Xuất khẩu tôm vượt 4,2 tỷ USD, áp lực tăng lên trong những tháng cuối năm

Xuất nhập khẩu
03:44 PM 16/11/2026

10 tháng năm 2026, xuất khẩu tôm Việt Nam đạt 4,21 tỷ USD, tăng 8,8% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, kim ngạch tháng 10 giảm, xuất khẩu sang Mỹ tiếp tục gặp khó, khiến triển vọng những tháng cuối năm đối mặt nhiều sức ép.

Theo số liệu Hải quan Việt Nam được Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) dẫn lại, xuất khẩu tôm trong tháng 10/2026 đạt 467,7 triệu USD, giảm 6,1% so với cùng kỳ năm trước và gần như đi ngang so với tháng 9. Tính chung 10 tháng, kim ngạch đạt 4,21 tỷ USD, tăng 8,8%.

Đáng chú ý, tốc độ tăng trưởng xuất khẩu tôm đang có xu hướng thu hẹp. Sau 9 tháng, kim ngạch mặt hàng này tăng 11% so với cùng kỳ, nhưng đến hết tháng 10 chỉ còn 8,8%. Diễn biến này cho thấy những khó khăn về thị trường và cạnh tranh đang dần tác động rõ hơn đến hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp.

Xuất khẩu tôm vượt 4,2 tỷ USD, áp lực tăng lên trong những tháng cuối năm - Ảnh 1.

Ảnh minh họa: Internet

Xét theo cơ cấu sản phẩm, tôm chân trắng tiếp tục giữ vai trò chủ lực với kim ngạch 2,62 tỷ USD, chiếm 62,2% tổng giá trị xuất khẩu tôm trong 10 tháng. Tuy nhiên, mức tăng của mặt hàng này chỉ đạt 4,2%, thấp hơn tốc độ tăng chung của toàn ngành.

Trong nhóm tôm chân trắng, sản phẩm chế biến thuộc mã HS16 ghi nhận mức tăng 7%, trong khi nhóm tôm sống, tươi và đông lạnh thuộc mã HS03 chỉ tăng 1,9%. Kết quả cho thấy nhóm hàng chế biến đang duy trì đà tăng tốt hơn so với sản phẩm tôm nguyên liệu và đông lạnh.

Ở chiều tích cực, tôm hùm xanh trở thành điểm sáng đáng chú ý. Trong 10 tháng, xuất khẩu mặt hàng này đạt gần 915 triệu USD, tăng 31% so với cùng kỳ, tương ứng tăng thêm hơn 216 triệu USD. Riêng phần tăng thêm từ tôm hùm xanh đóng góp hơn 60% mức tăng kim ngạch của toàn nhóm tôm, cho thấy vai trò ngày càng lớn của mặt hàng này đối với kết quả xuất khẩu chung.

Về thị trường, Trung Quốc và một số nước thuộc Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) tiếp tục là những động lực hỗ trợ xuất khẩu tôm Việt Nam trong 10 tháng qua. Ngược lại, thị trường Mỹ vẫn là điểm khó khi kim ngạch xuất khẩu trong tháng 10 tiếp tục giảm sâu.

Theo VASEP, áp lực thuế quan, cạnh tranh quốc tế và chi phí sản xuất đang khiến doanh nghiệp thận trọng hơn trong việc chào giá, nhận đơn hàng và xây dựng kế hoạch xuất khẩu. Những yếu tố này càng đáng lưu ý khi nguồn cung từ các đối thủ cạnh tranh gia tăng.

Diễn biến thị trường tại Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) phần nào cho thấy sức ép đó. Trong 8 tháng đầu năm 2026, lượng tôm nhập khẩu của Mỹ giảm 0,7%, trong khi EU giảm 2,3%. Cùng thời gian, lượng tôm xuất khẩu của Ecuador tăng gần 20%. Nguồn cung từ đối thủ tăng lên trong bối cảnh nhu cầu nhập khẩu tại hai thị trường lớn có dấu hiệu thu hẹp, khiến tôm Việt Nam khó cải thiện giá bán và mở rộng đơn hàng.

Theo Phó Tổng Thư ký VASEP, với đơn hàng tôm sang Mỹ, doanh nghiệp cần lưu ý tác động của kết quả cuối cùng đợt rà soát hành chính thuế chống bán phá giá lần thứ 20 (POR20). Nếu thuế giảm đáng kể so với mức sơ bộ, doanh nghiệp sẽ thuận lợi hơn khi đàm phán giá và chốt đơn với khách hàng Mỹ. Do thời gian còn lại của năm ngắn, tác động tích cực có thể thể hiện rõ hơn ở các đơn hàng đầu năm 2027. Nếu thuế giữ gần mức sơ bộ hoặc tăng, xuất khẩu tôm sang thị trường này sẽ tiếp tục gặp khó khăn.

Dù kim ngạch 10 tháng vẫn tăng trưởng, kết quả tháng 10 cho thấy ngành tôm đang bước vào giai đoạn cần thận trọng hơn. Việc giữ ổn định nguồn nguyên liệu, kiểm soát chi phí, nâng cao tỷ trọng sản phẩm chế biến và linh hoạt với từng thị trường sẽ có ý nghĩa quan trọng để duy trì sức cạnh tranh trong chặng cuối năm.

Huyền My (t/h)
Ý kiến của bạn
Thanh Hóa: Từ lợi thế nguyên liệu đến giá trị xuất khẩu Thanh Hóa: Từ lợi thế nguyên liệu đến giá trị xuất khẩu

Với lợi thế vùng nông sản quy mô lớn, đặc biệt là cây dứa và lúa gạo, Thanh Hóa đang đứng trước nhiều cơ hội phát triển công nghiệp chế biến và mở rộng thị trường xuất khẩu. Thay vì dừng lại ở sản xuất, tiêu thụ sản phẩm thô, tỉnh đang chú trọng thu hút các doanh nghiệp (DN) đầu tư chế biến sâu, xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, hình thành các chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ, từng bước nâng cao giá trị và đưa nông sản địa phương vươn ra thị trường quốc tế.