Xuất khẩu thủy sản của Việt Nam năm 2025 đã vượt 11,3 tỷ USD

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), tháng 12/2025, xuất khẩu thủy sản nước ta đạt khoảng 840 triệu USD, giảm gần 4% so với cùng kỳ năm ngoái và giảm 15% so với tháng 11. Nguyên nhân đến từ việc các doanh nghiệp thận trọng hơn khi xuất khẩu sang Mỹ trong bối cảnh nhiều loại hải sản chính bị cấm nhập khẩu vào thị trường này theo quy định MMPA và lo ngại về mức thuế chống bán phá giá tôm từ đầu năm 2026.

Dù vậy, lũy kế cả năm, xuất khẩu thủy sản trên cả nước đã đạt trên 11,34 tỷ USD, tăng 13% so với năm 2024 và là mức cao nhất trong lịch sử ngành.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), năm 2025 là giai đoạn đầy thử thách đối với ngành thủy sản: Từ nguy cơ áp thuế đối ứng của Hoa Kỳ, rủi ro thuế chống bán phá giá đối với tôm, chi phí sản xuất leo thang, cho tới các rào cản kỹ thuật ngày càng khắt khe. Tuy nhiên, chính trong bối cảnh khó khăn đó, xuất khẩu thủy sản lại ghi nhận mức tăng trưởng vượt kỳ vọng.

Thứ nhất, bất ổn địa chính trị và kinh tế toàn cầu đã làm gia tăng nhu cầu dự trữ lương thực - thực phẩm tại nhiều quốc gia. Tâm lý lo ngại giá cả tăng cao khiến doanh nghiệp và người tiêu dùng đẩy mạnh nhập khẩu, qua đó kéo nhu cầu thủy sản đi lên. Kết quả, kim ngạch xuất khẩu thủy sản cả năm 2025 đạt hơn 11,34 tỷ USD, tăng 13% so với năm 2024.

Thứ hai, sự chủ động và linh hoạt của doanh nghiệp trong nước đóng vai trò then chốt. Doanh nghiệp Việt Nam đã sớm nhận diện rủi ro từ các mốc thời gian bất lợi liên quan đến thuế đối ứng, thuế chống bán phá giá hay quy định MMPA của Mỹ, từ đó có chiến lược gia tăng xuất khẩu, điều chỉnh thị trường và kế hoạch giao hàng để giảm thiểu tác động tiêu cực.

Bên cạnh đó, lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do (FTA) tiếp tục là đòn bẩy quan trọng, giúp xuất khẩu thủy sản bứt phá tại các thị trường tiềm năng trong khối CPTPP, EU và RCEP, bù đắp cho những khó khăn tại một số thị trường lớn.

Trong bối cảnh thị trường Mỹ phát sinh nhiều bất ổn về chính sách thuế và rào cản kỹ thuật, xuất khẩu thủy sản Việt Nam đã có sự điều chỉnh rõ nét về cơ cấu thị trường.

Khối CPTPP tiếp tục là động lực xuất khẩu lớn nhờ lợi thế thuế quan và sự ổn định của các thị trường như Nhật Bản, Canada và Australia. Lũy kế cả năm năm 2025, kim ngạch xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang CPTPP đạt 3,07 tỷ USD, tăng 22% so với năm 2024.

Thị trường Trung Quốc và Hồng Kông (Trung Quốc) ghi nhận mức tăng trưởng mạnh nhất trong nhóm thị trường chủ lực, với kim ngạch 2,45 tỷ USD, tăng 29%. Đáng chú ý, nhu cầu đối với các sản phẩm tươi, sống như tôm hùm, cua, sò, nghêu tăng nhanh, cho thấy vai trò ngày càng lớn của khu vực này trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản Việt Nam.

Đối với Liên minh châu Âu (EU), kim ngạch xuất khẩu năm 2025 đạt gần 1,2 tỷ USD, tăng 12,5%. Nhu cầu tại thị trường này đang phục hồi dần, trong đó nhóm thủy sản nuôi trồng có lợi thế rõ rệt, trong khi hải sản khai thác vẫn chịu ảnh hưởng bởi thẻ vàng IUU.

Ngược lại, xuất khẩu sang Hoa Kỳ giảm mạnh trong tháng 12 (giảm 45%). Dù vậy, tính chung cả năm 2025, kim ngạch vẫn đạt gần 1,9 tỷ USD, tăng nhẹ 3% so với năm 2024, cho thấy đây vẫn là thị trường quan trọng nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Năm 2025 ghi nhận sự tăng trưởng khá đồng đều giữa các nhóm sản phẩm chủ lực. Trong đó, tôm tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt, với kim ngạch 4,65 tỷ USD, tăng 20%, chiếm tỷ trọng lớn nhất toàn ngành. Riêng tôm hùm nổi lên như điểm sáng mới, đạt 817 triệu USD, tăng hơn gấp đôi so với năm trước.

Cá tra đứng thứ hai với 2,19 tỷ USD, tăng 8%, hưởng lợi từ diễn biến thuận lợi hơn của các vụ việc liên quan đến thuế chống bán phá giá tại Hoa Kỳ. Nhóm cá biển khác đạt 2,16 tỷ USD, tăng 12,2%, tiếp tục đóng góp quan trọng nhờ quy mô lớn và thị trường đa dạng. Mực, bạch tuộc ghi nhận kim ngạch 764,4 triệu USD, tăng 16,3%. Riêng cá ngừ là nhóm sản phẩm sụt giảm, đạt 913 triệu USD, giảm 7,6%, do thiếu hụt nguyên liệu và các quy định IUU kéo dài.

VASEP nhận định, mốc hơn 11 tỷ USD trước hết phản ánh khả năng tận dụng thời cơ và thích ứng linh hoạt của doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường biến động. Tuy nhiên, tăng trưởng năm 2025 cũng mang yếu tố chu kỳ, khi thị trường thế giới bước ra khỏi giai đoạn suy giảm sâu, nguồn cung thiếu hụt đã kéo giá và nhu cầu tăng trở lại.

Việc chuyển dịch cơ cấu thị trường và sản phẩm là chiến lược dài hạn của doanh nghiệp và toàn ngành, nhưng cần thêm thời gian để điều chỉnh và thích ứng dần, thay vì có thể tạo ra sự thay đổi bền vững chỉ trong một hoặc hai năm.