Những khúc ca của yêu thương

Tiếp thị
04:56 PM 20/07/2023

Mới đây những người yêu thơ được đón nhận tập thơ "Mắt bà ở phía khơi xa" của nhà thơ Thy Lan, do Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân ấn hành (3/2023).

Tập thơ "Mắt bà ở phía khơi xa" mang một dấu ấn rất riêng, cách viết ân cần, mộc mạc mà tinh tế. Mỗi vần thơ đều là những câu chuyện và hình ảnh đẹp, nhiều câu thơ, bài thơ đã lay thức, ám ảnh tâm trí người đọc.

Tập thơ "Mắt bà ở phía khơi xa", với hơn một trăm bài thơ, có hai phần ba là thơ thế sự, còn lại là thơ trữ tình. Lời thơ chân thực, giọng thơ lắng lại ngọt ngào, cảm xúc dâng trào khiến tác giả viết những lời thơ thăng hoa như trên đôi cánh lãng mạn: "Ta trao nhau tưng bừng không hối hận/ Men thanh tân và hoa trắng thanh xuân!/Ta trao nhau trời cao xanh bất tận/ Miên man trôi những giai điệu thánh thần" (trích bài Hạt sương và mặt đất).

NHỮNG KHÚC CA CỦA YÊU THƯƠNG - Ảnh 1.

Bìa tập thơ "Mắt bà ở phía khơi xa" do Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân ấn hành (3/2023).

Dường như Thy Lan sinh ra là để viết văn, làm thơ. Nói là mộc mạc, hồn nhiên, nhưng khi cần, thơ của chị cũng nồng nàn, da diết đầy nữ tính, thể hiện khát khao được vươn tới cái đẹp nhân ái, bao dung: "Em cứ tưởng rằng xuân là tươi mãi/ Nhìn mỗi mùa đào thắm lại tàn phai/ Em cứ tưởng đời ấm như ngọn đuốc/ Ai nào hay giông bụi má hồng". 

Chất thi sĩ căng tràn dẫn dắt những câu thơ, bài thơ cất cánh. Cảm xúc chân thực, ngôn ngữ thơ giàu mỹ cảm nên rất ám ảnh. Lời thơ tiếp tục khắc họa hình ảnh: "Anh" và "Em" - tình yêu đẹp như mơ. Nhưng dù có mơ mộng bao nhiêu, cuối cùng tác giả biết giấu đi những khao khát, để rồi tự ru mình bằng những thanh âm thánh thiện: "Anh cứ nói rằng em như ánh chớp/ Yêu như mơ và cháy sáng bất ngờ/ Em lại nghĩ tình yêu là biển rộng/ Mênh mông không biết bến bờ!". 

Có lẽ vì thế, thơ của Thy Lan luôn kết hợp chất thực cuộc sống và ngôn ngữ đa dạng, vừa có tính sáng tạo, không ngừng đổi mới nên thơ chị có nét hiện đại: "Tổ quốc ơi! Xin chào đất mẹ/ Nâng lên tay biết là ruột gan mình/ Đảo xa cách, đảo thành phên giậu/ Đảo thành cung nỏ cuộc trường sinh" (Trích bài Đảo Mê nơi ấy gọi về).

Sự thông minh trong quan sát và sự tinh tế trong cảm nhận khiến chủ thể trữ tình khắc họa chân dung người mẹ sống động với những âm tiết: "Núi biết cao; biển biết thẳm mình; Tre biết truyền đời…"…, để nâng cao tầm vóc người mẹ trước công lý quang vinh: "Tổ quốc ơi, ta sinh ra có mẹ/ Núi biết cao lên, biển biết thẳm mình/ Tre biết truyền đời cho măng mọc thẳng/ Công lý quang minh bật gốc những mưu đồ" (Nơi đầu sóng ngọn gió).

Nhà thơ lắng nghe những mạch ngầm của cuộc sống, chị thấu hiểu được từ sâu thẳm của thời gian. Chị nghe thấy trong từng nhịp thở của cuộc sống trong quá khứ cũng như trong hiện tại sự trường tồn của sức mạnh dân tộc, của linh hồn dân tộc. Đồng thời, điều nhà thơ muốn gửi gắm ở đây là tư thế, trách nhiệm của người giữ biển đảo, khúc nhạc trái tim thơ vẫn vang khúc trầm hùng là thế.

NHỮNG KHÚC CA CỦA YÊU THƯƠNG - Ảnh 2.

Nhà thơ Thy Lan - Thạc sĩ Lý luận Văn học, Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam - Phó Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật Thanh Hóa - Tổng biên tập Tạp chí Văn nghệ Xứ Thanh.

Dù viết văn hay làm thơ, Thy Lan cũng đem đến cho độc giả những âm thanh dịu nhẹ, cái nhìn tinh tế, sâu sắc, đôi khi như là những luận đề nhưng đã cố kết được với chất sống tươi nguyên, có xu hướng nghiêng triết lí đời sống: "Thời gian như trang sách/ Gấp mở những buồn vui/ Thôi hãy làm giọt mắt/ Cho tình yêu xanh rờn" (Trích bài Điều giản dị). Giọng thơ Thy Lan rất giản dị, câu thơ ngày càng được chăm sóc tỉ mỉ. Tình cảm lứa đôi chín dần trong nỗi thấm thía nội tâm.

Sự đồng điệu giữa tâm hồn và lòng nhân ái đã đem đến cho thơ Thy Lan một sự bao dung, dâng hiến. Sự thấu cảm đạt tới mức độ sâu sắc tri kỷ, thi nhân như hiểu chính lòng mình. Bằng biện pháp tu từ ẩn dụ khiến ngôn ngữ thơ giàu hình tượng: Tơ non thêm nữa, tơ non mãi... Những câu thơ trên, tác giả đưa người đọc vào niềm rạo rực vô cùng, không thể khác được.

Về mặt hình thức, thơ của Thy Lan rất đa dạng, phong phú. Có khi là lục bát, có khi thất ngôn, thơ tự do… Dù ở thể loại nào chị đều viết phóng khoáng: "Anh có nghe thu gõ nhịp sang ngày/ Em hồi hộp giữa sắc trời tím biếc/ Cô đơn, yếu mềm, đắm say, quyết liệt/ Em mặn nồng như bông điệp đa đoan" (Trích bài Thu chín). Rồi một chút "ngả nghiêng", một chút nồng ấm làm nhân lên cái mơ mộng, nhớ nhung, nhắc nhở: "Ta trao nhau tưng bừng không hối hận/ Men thanh tân và hoa trắng thanh xuân!/ Ta trao nhau trời cao xanh bất tận/ Miên man trôi những giai điệu thánh thần!" (Trích bài Hạt sương và mặt trời).

Một tứ thơ giản dị ngỡ khó giản dị hơn. Những câu thơ bộc trực, chất phác ấy trở nên ám ảnh, cuốn hút hơn. Nếu không có kiến thức uyên thâm, khả năng tinh lọc và khái quát cao thì nhà thơ khó mà chinh phục người đọc. 

NHỮNG KHÚC CA CỦA YÊU THƯƠNG - Ảnh 3.

Nhà thơ Thy Lan

Sinh ra và lớn lên tại huyện Nga Sơn, Thanh Hóa, quê hương luôn là nguồn cảm hứng bất tận để Thy Lan gửi đến bạn đọc lời tự tình quê hương, nỗi nhớ nơi chôn rau cắt rốn. Lời thơ Thy Lan chân chất, nhẹ nhàng đi vào lòng người một sự thủy chung với quê hương, đất nước, vốn tiềm ẩn trong kí ức mỗi chúng ta. Chị cảm khái về quê hương với trái tim cộng sản trẻ tuổi với chiều kích cuộc đời đi qua lửa đạn chiến tranh, bừng thức một cảm giác mới lạ. Mới lạ mà vẫn đong đầy thân ái, thương mến về những chiến sỹ cách mạng. Thế nhưng, dù khó khăn gian khổ, những người chiến sỹ cách mạng vẫn trung kiên với Đảng, vẫn sống trọn cuộc đời thảo thơm, khi là mồ hôi có khi là máu phải đổ xuống.

Đời người, mỗi khúc quanh luôn có những điều đơn giản mà nếu ta bỏ qua ta sẽ làm nghèo đi tâm hồn của chính mình. Ở đây, người đàn bà, người mẹ và các em bé luôn là một nỗi ám ảnh trong thơ chị và thơ chị đã vang lên những vần thơ đầy xúc động. "Khi làm mẹ, cây như thêm vòm lá/ Lúc mưa rơi, nắng dội lửa xuống đầu/ Khi làm mẹ bàn chân cần rắn rỏi/ Mệt mỏi lặn vào sâu, ánh mắt hóa vì sao" (Trích bài Làm mẹ). Phải là người từng lặn ngụp giữa bao thế thái nhân tình, tác giả mới đồng cảm được sâu sắc, tái hiện chân thật được nỗi lòng của người mẹ đến thế. 

Qua thi phẩm Làm mẹ, ta có thể thấy tình mẹ con ở thời nào cũng vậy đều hiện lên với vẻ đẹp muôn đời không đổi: vất vả, hy sinh, bao dung, nhẫn nại…, cho đến một ngày mẹ không còn nữa thì khoảng trống ấy mãi mãi không thể lấp đầy: "Mẹ ơi thế giới mênh mông/ Mênh mông không bằng nhà mình/ Dù cho phú quý vinh quang/ Vinh quang không bằng có mẹ" (Mẹ tôi - Nhạc và lời Trần Tiến). Nghệ thuật dùng lối nói ví von, so sánh, liên tưởng: "khi làm mẹ cây như thêm vòm lá", "mưa rơi, lửa trên đầu…". Cách tiếp cận của Thy Lan, cứ tự nhiên như hạt mưa xuân thấm vào đất để tích nhựa, cho cây nảy lộc đâm chồi.

Mỗi tác phẩm ra đời đều là một thành quả nghệ thuật chứa đầy tâm huyết của tác giả. Bởi đó là nơi để nhà thơ gửi gắm những tình cảm sâu lắng nhất, những cảm xúc, khát vọng chân thành nhất, mãnh liệt nhất về con người và về cuộc đời. Dưới con chữ sáng tạo của nhà thơ là biết bao xúc động, biết bao tình yêu trong tâm hồn nhạy cảm của người cầm bút. Bởi cái đích hướng tới của văn chương đâu chỉ dừng lại ở việc phản ánh hiện thực mà qua đó các nhà văn, nhà thơ đều gửi những thông điệp về tư tưởng, những chuẩn mực về tình cảm, thẩm mỹ đối với xã hội và con người.

Cuộc sống cũng như văn chương, vẫn đang diễn ra với biết bao khát vọng sáng tạo. Các nhà văn, nhà thơ vẫn đang lao động miệt mài hết mình đầy thăng hoa và cảm hứng, những tác phẩm văn học vẫn chào đời… Chính sự sáng tạo không ngừng nghỉ đó là điểm tựa chắc chắn để chúng ta có quyền hy vọng nhiều hơn nữa ở Thy Lan; chúc cho chị tiếp tục đạt thứ "nhan sắc" của cảm xúc, với tất cả sự trẻ trung cần thiết, tạo nên những sinh thể văn chương sáng giá. Như chị đã viết: "Tơ non thêm nữa, tơ non mãi…"

Thy Lan là Thạc sĩ Lý luận Văn học, Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam - Phó Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật Thanh Hóa - Tổng biên tập Tạp chí Văn nghệ Xứ Thanh. Thy Lan đã đạt nhiều giải thưởng Văn học nghệ thuật tiêu biểu.

                                                       

Triều Nguyệt
Ý kiến của bạn
Bình luận
Vay tiêu dùng thấp nhất 5 năm qua Vay tiêu dùng thấp nhất 5 năm qua

Năm ngoái, tín dụng vay kinh doanh tăng hơn 35%, còn tiêu dùng chỉ thêm 1% - mức thấp nhất 5 năm qua. Điều này cho thấy, người dân không có nhu cầu vay mua nhà đất.