng hàng xuất khẩu sụt giảm, giá bán bình quân lại tăng mạnh. Trong tháng 9, giá xuất khẩu sắn và các sản phẩm từ sắn đạt 564 USD/tấn, tăng 11,1% so với tháng trước và tăng 70,3% so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung 9 tháng, mức giá bình quân đạt 381,2 USD/tấn, tăng 24,1%. Tuy nhiên, giá tăng vẫn chưa đủ bù đắp mức giảm về sản lượng xuất khẩu, khiến tổng kim ngạch toàn ngành tiếp tục đi xuống.

Trung Quốc tiếp tục giữ vị trí thị trường tiêu thụ sắn và các sản phẩm từ sắn lớn nhất của Việt Nam. Riêng tháng 9/2026, nước này nhập khẩu 124.260 tấn, trị giá 69,29 triệu USD, chiếm 91,48% tổng lượng xuất khẩu của Việt Nam.

Giá xuất khẩu bình quân sang Trung Quốc đạt 557,7 USD/tấn, tăng 12,6% so với tháng 8 và tăng 71,1% so với tháng 9/2025. Dù giá bán tăng, lượng hàng xuất sang thị trường này vẫn giảm 51,1% so với cùng kỳ năm ngoái; kim ngạch giảm 16,4%.

Lũy kế 9 tháng, Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc 2,23 triệu tấn sắn và các sản phẩm từ sắn, thu về 833,95 triệu USD. So với cùng kỳ năm 2025, lượng xuất khẩu giảm 23,4%, còn trị giá giảm 5,4%.

Diễn biến trên cho thấy mức độ phụ thuộc lớn của ngành sắn Việt Nam vào thị trường Trung Quốc. Khi nhu cầu nhập khẩu tại thị trường này suy yếu, hoạt động xuất khẩu trong nước lập tức chịu sức ép, dù giá bình quân có xu hướng tăng.

Ngoài Trung Quốc, xuất khẩu sang một số thị trường trong tháng 9 cũng giảm mạnh so với cùng kỳ năm trước. Lượng hàng xuất sang Malaysia giảm 57,1%, Philippines giảm 73,8% và Hàn Quốc giảm 42,5%.

Ở chiều ngược lại, một số thị trường vẫn ghi nhận tín hiệu tích cực. Trong tháng 9, xuất khẩu sang Đài Loan (Trung Quốc) tăng 28,7% về lượng và 110% về trị giá; sang Nhật Bản tăng 12,2% về lượng và 76,9% về trị giá. Tính chung 9 tháng, lượng xuất khẩu sang Nhật Bản tăng 31,4%, Malaysia tăng 38,6%, Hàn Quốc tăng 45,5% và Pakistan tăng 41,4%.

Xét riêng mặt hàng sắn, xuất khẩu trong 9 tháng đạt 963.350 tấn, trị giá 227,43 triệu USD, tăng 2,8% về lượng và 19,2% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025. Tuy vậy, trong tháng 9, lượng xuất khẩu mặt hàng này giảm mạnh, chỉ đạt khoảng 18.840 tấn, giảm 56,1% so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo số liệu của ngành nông nghiệp, Việt Nam có trên 40 tỉnh, thành trồng sắn, với diện tích khoảng 480.000-520.000ha và sản lượng hơn 10 triệu tấn củ tươi mỗi năm. Cả nước đã hình thành hệ thống hơn 140 nhà máy chế biến tinh bột sắn, với tổng công suất thiết kế khoảng 13,4 triệu tấn củ tươi mỗi năm.

Quy mô vùng nguyên liệu và năng lực chế biến tạo nền tảng để ngành sắn phát triển theo hướng nâng cao giá trị. Theo đề án phát triển bền vững ngành hàng sắn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Việt Nam đặt mục tiêu đạt sản lượng sắn tươi khoảng 11,5-12,5 triệu tấn vào năm 2030; trong đó, khoảng 85% sản lượng sắn tươi được sử dụng để chế biến sâu. Kim ngạch xuất khẩu sắn và các sản phẩm từ sắn phấn đấu đạt 1,8-2 tỷ USD.

Trong thời gian tới, xuất khẩu sắn có thể tiếp tục gặp khó nếu nhu cầu nhập khẩu từ Trung Quốc chưa phục hồi rõ rệt. Vì vậy, bên cạnh việc tận dụng cơ hội từ những thị trường đang tăng trưởng, đa dạng hóa đầu ra, nâng tỷ lệ chế biến sâu và cải thiện giá trị sản phẩm sẽ là những hướng đi quan trọng để ngành sắn giảm rủi ro, phát triển ổn định hơn.