Dự kiến hỗ trợ lãi suất 2%/năm cho dự án xanh và kinh tế tuần hoàn

Thông tin từ Bộ Tài chính tại hội thảo "Đa dạng vốn cho phát triển bền vững" cho thấy, trong kịch bản trung hòa carbon, tổng nhu cầu đầu tư dài hạn cho phát triển kinh tế xanh, bền vững của Việt Nam đến năm 2050 ước khoảng 670 - 700 tỷ USD. Trong đó, riêng nhu cầu vốn cho thích ứng với biến đổi khí hậu đã lên tới khoảng 368 tỷ USD, tương đương 6,8% GDP mỗi năm. Con số này cho thấy nhu cầu huy động nguồn lực tài chính rất lớn trong dài hạn.

Ông Nguyễn Bá Hùng - Chuyên gia kinh tế trưởng ADB Việt Nam cho biết, bài toán vốn cho phát triển bền vững không chỉ nằm ở quy mô huy động mà còn ở hiệu quả sử dụng vốn. Theo ông, việc phát triển đồng bộ các kênh huy động vốn như trái phiếu chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp, thị trường chứng khoán và các công cụ tài chính kết hợp công - tư là những nội dung được nhiều quốc gia triển khai.

Phát biểu tại hội thảo, Phó Thống đốc NHNN Việt Nam Nguyễn Ngọc Cảnh cho biết, đến 30/11/2025, dư nợ tín dụng xanh toàn hệ thống ước đạt khoảng 750 nghìn tỉ đồng. Tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn từ năm 2017 đến nay đạt trên 21%/năm, cao hơn mức tăng trưởng tín dụng chung của nền kinh tế.

Theo Phó Thống đốc, các ngân hàng thương mại hiện là nguồn cung vốn lớn nhất, chiếm khoảng 88% tổng dư nợ tín dụng xanh. Nguồn vốn xanh mà các ngân hàng huy động chủ yếu thông qua phát hành trái phiếu xanh và các khoản vay quốc tế. Dẫn số liệu của IFC, trong giai đoạn 2020 - 2025, giá trị phát hành trái phiếu xanh tại Việt Nam đạt hơn 1,5 tỷ USD.

Bà Phạm Thị Thanh Tùng - Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (NHNN) cho biết thêm, dù tín dụng xanh có tốc độ tăng trưởng cao, song đến nay tỷ trọng tín dụng xanh mới chỉ chiếm gần 5% tổng dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế, trong khi tổng dư nợ đã đạt khoảng 18,2 triệu tỉ đồng.

Về các cơ chế ưu đãi cho dự án xanh, bà Phạm Thị Thanh Tùng cho biết Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân đã xác định chủ trương hỗ trợ lãi suất cho các dự án xanh.

Triển khai chỉ đạo của Bộ Chính trị, NHNN đang phối hợp với Bộ Tài chính trình Chính phủ ban hành nghị định hỗ trợ lãi suất 2%/năm từ ngân sách nhà nước cho doanh nghiệp tư nhân và hộ kinh doanh vay vốn ngân hàng để thực hiện các dự án xanh và kinh tế tuần hoàn. Dự thảo nghị định dự kiến được trình Chính phủ xem xét ban hành trong thời gian tới và có thể triển khai từ đầu năm 2026. Nguồn ngân sách hỗ trợ sẽ được phân bổ về các địa phương. Để chính sách đi vào cuộc sống, cần có sự đồng bộ giữa nghị định hỗ trợ lãi suất, các cơ chế hỗ trợ qua quỹ và quyết định của Thủ tướng Chính phủ về danh mục dự án xanh và kinh tế tuần hoàn.

Bên cạnh tín dụng ngân hàng, bà Phạm Thị Thanh Tâm - Phó vụ trưởng Vụ Các định chế tài chính (Bộ Tài chính) - cho biết tính đến tháng 10/2025, dư nợ trái phiếu doanh nghiệp xanh đạt xấp xỉ 1 tỷ USD.

Đây là tín hiệu tích cực cho thấy các doanh nghiệp đã chủ động tìm kiếm nguồn vốn dài hạn từ thị trường vốn, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào ngân hàng.

Để tạo thêm kênh huy động vốn cho các dự án xanh, Bộ Tài chính cũng đang nghiên cứu đề án thí điểm phát hành trái phiếu dịch vụ xanh, dự kiến trình Chính phủ trong năm 2026.