Đánh thức tiềm năng kinh tế sáng tạo từ Hội thảo "Phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên số"

Chiều ngày 05/6/2026, tại Cơ sở 1 Trường Đại học Văn hóa TP.HCM, Hội thảo khoa học với chủ đề "Phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên số" đã chính thức khai mạc. Sự kiện mang tầm vóc chuyên môn cao này do Trường Đại học Văn hóa TP.HCM phối hợp cùng Báo Văn hóa tổ chức.

Hội thảo là diễn đàn kịp thời nhằm quán triệt, cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, mở ra không gian trao đổi học thuật và thực tiễn sâu rộng về chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa trong dòng chảy của thời đại số.

Hội thảo diễn ra trong một cột mốc đặc biệt, khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với những yêu cầu khắt khe về chất lượng tăng trưởng kinh tế, năng lực cạnh tranh quốc gia và khả năng thích ứng trước những biến động nhanh chóng của kỷ nguyên số.

Trước đó, hệ thống văn kiện mang tính chiến lược vững chắc đã được thiết lập đồng bộ bao gồm: Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị; Nghị quyết số 30/NQ-CP ngày 24.02.2026 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW; và Nghị quyết số 28/2026/QH16 ngày 24/4/2026 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam. Cùng với chương trình hành động cụ thể từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, vai trò vị thế của văn hóa đã được xác lập một cách rõ ràng chưa từng có trong chiến lược phát triển tổng thể của đất nước.

Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đã tái khẳng định quan điểm xuyên suốt: "Phát triển văn hoá, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước". Từ định hướng này, công nghiệp văn hóa được chọn là mũi nhọn kinh tế mũi nhọn, giúp chuyển hóa toàn diện các tiềm năng văn hóa phong phú thành nguồn lực phát triển thực tế, tạo việc làm, kích thích đổi mới sáng tạo và tạo dựng vị thế mới cho Việt Nam trên bản đồ thế giới.

Phát biểu dẫn khai mạc toàn thể hội thảo, TS Nguyễn Anh Vũ – Tổng Biên tập Báo Văn hóa đã nhấn mạnh vai trò cốt lõi của văn hóa trong chiến lược phát triển đất nước. Ông khẳng định, công nghiệp văn hóa chính là hướng đi quan trọng nhằm chuyển hóa các tiềm năng văn hóa phong phú thành nguồn lực phát triển kinh tế thực tế, từng bước đóng góp đáng kể vào tăng trưởng, tạo việc làm và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Để làm rõ định hướng này, TS. Nguyễn Anh Vũ đã nêu bật 5 nội dung trọng tâm mà các phiên tham luận và thảo luận chuyên đề của hội thảo cần tập trung giải quyết:

Quán triệt toàn diện định hướng chiến lược: Tập trung làm rõ quan điểm, mục tiêu và các định hướng lớn của Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam; Đánh giá thực trạng và tiềm năng: Phân tích kỹ lưỡng những lợi thế về nguồn tài nguyên văn hóa, hệ thống di sản phong phú và lực lượng sáng tạo trẻ tại Việt Nam hiện nay; Nhận diện cơ hội và thách thức thời đại số: Thẳng thắn nhìn nhận những rào cản về thể chế, hạ tầng số, bản quyền, đồng thời tìm kiếm cơ hội từ việc ứng dụng công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI) và kinh nghiệm quốc tế; Đề xuất giải pháp đột phá: Thảo luận sâu về việc hoàn thiện thể chế, thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và xây dựng hệ sinh thái sáng tạo bền vững; Thúc đẩy liên kết đa phương: Tăng cường tối đa sự kết nối, hợp tác giữa các cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp, các chuyên gia và các chủ thể sáng tạo.

Hội thảo cũng là dịp để nhìn nhận một cách toàn diện thực trạng phát triển công nghiệp văn hóa tại Việt Nam. Bên cạnh những lợi thế về nguồn tài nguyên văn hóa phong phú, hệ thống di sản đa dạng, lực lượng sáng tạo trẻ và thị trường văn hóa đang mở rộng, lĩnh vực này vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức liên quan đến thể chế, nguồn lực đầu tư, hạ tầng số, thị trường bản quyền, năng lực cạnh tranh và khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang làm thay đổi căn bản phương thức sáng tạo, sản xuất và tiêu dùng các sản phẩm văn hóa, hội thảo sẽ tập trung trao đổi về các giải pháp xây dựng hạ tầng văn hóa số, phát triển nền tảng phân phối nội dung số, số hóa di sản, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các công nghệ mới nhằm tạo động lực phát triển cho công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Sau phiên khai mạc và trình bày các bài tham luận chính, hội thảo tiếp tục với hai phiên thảo luận chuyên đề với không khí tranh luận sôi nổi. Trong đó, phiên 1 - "Khai thông nguồn lực để phát triển công nghiệp văn hóa": Tập trung tìm lời giải cho bài toán thể chế, vốn đầu tư và cơ chế chính sách thu hút nguồn lực xã hội và phiên 2 - "Bứt phá phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên số": Tập trung vào các giải pháp công nghệ, kỹ năng số, bản quyền và nền tảng phân phối.

Hội thảo hướng tới mục tiêu góp phần làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn, đồng thời đề xuất các giải pháp khả thi nhằm triển khai hiệu quả Nghị quyết số 80-NQ/TW, phát huy giá trị văn hóa như một nguồn lực quan trọng cho phát triển bền vững trong giai đoạn mới.