Xuất khẩu thủy sản 2 tháng đầu năm 2026 tăng 20%

Kết quả này cho thấy đà phục hồi của ngành vẫn được duy trì khá tốt sau tháng 1 tăng mạnh, dù sang tháng 2 tốc độ đã chậm lại rõ rệt ở một số mặt hàng và thị trường chủ lực.

Xét theo mặt hàng, tôm vẫn giữ vai trò đầu tàu khi kim ngạch xuất khẩu 2 tháng đạt 689,5 triệu USD, tăng gần 20% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, với riêng thị trường Mỹ, triển vọng của tôm Việt Nam đang chịu sức ép mới khi Bộ Thương mại Mỹ công bố kết quả cuối cùng của kỳ rà soát hành chính lần thứ 19 (POR19) đối với tôm đông lạnh Việt Nam.

Trong đó hai bị đơn bắt buộc là STAPIMEX và nhóm Thông Thuận/TTCR chịu mức thuế chống bán phá giá 25,76%, còn 22 doanh nghiệp khác được áp thuế suất riêng rẽ 4,58%. Diễn biến này làm gia tăng rủi ro chi phí và khiến các nhà nhập khẩu Mỹ trở nên thận trọng hơn trong ngắn hạn. Trong tháng 2, xuất khẩu tôm sang Mỹ đã giảm gần 60% so với cùng kỳ năm trước.

Đối với cá tra, kim ngạch xuất khẩu trong tháng 2 đạt 119,3 triệu USD, giảm 4,8% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, nhờ kết quả khả quan trong tháng 1, lũy kế hai tháng đầu năm vẫn đạt 331,4 triệu USD, tăng mạnh 28%. Xuất khẩu cá tra sang Mỹ giảm khoảng 20%, trong khi các thị trường khác giảm nhẹ do yếu tố kỳ nghỉ Tết. Riêng thị trường Trung Quốc ghi nhận mức tăng khoảng 15%.

Cá ngừ là nhóm hàng có diễn biến kém tích cực hơn khi kim ngạch xuất khẩu trong tháng 2 chỉ đạt 53,3 triệu USD, giảm 14,7% so với cùng kỳ. Lũy kế hai tháng đạt 128,7 triệu USD, gần như đi ngang so với năm trước.

Đây là dấu hiệu cho thấy nhóm hàng khai thác biển đang chịu sức ép đồng thời từ nhu cầu thị trường, chi phí logistics và đặc biệt là yếu tố chính sách.

Từ ngày 1/1/2026, các lô hàng từ những nghề cá bị NOAA từ chối công nhận tương đương theo quy định MMPA có thể bị hạn chế nhập khẩu vào Mỹ; đồng thời các nước bị từ chối một phần còn phải áp dụng Certification of Admissibility (COA) cho các lô hàng liên quan.

NOAA cũng nêu rõ Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia bị từ chối công nhận đối với một phần nghề cá, đồng nghĩa rủi ro tuân thủ đối với hải sản khai thác vào Mỹ đã tăng lên đáng kể trong năm nay. Trong tháng 2, xuất khẩu cá ngừ sang các thị trường chính giảm nhẹ, riêng xuất khẩu sang Mỹ giảm gần 26% so với cùng kỳ.

Các nhóm sản phẩm khác ghi nhận kết quả khá khả quan. Xuất khẩu cua ghẹ và giáp xác khác tăng rất mạnh trong tháng 2, tới 78,7%, đưa kim ngạch 2 tháng lên 66,2 triệu USD, tăng 24%. Riêng xuất khẩu cua sang Trung Quốc - HongKong trong tháng 2 đạt 21,5 triệu USD, tăng gấp hơn 2 lần so với cùng kỳ, chủ yếu xuất cua sống phục vụ nhu cầu Tết Nguyên đán. Trung Quốc đang chiếm gần 60% tổng xuất khẩu cua của Việt Nam.

Xuất khẩu mực, bạch tuộc gần như đi ngang trong tháng 2, giảm 0,4%, nhưng 2 tháng vẫn tăng 23,3%. Nhuyễn thể có vỏ là nhóm tăng mạnh nhất về tốc độ, với tháng 2 tăng 70,3% và 2 tháng tăng 38,5%. Điều đó cho thấy cơ cấu tăng trưởng đầu năm 2026 không chỉ dựa vào tôm, mà đang có sự lan tỏa sang các nhóm hải sản và nhuyễn thể khác.

Xét theo thị trường, Trung Quốc và Hồng Kông là điểm sáng nổi bật nhất khi tháng 2 tăng tới 82%, kéo kim ngạch 2 tháng lên 513,5 triệu USD, tăng 54%.. ASEAN cũng tăng tốt trong 2 tháng, đạt 118,6 triệu USD, tăng 21,5%, dù riêng tháng 2 giảm 8%. EU giữ được nhịp tăng ổn định hơn, tháng 2 tăng 2,5%, 2 tháng tăng 16,9%. Nhật Bản tăng nhẹ 4,8% trong 2 tháng nhưng riêng tháng 2 giảm 18,3%, cho thấy cầu chưa thật sự vững.

Theo Hiệp hội, Mỹ vẫn là thị trường quan trọng nhưng không còn là động lực tăng trưởng trong năm nay. Tháng 2/2026, xuất khẩu sang Mỹ chỉ đạt khoảng 80,8 triệu USD, giảm mạnh 25,7%; lũy kế 2 tháng còn 209,3 triệu USD, giảm 3%.

Thị trường này đang chịu tác động đồng thời của nhu cầu chậm, mức độ thận trọng của nhà nhập khẩu và các bất định chính sách. Ngoài POR19 và MMPA, Nhà Trắng còn ban hành biện pháp thu thuế nhập khẩu bổ sung 10% đối với hàng nhập khẩu vào Mỹ trong 150 ngày, có hiệu lực từ 24/2/2026.

VASEP dự báo, xuất khẩu thủy sản Việt Nam tháng 3/2026 nhiều khả năng vẫn duy trì tăng trưởng nhưng sẽ phân hóa mạnh theo thị trường và mặt hàng.