Xuất khẩu thủy sản tăng 12,8% trong nửa đầu năm

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), tháng 6/2026, xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt gần 1,1 tỷ USD, tăng 21% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 6 tháng đầu năm, toàn ngành đạt gần 5,8 tỷ USD, tăng 12,8%. Kết quả này không chỉ phản ánh sự phục hồi của nhu cầu tiêu dùng trên thị trường quốc tế mà còn cho thấy khả năng thích ứng của doanh nghiệp trong việc điều chỉnh cơ cấu sản phẩm, mở rộng thị trường và tận dụng lợi thế về khoảng cách địa lý cũng như chi phí.

Tôm tiếp tục là nhóm hàng xuất khẩu lớn nhất của thủy sản Việt Nam. Tháng 6, xuất khẩu tôm đạt 445,9 triệu USD, tăng 20,7% so với cùng kỳ; lũy kế 6 tháng đạt 2,3 tỷ USD, tăng 13,6%, chiếm 40,5% tổng kim ngạch toàn ngành.

Đà tăng của tôm được hỗ trợ đáng kể từ nhu cầu tại Trung Quốc và Hong Kong, đặc biệt với các sản phẩm tôm sú, tôm hùm, tôm đông lạnh và nhóm hàng phục vụ phân khúc nhà hàng, tiêu dùng cao cấp.

Tuy nhiên, thị trường Mỹ vẫn là điểm gây áp lực lớn đối với ngành tôm. Dù xuất khẩu thủy sản sang Mỹ phục hồi trong tháng 6, ngành tôm vẫn chịu cạnh tranh gay gắt từ Ecuador, Indonesia và Ấn Độ - những quốc gia có lợi thế về giá thành, quy mô sản xuất và nguồn nguyên liệu. Cùng với đó, các yêu cầu liên quan đến thuế chống bán phá giá, thuế chống trợ cấp, SIMP, MMPA và truy xuất nguồn gốc tiếp tục làm gia tăng chi phí tuân thủ.

Cá tra tiếp tục là trụ cột xuất khẩu thứ hai của ngành với kim ngạch đạt 209,1 triệu USD trong tháng 6, tăng 7,7%; lũy kế 6 tháng đạt 1,1 tỷ USD, tăng 12,1%, chiếm 19,4% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản.

Lợi thế về giá thành cạnh tranh, nguồn cung ổn định và khả năng chế biến đa dạng giúp cá tra duy trì sức hút tại nhiều thị trường trong bối cảnh người tiêu dùng có xu hướng tiết kiệm chi tiêu. Tuy nhiên, ngành hàng này vẫn phải đối mặt với áp lực từ chi phí thức ăn, giá nguyên liệu, logistics và các chương trình rà soát thương mại tại Mỹ.

Đáng chú ý, một số nhóm hải sản có mức tăng trưởng rất cao. Xuất khẩu cá ngừ đạt 85,9 triệu USD, tăng 28%; mực, bạch tuộc đạt 77,9 triệu USD, tăng 26,5%; cua, ghẹ và giáp xác khác đạt 45,3 triệu USD, tăng tới 55,1%. Nhuyễn thể có vỏ là nhóm tăng mạnh nhất, đạt 31,3 triệu USD, tăng 77,8% so với cùng kỳ.

Về thị trường, Trung Quốc và Hong Kong tiếp tục là khu vực nhập khẩu lớn nhất và đóng vai trò động lực tăng trưởng chính của thủy sản Việt Nam.

Tháng 6, xuất khẩu sang thị trường này đạt 256,6 triệu USD, tăng 32,2%; lũy kế 6 tháng đạt 1,5 tỷ USD, tăng 37,9%, chiếm 25,8% tổng kim ngạch. Nhu cầu tăng mạnh ở các nhóm tôm, cá tra, tôm hùm, nhuyễn thể và thủy sản đông lạnh.

Xuất khẩu sang Mỹ đạt 195,3 triệu USD trong tháng 6, tăng 48,3%; tuy nhiên tính chung 6 tháng mới đạt 897,9 triệu USD và gần như đi ngang so với cùng kỳ. Điều này cho thấy đà phục hồi hiện vẫn dựa nhiều vào các đơn hàng ngắn hạn trong khi sức cầu chưa thực sự ổn định.

Xuất khẩu sang Nhật Bản đạt 787,5 triệu USD trong 6 tháng, tăng 0,7%; Liên minh châu Âu (EU) đạt 536,7 triệu USD, giảm 0,8%; khu vực Trung Đông đạt 166,6 triệu USD, gần như không tăng trưởng.

Ở chiều ngược lại, Hàn Quốc đạt 419,4 triệu USD, tăng 9%; ASEAN đạt 380,2 triệu USD, tăng 15,8%; nhóm các thị trường khác đạt khoảng 1,1 tỷ USD, tăng 17,1%. 

Những kết quả này cho thấy chiến lược đa dạng hóa thị trường đang phát huy hiệu quả, khi các thị trường gần, có nhu cầu ổn định và ít biến động về chính sách thương mại đang góp phần bù đắp sự tăng trưởng chậm tại Hoa Kỳ, EU và Nhật Bản.

Bên cạnh những tín hiệu tích cực về thị trường, chi phí logistics tiếp tục là thách thức lớn đối với doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản. Theo các doanh nghiệp, cước vận tải container quốc tế đang tiến gần mức cao nhất trong gần hai năm, trong bối cảnh nhu cầu đặt chỗ tăng mạnh từ các nhà nhập khẩu Hoa Kỳ do lo ngại các mức thuế mới. Điều này khiến mùa nhập khẩu cuối năm đến sớm hơn, làm gia tăng áp lực lên thị trường vận tải biển.

Việc giá cước, phụ phí nhiên liệu, phí bảo hiểm, tình trạng thiếu container lạnh và ùn tắc tại một số cảng biển tiếp tục gia tăng có thể làm đội chi phí, ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực cạnh tranh và tiến độ giao hàng của doanh nghiệp.

VASEP đánh giá, kết quả gần 5,8 tỷ USD trong nửa đầu năm là nền tảng tích cực để ngành thủy sản hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026.